Kennisportefeuille inzetten voor controle van varkensroosters
Kapotte vloerroosters in varkensstallen zorgen bij instorting voor economische schade en dierenleed. Hoe defecte vloerroosters aangepakt moeten worden, daarbij komen 2 Vlaamse ministers elk vanuit hun insteek uit bij controles en sensibilisering.
Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) zou de vloerroosters in varkensstallen graag controleren. Die controles staan bovendien aangekondigd in het Vlaamse regereerakkoord van N-VA, Vooruit en cd&v. In de praktijk zijn die controles moeilijk te realiseren, zo bleek vorig jaar uit het antwoord van minister Weyts op een schriftelijke parlementaire vraag van Gianna Werbrouck van Vooruit (zie Landbouwleven van 6 november 2025, p. 23).
Vaak is er niets te zien
Het probleem voor controles is volgens minister Weyts dat er aan de bovenkant van de roostervloer veelal niets te zien is, omdat het vooral de onderkant van de betonnen vloeren en de onderliggende constructie zijn die in contact komen met de mestgassen. “De enige manier om deze vloeren goed te controleren is om in een lege stal de vloer eruit te lichten en de onderkant te inspecteren. Dit kan niet door inspecteurs van de dienst Dierenwelzijn gedaan worden”, zei minister Weyts eind vorig jaar.
Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns (cd&v) is eveneens begaan met deze materie. “Ik neem deze problematiek heel ernstig. Instabiele constructies of aangetaste roostervloeren kunnen zware gevolgen hebben, zowel voor het dierenwelzijn als voor de veiligheid van ie in de stal werkt”, zegt hij in de commissie Landbouw van 14 januari in zijn antwoord op een vraag van Sofie Joosen van N-VA.
Minder problemen in recente stallen
“Het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen oudere stallen en de huidige generatie stalsystemen. In veel oudere stallen werd gewerkt met diepe mestkelders waarin de roostervloeren steunen op betonnen kolommen. Net die kolommen kunnen door langdurige blootstelling aan mestgassen en mest aangetast worden. Die aantasting gebeurt ‘sluipend’ en is van buitenaf vaak moeilijk zichtbaar, wat het risico nog groter en verraderlijker maakt”, duidt de minister.
Bij de huidige generatie ammoniakemissiearme stallen is de opbouw van de stal volgens minister Brouns vaak fundamenteel anders. “Daar wordt meer gewerkt met ondiepe kelders, water- en mestkanalen en ondersteuning via de muren in plaats van de kolommen. Dat zorgt voor een andere belasting en in de praktijk ook voor minder structureel risico. Bovendien is ook de betonkwaliteit de jongste decennia sterk verbeterd, onder meer door de invoering van normen voor roostervloeren en het Benor-keurmerk voor beton dat sinds 2001 in voege is”, geeft minister Brouns nog mee.
Milieu en veiligheid gaan samen
“Belangrijk daarbij is dat de reductiedoelen voor ammoniakemissie ertoe leiden dat veel van die oude stallen vandaag vervangen kunnen worden. Door de vervanging van die oude stallen door nieuwe, emissiearme stallen, verkleinen we de milieudruk en het veiligheidsrisico”, zegt Jo Brouns.
Brouns vindt het belangrijk om te blijven inzetten op onderzoek en innovatie, net omdat de aantasting van beton door mestgassen heel moeilijk vast te stellen is. “Binnen de Kennisportefeuille, een steunmaatregel in het Vlaams gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), wordt advies aangeboden inzake arbeidsveiligheid en dierenwelzijn. Landbouwers kunnen hiervoor 70% subsidies krijgen. Controle van de roosters op corrosie zou een onderdeel kunnen zijn van dergelijke adviezen”, opppert minister Brouns.
Voor het vervangen van verouderde roosters door roosters die geïntegreerd zijn in een ammoniakemissiereducerend systeem, is steun mogelijk via het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds (VLIF). Daarnaast kunnen veehouders gebruikmaken van VLIF-steun om bestaande stallen te moderniseren, met steunpercentages afhankelijk van de mate van duurzaamheid. Die steun wordt telkens nog met 10% verhoogd als het gaat om jonge landbouwers, wat ondertussen genoegzaam bekend is.
Er wordt al goed werk geleverd
Tot slot vindt minister Brouns het belangrijk om samen te werken met alle actoren die vandaag al inzetten op preventie en veiligheid in het landbouwbedrijf. “In dat kader wil ik ook expliciet verwijzen naar Prevent Agri, dat vandaag al sterk inzet op sensibilisering, begeleiding en preventie rond arbeidsveiligheid en welzijn in de landbouwsector. Zij leveren al goed werk om landbouwers heel bewust te maken van de risico’s in het bedrijf, ook van de risico’s die niet altijd zichtbaar zijn, zoals structurele problemen in oudere stallen. Die preventieve aanpak is essentieel”, besluit minister Brouns.
Prevent Agri wil via deelnames aan landbouwbeurzen meer varkenshouders bewust maken over de mogelijke problemen met hun roostervloeren.
