Vlaamse biosector zet eigen ambities uit

“Het wordt nu duidelijk dat bio breed gedragen wordt”, zegt voorzitter Alexander Claeys van Bioforum.
“Het wordt nu duidelijk dat bio breed gedragen wordt”, zegt voorzitter Alexander Claeys van Bioforum. - Foto: FVDL.

De 5 alternatieve doestellingen van de 3 partijen zijn: 5% of 30.000 ha bio areaal, 5% omzetwaarde in de gezamenlijke dierlijke producties, het verdubbelen naar 5% biobedrijven tegen eind 2027, 5% volume van de bioconsumptie (ook een verdubbeling) en 5% bio-aandeel in de overheidscatering tegen eind 2027. Vlaams Landbouwminister Brouns werkt momenteel aan een nieuw strategisch plan voor de biosector dat tegen voorjaar 2023 moet afgerond zijn.

In de staart van het peloton

De algemene doelstelling van de Farm to Fork-strategie van Europa houdt volgens Boerenbond, ABS en BioForum geen rekening met de specifieke omstandigheden en eigenheid van de landbouw in de individuele lidstaten. Volgens hen is niet elke lidstaat in staat om het doel van 25% bio-areaal te halen in 2030. Het gemiddelde bio-areaal voor de landen van de Europese Unie bedraagt zowat 9%. In Oostenrijk wordt nu al meer dan 25% van het landbouwareaal biologisch bewerkt, in Malta is dat nauwelijks 0,5%. Vlaanderen zit met 1,6% in de staart van het peloton. Wallonië haalt al meer dan 10%.

In Vlaanderen zou het niet noodzakelijk een goede keuze zijn om voor een snelle groei naar 25% bio-areaal te willen gaan tegen 2030. De bestaande primaire biosector vreest dat een geforceerde groei van de bioproductie zal leiden tot een prijsdaling en dus ook een rendementsdaling van de biobedrijven.

Duurzame groei

“Dat kan niet de bedoeling zijn. Dit maakt dat we met een groei van de bioproductie ons vooral moeten richten op de gestage groei van de bioconsumptie tegen de juiste prijs. De bioketen moet zich ontwikkelen en dat via een duurzame groei die alle ketenpartijen de kans geeft om een rendabele bedrijfsvoering te hebben. In vergelijking met andere landen in Europa is er in België vooral stadslandbouw. Wij boeren intensief op kleine oppervlaktes in dichtbevolkte gebieden. Maar dat ontslaat ons niet van onze plicht om meer te doen voor bio”, zegt Boerenbondvoorzitter Lode Ceyssens.

Boerenbond, ABS en BioForum willen de biologische productie in Vlaanderen laten groeien op een snelheid die voor Vlaanderen behapbaar blijft. De 3 partijen willen de vraag naar bio stimuleren. Eén van de voorstellen is om biologische voeding op te nemen in de aanbestedingen voor de catering van de overheid, zoals de maaltijden in scholen, ziekenhuizen, rusthuizen en personeelskantines. Bovendien moet iedereen in de keten (verwerkers en distributie) mee aan de kar trekken om het Vlaamse bioverhaal waar te maken.

Voorzitter Alexander Claeys van Bioforum is trots dat deze ambities samen met Boerenbond en ABS werden geformuleerd. “Een dergelijke gezamenlijke ambitie was ooit ondenkbaar. Wij waren die mensen die ‘altijd moeilijk moeten doen’. Het wordt nu duidelijk dat bio breed gedragen wordt. Maar alle schakels in de keten moeten meewerken, ook de verwerkers en de retail. Er is nog werk voor de creatie van een stabiele markt, met faire prijzen, een divers aanbod en een goede logistiek. De communicatie moet beter om te komen tot een goed ketenoverleg en betere contracten op lange termijn. Opschalen is goed zo lang het de markt niet verstoort.”

Limburg

In ons land waren er in 2021 621 bedrijven die aan biologische landbouw doen. Dat waren er 5% meer dan een jaar eerder. Zij vertegenwoordigden vorig jaar een areaal van 9.823 ha of 8% meer dan een jaar eerder. Verdeeld over de provincies ligt het grootste bio-areaal in Limburg, maar West-Vlaanderen kent met 16% de sterkste groei in bio-oppervlakte. 75% van het bio-areaal is al volledig biologisch. De rest in nog in omschakeling.

Vee

Van de 621 biolandbouwers zijn er 192 die dieren houden. De totale bioveestapel groeide in 2021 met 12%. Vooral in biologisch gekweekte varkens en geiten werden hoge groeicijfers genoteerd. Toch blijft het aantal biologisch gehouden dieren zeer beperkt ten opzichte van de totale Vlaamse veestapel.

De biobestedingen groeiden in Vlaanderen sterker dan het landelijke gemiddelde. In 2021 gaven we in Vlaanderen alles samen net geen 400 miljoen euro uit aan verse biologische producten. Dat is 7% meer dan in 2020 in Vlaanderen tegenover een groei van 4% voor gans het land. Toch is er in Vlaanderen nog een achterstand ten opzichte van Wallonië. In het zuiden geeft men gemiddeld 126 euro aan bioproducten, in het noorden is dat slechts 63 euro.

Het marktaandeel van biologische versproducten lag op 3,4%. De biologische versproducten met het grootste marktaandeel zijn eieren (13%) en vleesvervangers (12%). Biologische versproducten waren in Vlaanderen in 2021 gemiddeld 4% duurder dan hun gangbare variant, maar het prijsverschil wordt kleiner. In Vlaanderen is de rechtstreekse bioverkoop op hoeves en boerenmarkten belangrijker dan in Wallonië.

Steun

Als je voor 2021 de overheidssteun van Vlaanderen en Europa optelt, dan ging er bijna 6 miljoen euro naar de biosector. Het meeste overheidsgeld ging naar het stimuleren van de bioproductie (55%) en onderzoek en kennisopbouw (36%). Inzake biohectaresteun werd bijna 1,8 miljoen euro uitgekeerd aan 528 Vlaamse landbouwers voor een totaal van 7.679 subsidiabele hectares.

Filip Van der Linden

Meest recent

Meest recent