Startpagina Actueel

Cd&v houdt stand, Vlaams Belang klimt fors en N-VA maakt een duik in Landbouwleven-peiling

Landbouwleven polste tussen 25 april en 19 mei via een peiling naar de kiesintenties van haar lezers. Uit de resultaten van de 913 respondenten blijkt regeringspartij cd&v redelijk stand te houden tegenover 2019, terwijl N-VA zware klappen krijgt en Vlaams Belang oprukt naar de tweede stek.

Leestijd : 7 min

Op 9 juni gaan de Belgen naar de stembus om hun stem uit te brengen voor de regionale, federale en Europese verkiezingen.

Het thema ‘landbouw’ beroert al maanden de gemoederen. Land- en tuinbouwers kwamen massaal op straat en hebben heel wat verwachtingen van de politici. Wij waren dus nieuwsgierig welke partij de voorkeur van de lezers van Landbouwleven wegdraagt in het stemhokje. Net als in 2019 deed Landbouwleven daarom naar aanleiding van de Vlaamse verkiezingen een peiling bij haar lezers. Op dit niveau worden in ons land immers de belangrijkste beslissingen over landbouw en milieu genomen.

Peiling 2024

Dit jaar opteerde Landbouwleven – van 25 april tot en met 19 mei – voor een peiling via de krant, de nieuwsbrief en de website. Lezers kwamen na het inscannen van een QR-code in de krant of via een link terecht op een korte online bevraging. De peiling was anoniem en kon slechts eenmaal per deelnemer ingevuld worden.

We vroegen naar de kiesintenties voor de Vlaamse verkiezingen op 9 juni. Hierbij kon men opteren voor 11 mogelijkheden: BoerBurgerBelangen/L99 (in West-Vlaanderen komt BBB samen op met L99), cd&v, Groen, N-VA, Open Vld, PVDA, Vlaams Belang, Voor U, Vooruit of overige partijen. Men kon eveneens aanduiden of men niet of blanco zal stemmen.

We vroegen aan de deelnemers van de peiling ook naar hun stemgedrag op 28 mei 2019. Weliswaar bestonden enkele recent opgerichte partijen nog niet op dat moment, waardoor de keuzemogelijkheden beperkter waren.

We wilden ook weten hoeveel landbouwers, landbouwers in bijberoep en niet-landbouwers aan de peiling deelnamen. In een laatste vraag polsten we naar de leeftijd van de deelnemers (meer of minder dan 40 jaar). Voor de overheid telt immers de leeftijdsgrens van 40 jaar om als ‘jonge landbouwer’ te worden aanzien.

913 respondenten

In totaal namen 913 respondenten deel aan de Landbouwleven-peiling, waaronder 479 landbouwers (52,46% van de respondenten). We telden ook 169 landbouwers in bijberoep (18,51%). Dit betekent dat bijna 71% van de deelnemers letterlijk dagelijks met hun voeten in het veld of de stal staan. Heel wat abonnees van Landbouwleven zijn géén landbouwer, maar oefenen een beroep uit in de landbouwsector. Bij de overige respondenten (29%) tellen we dus ongetwijfeld heel wat erfbetreders (dierenartsen, vertegenwoordigers, loonwerkers...), onderzoekers en ambtenaren, maar weliswaar hebben we het raden naar hun exact beroep.

Een vijfde van de deelnemers aan de peiling (184 antwoorden of 20,15%) is jonger dan 40 jaar. De meerderheid – zo’n 80% of 729 deelnemers – is dus plus 40.

Wanneer we de leeftijd van de landbouwers in hoofdberoep analyseren, zien we dat 22,75% van hen minder dan 40 jaar is. En ook bij de landbouwers in bijberoep zien we een gelijkaardig percentage min veertigers (21,30%). Er namen dus best wel wat jonge landbouwers deel aan onze peiling, aangezien volgens de landbouwcijfers van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij er in 2022 15,1% van de bedrijfsleiders 40 jaar of jonger werden geteld.

Cd&v houdt stand, Vlaams Belang rukt op naar tweede stek

Weliswaar wilden we met deze peiling te weten komen voor welke partij de deelnemers van onze peiling plannen te stemmen op 9 juni. Volgens de algemene resultaten (figuur 1) nemen cd&v, Vlaams Belang en Open Vld hierbij de podiumplaatsen in, met respectievelijk 43%, 24% en 9% van de respondenten aan de peiling.

