Ecoregelingen uitbetalen volgens jaar of per perceel?
Een subsidie ontvangen voor een ecoregeling kan in principe slechts voor de hoofdteelt of de nateelt, maar nooit voor beide. Voor beide een toelage krijgen, dat mag volgens minister Brouns niet van Europa. Vlaams Belang ziet mogelijkheden om daar toch een mouw aan te passen, door bijvoorbeeld te kijken naar het perceel als geheel (en niet naar de afzonderlijke teelten) of door de teelten te splitsen per jaar.

Eerder dit jaar kaartte Stefaan Sintobin van Vlaams Belang reeds aan dat er geen subsidie mogelijk is als je een faunamengsel inzaait na wintergerst, hoewel beide teelten afzonderlijk wel in aanmerking zouden kunnen komen voor een toelage. Sintobins collega Leo Pieters komt met een ander voorbeeld dat in dezelfde lijn ligt: winterméteil (een mengteelt van granen en vlinderbloemigen) en faunamengsels.
Winterméteil en faunamengsel
“Het teeltschema is eenvoudig: een landbouwer zaait in oktober 2026 winterméteil, oogst die in juni 2027 als bedrijfseigen voeder. Hij zaait onmiddellijk daarna een faunamengsel, dat tot minstens 15 maart 2028 blijft staan. Eerst lokale eiwitproductie en voederautonomie, daarna voedsel en dekking voor fauna. Twee opeenvolgende teelten en 2 onderscheiden prestaties. Toch ontvangt de boer niet voor beide teelten de respectieve ecoregeling”, duidt Leo Pieters.
“Volgens de gepubliceerde voorwaarden voor campagne 2026 komt winterméteil die in het voorjaar als groene snede wordt geoogst, niet in aanmerking voor de ecoregeling voor eenjarige eiwitteelten. Die winterméteil kan wel voorafgaan aan een faunamengsel dat als hoofdteelt wordt aangegeven. Voor een mengteelt die als geheelplantgewas wordt geoogst, is de toekenning van de eiwitpremie afhankelijk van de kwalificatie als hoofdteelt. Daardoor verhindert de administratieve indeling dat beide opeenvolgende teelten steun ontvangen, hoewel de landbouwer 2 afzonderlijke beleidsdoelstellingen realiseert.
Europa laat geen dubbele financiering toe
Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns (cd&v) is – net als bij de discussie over faunamengsels na wintergerst – formeel. “Steun voor de ecoregeling ‘eenjarige ecoteelten - eiwitteelten’ kan in eenzelfde jaar niet gecombineerd worden met de ecoregeling ‘eenjarige ecoteelten - faunamengsel’. De berekening van de vergoeding voor een ecoregeling moet gebeuren zoals voorgeschreven in een Europese Verordening uit 2021. De lidstaten hebben hierin geen beleidsruimte. Omdat de kostenberekening van beide ecoregelingen deels overlapt, kan slechts voor 1 van beide steun worden toegekend. Een combinatie zou leiden tot een dubbele financiering. Het is onmogelijk om de beide te financieren zonder dubbele financiering”, stelt de minister.
Het parlementslid van Vlaams Belang betwijfelt of Europa het niet kunnen combineren van ecoregelingen expliciet nastreeft. “De Europese Commissie benadrukt zowel het strategische belang van eiwitrijke gewassen als de ondersteuning van biodiversiteit in landbouwgebieden. Een recente mededeling van de Europese Commissie bevat geen uitspraak over de combineerbaarheid van de premies, maar ondersteunt wel de 2 doelstellingen die landbouwers met opeenvolgende teelten op hetzelfde perceel kunnen realiseren”, stelt Pieters.
Vergoeding voor volledige teeltschema
“Niemand vraagt om hetzelfde inkomensverlies tweemaal te vergoeden. Maar als de bestaande berekeningen overlappen, waarom onderzoekt de minister dan niet hoe die overlap kan worden weggewerkt? Waarom geen aangepaste vergoeding voor het volledige teeltschema op een perceel, waarbij elke kost of elk inkomensverlies slechts eenmaal wordt meegerekend?”, vraagt Leo Pieters zich af.
Een andere mogelijkheid is volgens hem om de steun te koppelen aan het inzaaijaar. “Dat kan niet zomaar binnen de huidige voorwaarden en vereist uiteraard controle op overlap met andere steun. Maar het antwoord van de minister maakt niet duidelijk waarom een dergelijke aanpassing, of een andere afbakening van beide vergoedingen, niet onderzocht kan worden”, meent Pieters.
Niet elke hoofdteelt levert een inkomen op
Ook de economische uitgangspunten verdienen volgens Vlaams Belang aandacht. “Een graanoogst verkopen is nog iets anders dan aan die teelt geld overhouden. Een reguliere hoofdteelt levert de boer niet automatisch een inkomen op. Wintergranen kunnen na verrekening van de teeltkosten nauwelijks rendabel of zelfs verlieslatend zijn. Net daarom zoeken landbouwers naar andere teeltschema’s en ecoregelingen die hun bedrijfsvoering leefbaar helpen houden”, stelt Leo Pieters.

“De minister pleit voor een oplossingsgerichte administratie. Dan moet hij zijn diensten ook oplossingen laten onderzoeken. Van landbouwers wordt voortdurend verwacht dat ze zich aanpassen. Wanneer een boer vervolgens eigen eiwitvoer produceert en ruimte maakt voor fauna, botst hij op administratieve vakjes. Waar blijft dan de bereidheid van de overheid om haar eigen werkwijze aan te passen?”, besluit Pieters.





