Bijleren over ontstoppel- en zaaitechniek bij Lemken Belgium
Lemken Belgium demonstreerde op meerdere locaties dit najaar enkele machines die passen in het thema ‘ontstoppel- en zaaitechniek’. Landbouwleven was erbij in Leefdaal (Bertem), waar zelfs enkele premières voor ons land getoond werden.
Stijn Vercauteren, Area Sales Manager voor Lemken Belgium, verzorgde toelichting bij de gedemonstreerde machines. Hij stelde eerst en vooral dat we in ons land eigenlijk te laat een stoppelbewerking doen, omdat we meestal het stro nog moeten binnenhalen.
Ideaal noemt hij het om direct na de maaidorser een ondiepe stoppelbewerking te doen en de graanstoppel af te ‘scheren’. Daarvoor verwijst hij naar de Rubin-schijveneg. “Die is gebouwd om ondiep te werken, ook al hebben we in ons land de neiging om diep te werken om in 1 werkgang dan te ontstoppelen, mest in te werken en een tussengewas in te zaaien.”
Zo ondiep als het kan, zo diep als het moet
“Als de bodemstructuur in orde is, werk dan zo ondiep als het kan, maar zo diep als het moet”, is de leuze van Stijn Vercauteren. “Het bovenste laagje is dan bewerkt en kan/mag uitdrogen. Door ondiep te ontstoppelen onderbreekt men de capillaire werking. Het bewerkte laagje dient als isolatie en voorkomt dat de bouwlaag uitdroogt. Door snel na de maaidorser te ontstoppelen is de bodem ook nog niet te hard. Een belangrijke voorwaarde voor de stoppelcultivator is dat deze de volledige werkbreedte afsnijdt bij een ondiepe bewerking. Later kan je dan stapsgewijs dieper gaan werken.”
De Rubin 10 MR-schijveneg heeft gekartelde schijven van 645 mm diameter en laat zich kenmerken door de specifieke vorm van de arm waaraan de schijf is gemonteerd. Die zorgt ervoor dat de schijf ten opzichte van de bodem en ten opzichte van de rijrichting een hoek maakt. Het specifieke ontwerp zorgt ervoor dat deze hoeken constant blijven en dat er hierdoor ondiep gewerkt/ontstoppeld kan worden. Vanaf een werkdiepte van ongeveer 6 cm snijdt de Rubin 10 MR de volledige werkbreedte af.
Het tweede werktuig dat becommentarieerd en gedemonstreerd werd, was de Karat 10-cultivator. Die bestaat uit 3 balken, waarop de tanden staan, gevolgd door een rij nivelleerschijven en een aandrukrol. Van die laatste zijn er verschillende types leverbaar naargelang de grondsoort en bedrijfssituatie. In akkerbouwregio’s merkt Vercauteren dat er sneller een cultivator met 3 balken in plaats van 2 balken wordt gekozen om de bodem intensiever te bewerken.
Hij wees ook op het snelwisselsysteem voor de schaarvoeten. Voor de demo werd de Karat 10 voorzien van schoffelmessen van 37 cm breed voor een eerste ondiepe bewerking. Zo snijdt deze cultivator over zijn volle werkbreedte niet alleen graanstoppels af, maar ook wortelonkruiden. Een andere mogelijkheid is om een vleugeltand te monteren die tussen de 5 en 15 cm diep gaat werken of nog een andere beiteltand, om tot 30 cm diep te werken. Met die laatste schaarvoet kan je dus de ploeg aan de kant laten staan.
De diepwoeler Onyx MR werd al in ons land getoond op Agribex 2025. In Leefdaal ging hij in première tijdens zijn eerste praktijkdemo. Deze machine heeft 7 tanden met OL-schaarvoeten (Onyx Loosening) op een werkbreedte van 3m. Met deze schaarvoeten werkt de Onyx MR 50 à 60 cm diep en tilt de grond op en laat deze terug vallen. Dat is ideaal om spuitsporen na de graanoogst aan te pakken of voor andere verdichtingen.
Er is voor deze machine nog een tweede tandtype leverbaar, namelijk de OM-schaarvoet (Onyx Mixing). Deze schaarvoet heeft eerder een gebogen vorm, die maar tot 40 cm diep werkt en de bodem meer mengt. Breekboutbeveiliging of hydraulische non-stopbeveiliging is mogelijk, net als een sterrenwals of kooirol.