Bij vergelijking met het kiesgedrag van deze respondenten 4 jaar geleden – op 26 mei 2019 – is dit een frappant verschil. Cd&v stond toen ook op het hoogste schavot, met het hogere percentage van 46%. Dit is niet zo verwonderlijk, vermits cd&v in het verleden traditioneel goed scoorde bij de landbouwpopulatie. Ook bij deze peiling houdt cd&v behoorlijk stand. Nochtans circuleert er op sociale media veel kritiek op minister Hilde Crevits, lijsttrekker in West-Vlaanderen. In het midden van deze legislatuur onderhandelde zij als minister van Landbouw immers het eerste stikstofakkoord. Dat wordt haar en de partij door velen in de sector niet in dank afgenomen. Minister Jo Brouns nam haar bevoegdheden voor Landbouw over op 18 mei 2022. Hij blijkt toch – na het bekrachtigen van het stikstofdecreet in januari 2024 – het nodige vertrouwen aan de partij te geven.

Terwijl N-VA bij de respondenten nog zonder probleem de tweede plek behaalde met 20% in 2019, zou vandaag de dag slechts 4,6% van hen voor deze partij kiezen. De Vlaams-nationalisten belanden met deze score slechts op de zesde plek. Dit is ongetwijfeld een ‘Demir-Weyts-effect’. De minister van Omgeving, Zuhal Demir, en de minister van Dierenwelzijn, Ben Weyts, kunnen immers niet op veel bijval rekenen binnen de landbouwsector. Denk bijvoorbeeld maar aan hun beslissingen in het kader van het stikstofdecreet en de codex voor dierenwelzijn.

Heel wat landbouwers zijn niet zo happig om dit jaar verkiezingsborden op hun velden en weiden te (laten) zetten.
Heel wat landbouwers zijn niet zo happig om dit jaar verkiezingsborden op hun velden en weiden te (laten) zetten. - Foto: FVDL

De grote winnaar bij de deelnemers van deze peiling blijkt Vlaams Belang. Zij verdubbelen met 24% immers hun score tegenover 4 jaar geleden. Wanneer we dit resultaat vergelijken met De Grote Peiling van Het Laatste Nieuws , VTM Nieuws , RTL en Le Soir – tussen 14 en 20 mei online afgenomen door Ipsos bij 2.000 Vlamingen – is deze score van Vlaams Belang redelijk gelijkaardig. Bij die peiling stemt zelfs meer dan 1 op 4 voor deze partij (26,8%). In de Landbouwleven -peiling blijft er wel een groot verschil tussen deze extreemrechtse partij en de christendemocraten cd&v, die in onze peiling 43% behalen. In De Grote Peiling liggen de kaarten wel anders voor cd&v, ze komen uit op 12,2%.

Hoewel Open Vld zowel in onze huidige peiling als in 2019 op de derde plaats staat, is er wel een groot verschil in aantal stemmen. De partij verliest stevig, want ze zakt van 15% naar 9% in onze peiling. Ook deze regeringspartij ondertekende het stikstofdecreet.

Nieuwkomer BoerBurgerbelangen (in West-Vlaanderen samen met L99) kon toch onmiddellijk al de vierde plaats inpalmen. Deze partij kon 8% van de respondenten aan onze peiling bekoren. En ook Voor U staat met 4,7% nog voor N-VA. De partijen Groen (1,5%), Vooruit (1,2%) en PVDA (0,8%) bengelen – niet geheel onverwacht – achteraan het rijtje. Om volledig te zijn, moeten we nog vermelden dat andere partijen (’overige’ in onze peiling) de resterende 2% verdelen. En hoewel stemmen verplicht is, gaat 2% van de respondenten niet stemmen of ze stemmen blanco. 2,3% geeft trouwens aan dat ook gedaan te hebben bij de vorige verkiezingen.

