Biolandbouw krijgt in nieuw Vlaams GLB-plan een prominentere plaats

In Vlaanderen is het biologisch landbouwareaal 1,4% groot. Europa zet een ambitieuze doelstelling met 25% voorop. Dat streefdoel is niet voor elke lidstaat.
In Vlaanderen is het biologisch landbouwareaal 1,4% groot. Europa zet een ambitieuze doelstelling met 25% voorop. Dat streefdoel is niet voor elke lidstaat. - Foto: LBL

De doelstellingen van Europa voor bio zijn ambitieus: 25% van het landbouwareaal tegen 2030 biologisch bewerken. Bij ons in Vlaanderen stonden eind 2019 562 landbouwbedrijven in voor 8.677 ha of... 1,4% van het totale Vlaamse landbouwareaal.

Impact op voedselproductie

Volgens Stijn De Roo, Vlaams parlementslid voor CD&V, heeft de toename in oppervlakte aan biologische landbouw ook een effect op de voedselvoorziening.

“Met de huidige regelgeving rond biologische landbouw ligt de opbrengst per ha gemiddeld 20 tot 25% lager dan ten opzichte van conventionele methodes.”

De hogere prijs voor die biologische producten laat vandaag toe om dat economisch op te vangen op bedrijfsniveau. Er is volgens Stijn De Roo nog een ander belangrijk aandachtspunt.

“Een gevolg daarvan is dat meer biologische landbouw ook leidt tot minder voedselproductie. Volgens wetenschappers zou dat gepaard kunnen gaan met een hogere exportproducten, zoals Zuid-Amerika en Zuidoost-Azië, met eventuele verdere ontbossing tot gevolg.”

Invloed op milieu buiten EU

Ongewild kan dus een toenemend areaal aan biologische landbouw in Europa en een gelijkblijvende vraag naar voedsel en voeder, leiden tot een hogere milieu-impact buiten Europa.

Vragen worden ook gesteld op het verbod van genetisch gemodificeerde organismes (ggo’s) in die biologische landbouw.

Dat verbod is een van de principes in de biologische landbouw. In Europa is er alvast geen draagvlak voor de toelating van ggo’s voor bio. “Het is inderdaad zo dat CRISPR-cas en bij uitbreiding alle nieuwe veredelingstechnieken binnen Europa vandaag aanzien worden als ggo’s. Dit betekent dat ze niet toegelaten zijn in de biologische landbouw”, antwoordt Vlaams minister Hilde Crevits.

In Europa woedt ondertussen de discussie voort over deze nieuwe technieken. Eind april heeft de Europese commissie een studie gepubliceerd die de stand van zaken bespreekt.

Dit onderwerp kwam ook kort aan bod op de Europese ministerraad Landbouw. Of deze studie uiteindelijk ook zal leiden tot een wijziging van de Europese ggo-wetgeving zal nog veel stof voor discussie geven.

Innovatie is sleutelwoord

Hoewel er in Vlaanderen nog een (heel) lange weg af te leggen is op het vlak van biologische landbouw worden verder grote stappen in de juiste richting gezet.

Ook in de biologische landbouw is innovatie – waar onze Vlaamse land- en tuinbouwsector voor bekend staat – het sleutelwoord om de productie te verbeteren. Zo maakt Vlaanderen jaarlijks 600.000 euro vrij voor wetenschappelijk onderzoek in de biologische sector.

Studies tonen intussen aan dat het percentage opbrengstvermindering heel sterk kan variëren.

“Het is afhankelijk van de teelt, de vruchtbaarheid van de grond, de toegepaste teelttechniek, op welke plaats men in de wereld zit, maar het is inderdaad zo dat bepaalde productietakken een verminderde productie zullen geven”, zegt minister Crevits.

Als het gaat over de impact van biologische landbouw wereldwijd voegt minister Crevits nog toe dat een opbrengstenstudie maar een klein deeltje uit de volledige productiecyclus belicht. “Om de echte impact elders ter wereld te kennen, mag je niet alleen kijken naar de opbrengst, maar moet je dus het volledige productieproces, met alle in- en output, meenemen.”

Vanaf 2023 legt Vlaanderen een nieuw actieplan biolandbouw op tafel.

Intussen stimuleert Vlaanderen de omschakeling naar bio op verschillende manieren, onder meer via biobedrijfsadvies, bioclusters, ondersteuning van de werking van het Coördinatiecentrum praktijkgericht onderzoek en voorlichting Biologische Teelt (CCBT) en BioForum.

Daarnaast is er onder meer nog de VLIF-ondersteuning en binnen de GMO (gemeenschappelijke marktordening) voor groenten en fruit worden ook de certificeringskosten, specifiek onderzoek en meerkosten vergoed.

Aandacht in Vlaams GLB

Vandaag worden ook de maatregelen in het kader van het nieuwe Vlaams Strategisch GLB-plan voorbereid, waarin wordt bekeken hoe de bestaande en nieuwe instrumenten nog meer kunnen worden ingezet om de verdere uitbouw van de biologische landbouw in Vlaanderen te ondersteunen.

Chris Steenwegen, Vlaams parlementslid voor Groen, vraagt ook meer aandacht voor ons eetpatroon. “Dat zorgt ervoor dat er veel ziektes zijn, bijvoorbeeld obesitas. De distributie van eten en het eetpatroon met minder vlees en meer plantaardige voeding is veel belangrijker om te bepalen of we zelfvoorzienend kunnen zijn op het vlak van eten dan bio of niet-bio. De optimalisatie van landbouwpraktijken is in de gangbare landbouw veel meer gebeurd dan in de biologische sector.”

Volgens minister Crevits gaat het in dit debat niet over de ene versus de andere soort landbouw.

“Ik wil nogmaals verzekeren dat voor mij bio een absolute plaats heeft in onze landbouw, en niet alleen een plaats maar een groeiende plaats. Ook bij biolandbouw is het de uitdaging om de productie te verbeteren in alle vormen.” Dat er dringend verder opgeschaald moet worden, is duidelijk, zeker met de hoge ambities die Europa op dat vlak vooropstelt.

Omzetting verordening

Ondertussen blijf het wachten op het omzetten van de EU-bioverordening in Vlaams beleid.

“Ik hoop zo vlug mogelijk op een goedkeuring van onze Vlaamse regering”, zegt minister Crevits.

“Het gaat dan heel concreet over hoe we kunnen voldoen aan een aantal Europese verplichtingen, bijvoorbeeld inzake controles, waarbij we trachten de administratieve lasten voor onze boeren zo lang mogelijk te houden binnen het EU-kader.”

Vlaanderen wil geen extra barrières voor de biolandbouw, zeker wanneer Europa dat niet verplicht. Dat lijkt dan ook maar meer dan logisch, gezien de grote uitdaging die er is.

“Ik wil maximale souplesse bieden om daaraan te kunnen deelnemen.”

Ten slotte is Stijn De Roo (CD&V) ervan overtuigd dat het wetenschappelijk onderzoek, waar Vlaanderen jaarlijks 600.000 euro voor uittrekt, “ons door deze periode zal loodsen en de keuzes die we daarin zullen maken, goed onderbouwen.”

Lieven Vancoillie

Meest recent

Meest recent