Een betere bioveiligheidsscore met een goede hygiënesluis
Elk varkensbedrijf moet jaarlijks een risico-enquête laten uitvoeren door de bedrijfsdierenarts. Deze regelgeving bestaat inmiddels 5 jaar, waardoor veel bedrijven de enquête nu voor de vijfde keer hebben ingevuld. De vele ingevulde enquêtes tonen aan dat de bioveiligheid op veel bedrijven goed loopt, maar er is nog winst te boeken. Zo kan een goed ingedeelde hygiënesluis een groot verschil maken in de finale score.
De risico-enquête is een waardevol instrument om de risicofactoren voor insleep en verspreiding van ziekteverwekkers op een varkensbedrijf in kaart te brengen.
De jaarlijkse stijging van zowel de interne bioveiligheidsscore (maatregelen om verspreiding van ziektekiemen binnen het bedrijf te beperken) als de externe (maatregelen om insleep van ziektekiemen te voorkomen) toont aan dat de enquête effect heeft.
Aanvoer van levende dieren vormt bijvoorbeeld een van de grootste risicofactoren voor insleep van kiemen. Ook personen (medewerkers, bezoekers en de varkenshouder zelf) kunnen echter ziekteverwekkers binnenbrengen. De resultaten van de enquête vormen een goede basis om gericht mee aan de slag te gaan en om de bioveiligheid op je bedrijf naar een hoger niveau te tillen.
Waar valt nog winst te halen?
Een hygiënesluis hebben met bedrijfskledij en -schoenen is een goede eerste stap, maar de hygiënesluis correct gebruiken is minstens even belangrijk. De ruimte moet duidelijk worden ingedeeld, zodat ‘vuile’ en ‘propere’ zones strikt gescheiden blijven.
Het stappenplan is eenvoudig. Bezoekers komen binnen in de publieke of ‘vuile’ zone, waar eigen kledij en schoenen nog zijn toegelaten. De eigen kledij wordt uitgedaan. Men wast de handen en ontsmet ze. Pas daarna betreedt men de bedrijfseigen of ‘propere’ zone. Daar worden de bedrijfskledij en -laarzen aangedaan.
Deze indeling is cruciaal om te vermijden dat kiemen vanuit de publieke zone op de bedrijfseigen materialen terechtkomen.
Geen grote investering
Vandaag de dag geeft slechts 22% van de bedrijven aan dat hun hygiënesluis op deze manier is ingericht. Dit betekent dat er voor veel bedrijven nog ruimte is om het risico op insleep sterk te verlagen. Het goede nieuws is dat een correcte indeling geen grote investering hoeft te zijn. De enige voorwaarde is dat de ruimte 2 toegangen heeft: 1 naar de publieke zone waarlangs personen het bedrijf binnenkomen en 1 naar de stallen. In dat geval kan een simpele bank al dienen als duidelijke fysieke scheiding tussen beide zones.
Vergeet jezelf en je personeel niet
Niet alleen bezoekers (bedrijfsvreemde personen) vormen een risico, ook medewerkers en de varkenshouder zelf kunnen een risico vormen en nemen het best altijd dezelfde voorzorgsmaatregelen als de bezoekers. Gelukkig past meer dan 95% van de bedrijven dit consequent toe.
Sommige maatregelen om het risico op insleep via personen zoals personeel en bezoekers te beperken, zijn niet alleen sterk aanbevolen, maar ook wettelijk verplicht (KB van 18 juni 2014 houdende de maatregelen ter voorkoming van aangifteplichtige varkensziekten). Zo moet elk bedrijf over een hygiënesluis beschikken waarlangs elke bezoeker het bedrijf betreedt. Daarnaast zijn bedrijfskledij en -schoenen verplicht voor elke bezoeker. Deze maatregelen zijn essentieel om de insleep via personen te beperken.
Uit de resultaten van de risico-enquête blijkt dan ook dat bedrijven deze verplichtingen zeer goed naleven. 100% van de bedrijven geeft aan dat bezoekers zich moeten melden voordat ze de stallen betreden. Dat is een goede zaak, want zo voorkomt men dat bezoekers ongezien en zonder voorzorgsmaatregelen de stallen binnenkomen. Meer dan 93% van de bedrijven beschikt over een hygiënesluis.
Bedrijfskledij voor bezoekers
93% van bedrijven geeft in de laatste risico-enquête aan dat bezoekers verplicht hun handen moeten wassen en ontsmetten vooraleer ze de stallen betreden. Dat is een behoorlijke stijging ten opzichte van de eerste enquête, waarbij dit op ongeveer 78% van de bedrijven het geval was. Vrijwel alle bedrijven (meer dan 99%) voorzien bedrijfskledij en -schoenen voor bezoekers. Ook hier is er een stijging ten opzichte van de eerste risico-enquête (toen 96%).