Nog even herhalen dat deze resultaten gebaseerd zijn op de antwoorden van 913 respondenten van de peiling van Landbouwleven uitgevoerd tussen 25 april en 19 mei 2024 en dus niet de resultaten weergeven van alle lezers van Landbouwleven. De resultaten mogen of kunnen ook niet veralgemeend worden naar alle Vlaamse landbouwers.

Landbouwers bevestigen tendensen

Wanneer we enkel de landbouwers in hoofdberoep en in bijberoep beschouwen (in totaal 648 respondenten), zijn de resultaten voor 2024 best wel gelijkaardig aan de totale resultaten. Zoals reeds aangehaald, is ongeveer 70% van onze respondenten immers landbouwer.

De top 3 voor de komende verkiezingen wordt bevestigd bij ‘de landbouwers’ die onze peiling invulden: cd&v haalt 44,4%, Vlaams Belang 24,2% en Open Vld 8,8%. De landbouwers geven cd&v en Vlaams Belang dus respectievelijk een 1,2% en 0,5% hogere score dan wat we zagen bij alle respondenten samen (zie figuur 1). Open Vld scoort 0,4% minder bij ‘de landbouwers’.

Wanneer we dezelfde oefening doen voor 2019, zien we dat toen 47% van de landbouwers in hoofd- en bijberoep voor cd&v koos. Dat is 0,6% meer dan bij alle respondenten in 2019. N-VA behaalde toen de tweede plek, met 18,4% bij ‘de landbouwers’. Dat was 1,6% minder dan bij de gehele populatie van de peiling. Open Vld scoorde bij deze deelgroep in 2019 15,6% en Vlaams Belang 12,8%.

De landbouwpopulatie in deze peiling lijkt cd&v dus toch opnieuw te ondersteunen. Ze straffen N-VA af voor het voorbije beleid. Deze partij tuimelt ook bij ‘de landbouwers’ van plaats 2 naar 6. En ze blijken vooral hun heil te zoeken bij Vlaams Belang. Bijna een kwart van de deelnemende landbouwers wil voor deze partij stemmen op 9 juni.

Jonge deelnemers kiezen extremer

Bij de leeftijdsvergelijking (figuur 2) zien we voor de komende verkiezingen nog steeds dezelfde top 3 bij de +40’ers (cd&v, Vlaams Belang en Open Vld), terwijl bij de -40’ers Open Vld die derde plaats moet afstaan aan BBB/L99.

Hoewel de plaatsen 1 en 2 dus gelijk blijven bij de 2 leeftijdscategorieën, is er wel een verschil op te merken naargelang de leeftijd. De -40’ers geven zowel cd&v als Vlaams Belang een hogere score dan de oudere respondenten. Vooral bij het Vlaams Belang is het verschil opmerkelijk: goed een vijfde van de +40’ers (21,1%) kiest op 9 juni voor deze partij, terwijl dit al een derde (33,7%) is bij de jongere deelnemers aan deze peiling.

9,8% van de jongere respondenten geeft zijn stem aan nieuwkomer BBB/L99 en 6,5% aan Open Vld. Bij de +40’ers is dat omgekeerd, met 9,9% voor Open Vld en 7,5% voor BBB/L99.

Waar N-VA 4,6% noteerde in het totaalresultaat van de peiling, zien we dat vooral de -40’ers hen afstraffen. Slechts 1,6% geeft nog een stem aan deze partij, terwijl dit bij de +40’ers nog 5,3% is.

Het is opvallend dat de jongere deelnemers Vooruit, PVDA en overige partijen geen stemmen gunnen. Bovendien vinden zij gaan stemmen belangrijk. Niemand van hen plant om blanco te stemmen of om niet naar het stemhokje te gaan. Bij de +40’ers ligt dat anders: 2,5% heeft geen zin in deze verkiezingen en zal dus blanco stemmen of zal niet gaan stemmen.

Anne Vandenbosch

Lees ook in Actueel

PIBO-campus toont beloftevolle akkerbouwrassen

Granen Op de proefveldrondgang van PIBO-campus in Tongeren bezochten we de rassenproeven wintergerst en -tarwe en het suikerbieten- en cichoreiperceel. Er was ook aandacht voor het Leader-project ‘Bouwen aan een betere bodem’ en voor het Platteland Plus-project ‘Hier groeit uw brood’.
Meer artikelen bekijken