Elektrisch aangedreven mechanische zaaicombinatie
Nog een Belgische première die gedemonsteerd werd, was de zaaicombinatie bestaande uit een Zirkon XMR/300-rotoreg en de mechanische Saphir XMR/300-opbouwzaaimachine. De geïntegreerde hydraulische lift kan de zaaimachine voor transport boven de rotoreg tillen, waardoor het geheel compact blijft. Helemaal achteraan de Saphir-zaaimachine was nog de Multihub-zaaimachine gebouwd, zodat in 1 werkgang 2 componenten gezaaid kunnen worden. Een valkuil waarnaar Vercauteren verwees is dat wanneer 2 componenten gezaaid worden, ook 2 afdraaiproeven moeten gebeuren. “Dat durft in de praktijk nog al eens vergeten worden. Een weegschaal en opvangschaal voor de afdraaiproef zitten handig opgeborgen in het deksel van de zaadtank.”
De trapeziumringwals waarover de rotoreg beschikt, is nu ook leverbaar met een vergrote diameter, om op lichtere grondsoorten niet snel op beperkingen te botsen. De rotoreg kan optioneel uitgerust worden met nieuwe, slijtvastere/hardmetalen sporenwissers. De schijfkouters hebben standaard een inwendige lager en dubbele spiraalveren om de schaardruk in te stellen. Aan de bediening is gewerkt: je kan nu vanaf de linkerzijde alles instellen.
Drie pneumatische zaaicombinaties
Op de demonstratie in Leefdaal waren naast voornoemde mechanische zaaimachine, ook nog 3 pneumatische zaaimachines aanwezig, telkens in een andere configuratie. Er was een versie met een werkbreedte van 3 m, waarbij de volledige zaaicombinatie in de achterhef gedragen werd. Daarvan was ook een 6 m brede versie aanwezig, een Belgische première die recent in de regio verkocht was.
Opmerkelijk is hier het geïntegreerde transportwiel om tijdens transport met de machinecombinatie legaal op de baan te gaan. Daarbij wordt een deel van het gewicht van de werktuigcombinatie gedragen door de achterhef van de tractor, een ander deel door het transportwiel. De tractor waaraan de zaaimachine gemonteerd was, had in zijn frontlift nog een vorenpacker gemonteerd. Vercauteren noemt dit een intelligent frontgewicht. “Op de kop-akker en op de weg heb je een nuttig frontgewicht. Tijdens het zaaien heb je een nuttig werktuig dat kluiten verkleint en de bodem aandrukt.”
Bij de derde gedemonstreerde pneumatische zaaicombinatie zat de zaadtank in de fronthef en de rotoreg met zaaikouterbalk in de achterhef. Ook dit is een manier om het gewicht van de zaaicombinatie nuttig te verdelen. Via 4 leidingen rechts opzij van de cabine wordt bij deze combinatie het zaad pneumatisch naar de zaaimachine achteraan getransporteerd. Het zaad komt toe in een dubbele schijfkouter en vervolgens legt een aandrukwiel het zaad exact op diepte vast in de bodem. Indien het zaad door de veldomstandigheden onvoldoende blijkt aangedrukt, kan een toedekeg het zaad met aarde bedekken. Deze toedekeg kan optioneel hydraulisch in en uit het werk gesteld worden.
Zaaimachines bieden steeds meer mogelijkheden
Bij de mechanische zaaimachine wees Vercauteren op enkele interessante mogelijkheden. Zo beschikte de gedemonstreerde Saphir XMR/300 over een aandrijving met 2 elektromotoren. “Zo kan je 2 secties vanuit de cabine in- of uitschakelen. Dat is handig om de overlap bij gerende kopakkers stevig te reduceren.”
Een andere mogelijkheid die hij toelichtte, was om 2 zaaimachines in één zaaimachinecombinatie te combineren. De Multihub-zaaimachine leent zich daar ideaal toe. Daar kan je bijvoorbeeld klaver in doen en in de tank van de hoofdzaaimachine graszaad. Maar volgens deze techniek kunnen ook granen en erwten gezaaid worden. Om in te spelen op verschillende gewassen, moet je flexibel zijn. Dat kan prima, omdat je eenvoudig aan de doseerwielen schuifjes kan wisselen om van grof naar fijn zaad te gaan. Daarnaast kan het doseerwiel gewisseld worden om in te spelen op vormen en groottes van verschillende zaden. De Multihub kan zijn zaad sturen naar de dubbele schijfkouters of desgewenst via ketsplaatjes verdelen om vollevelds te zaaien.
In het aanbod van Lemken zitten ook pneumatische zaaimachines waarvan de zaadtank in 2 delen is gesplitst. Zo kunnen 2 verschillende componenten gezaaid worden, bijvoorbeeld erwten en granen. Uiterst handig is dan ook dat je 2 verschillende gewassen dan op verschillende zaaidiepte kan afleggen. Dat is mogelijk bij Lemken en noemen ze de Double Shot-techniek.
