4%-regel op komst voor beschermingsstroken
Bij de discussie over de uitspraak van het Grondwettelijk Hof over de beschermingsstroken op akkers langs VHA-waterlopen werd opgemerkt dat de zogenaamde 4%-regel nog altijd niet is ingevoerd. Aan die maatregel wordt gewerkt door de landbouw- en milieu-organisaties. Dat meldde Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns in de commissie Landbouw van 21 oktober.
Bij het huidige, zevende Mestactieplan (MAP 7) werden beschermingsstroken ingevoerd langs de waterlopen die opgenomen zijn in de Vlaamse Hydrografische Atlas (VHA).
Sinds dit jaar is de aanleg van een beschermingsstrook verplicht langs alle VHA-waterlopen. De breedte van de beschermingsstrook hangt af van de ligging van het perceel en van de hoofdteelt. De regels gelden vanaf de bovenste rand van het talud van de waterloop. De algemene regel luidt dat de beschermingsstrook 3 m breed is voor percelen langs VHA-waterlopen. Dit wordt 5 m voor percelen met een nitraatgevoelige hoofdteelt in gebieds-type 2 en 3. Dat wordt ook 5 m voor alle percelen in groene bestemmingen en voor alle percelen in SBZ-H, ongeacht de soort hoofdteelt of het gebiedstype.
Pesticide- en bemestingsvrij
De beschermingsstroken zijn pesticide- en bemestingsvrij, met inbegrip van bemesting door rechtstreekse uitscheiding, tenzij op het aangrenzende perceel gras wordt verbouwd als hoofdteelt of indien het om tijdelijke begrazing voor onderhoud gaat. Bovendien mogen beschermingsstroken enkel met spontane vegetatie of een meerjarig buffergewas bedekt zijn. Onder meerjarige buffergewassen worden gras, meerjarige vlinderbloemigen of meerjarige mengsels met vlinderbloemigen of houtige gewassen verstaan. Bewerkingen op beschermingsstroken zijn uitgesloten, op enkele uitzonderingen na. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen de eerste meter van de beschermingsstrook en het overige gedeelte ervan. Op het overige gedeelte van de beschermingsstrook zijn een aantal uitzonderingen op het bewerkingsverbod opgenomen.
Achttien Limburgse boeren waren naar het Grondwettelijk Hof gestapt, omdat zij vonden dat de invoering van de beschermingsstroken op akkers naast bepaalde waterlopen een vorm van onteigening is – door de ingrijpende beperkingen die worden opgelegd. Daardoor is er geen inkomen mogelijk op die stroken en daar moet een onteigeningsvergoeding tegenover staan. In die redenering is het Grondwettelijk Hof niet meegegaan.
Er wordt gewerkt aan de 4%-regel
Bij de discussie daarover werd gezegd dat de beloofde ‘4%-regel’ nog altijd niet is ingevoerd. De landbouw- en milieu-organisaties hebben afgesproken dat, wanneer de totale oppervlakte van de beschermingsstrook groter is dan 4% van het totale perceel, de beschermingsstrook maximaal 3 m mag zijn in plaats van 5 m. “Omdat dit aanleiding kan geven tot het kunstmatig opsplitsen van percelen, zodat men boven die 4% komt, is in het opvolgingsorgaan tussen landbouw en natuur afgesproken dat er eerst een nieuw initiatief zou komen voor een werkbaar en borgbaar voorstel. De landbouworganisaties zullen daarover, in samenspraak met de milieu-organisaties, een voorstel uitwerken”, zei minister Brouns.
Geen algemene vergoeding
De minister herhaalde in de commissie dat er geen algemene vergoeding zal komen voor het inkomensverlies door beschermingsstroken. “Het is belangrijk om te benadrukken dat het Grondwettelijk Hof gezegd heeft dat de regelgeving over de beschermingsstroken in het algemeen een evenwicht inhoudt tussen de vereisten van het algemene belang en de bescherming van het recht op eigendom. Enkel als er een onevenredig grote impact zou kunnen zijn, kan men naar de burgerlijke rechter. Dat wil niet zeggen dat een vergoeding vanzelfsprekend is. Een algemene vergoedingsregeling is op dit moment dan ook niet aan de orde”, besloot de minister.
