Europees Parlement verwijst Mercosur-akkoord naar Hof van Justitie
Het Europees Parlement in Straatsburg heeft op woensdag 21 januari besloten om het vrijhandelsakkoord met het Zuid-Amerikaanse handelsblok Mercosur naar het Europees Hof van Justitie te verwijzen.
Het Europees Parlement schaarde zich met een nipte meerderheid van 334 tegen 324 stemmen (11 onthoudingen) achter een resolutie die vraagt om de conformiteit van het vrijhandelsakkoord met de Europese verdragen te laten toetsen door de Europese rechters.
Dat heeft tot gevolg dat het halfrond niet over het akkoord stemt tot het Hof zich heeft uitgesproken. Het kan anderhalf tot 2 jaar duren voor de rechters in Luxemburg een arrest vellen. Het lijkt uitgesloten dat het Europees Parlement voordien het akkoord zal willen goedkeuren. De behandeling van de teksten zal intussen wel doorgaan, aldus een woordvoerster.
Een tweede resolutie van extreemrechts die ook om een juridische beoordeling vroeg, is wel verworpen met 225 voor, 402 tegen en 12 onthoudingen
Gejuich van boeren
Ruim een kwarteeuw na de start van de eerste onderhandelingen is het akkoord tussen de Europese Unie en Mercosur (Brazilië, Argentinië, Paraguay en Uruguay) het voorbije weekend ondertekend in Paraguay. Met 720 miljoen inwoners zal het akkoord de grootste vrijhandelszone ter wereld vormen. Het akkoord heeft de steun van het Europese bedrijfsleven, maar een groot deel van de boeren vreest oneerlijke concurrentie en houdt al maanden protestacties tegen het akkoord.
De landbouwers waren deze week ook in grote getale naar Straatsburg getrokken, waar ze de aankondiging van het resultaat van de stemming op gejuich onthaalden.
Boerenbond is tevreden dat het Europees Parlement het Mercosur-handelsakkoord heeft doorverwezen naar het Europees Hof van Justitie. “Het is goed dat het Europees Parlement op haar strepen staat en fundamentele vragen stelt over zowel de procedure als de inhoud en het ongelijke speelveld van het handelsakkoord. Het is nu aan het Hof om te oordelen”, aldus Boerenbond in een reactie.
De voorzitter van het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) noemt de beslissing van het Europees Parlement ‘een belangrijk moment voor onze landbouw’. “Het laat zien dat boeren samen een stem hebben die gehoord wordt in Europa”, zegt Bruno Vincent. Daarbij verwijst hij naar de verschillende boerenprotesten die de afgelopen weken plaatsvonden in Vlaanderen en elders.
ABS belooft zich voor te bereiden op verdere acties indien nodig. “Het is een moment van triomf, maar ook het begin van de échte strijd: een strijd voor duurzame, lokale landbouw, transparantie in handelsovereenkomsten en een Europese Unie die trouw blijft aan haar eigen normen en waarden.”
Volgens Greenpeace is het een goede zaak dat het Europees Parlement het Mercosur-verdrag heeft overgedragen aan het Europese Hof van Justitie. De milieuorganisatie meent dat het parlement hiermee duidelijk maakt dat het ernstige twijfels heeft over het handelsakkoord.
“Het zou ronduit schandalig zijn als de Commissie doorgaat met haar ongeziene, antidemocratische plannen om het handelsakkoord voorlopig toe te passen nog voor het Parlement zijn goedkeuring heeft gegeven”, zegt Lis Cunha, campagnevoerder bij Greenpeace EU. De Commissie heeft de mogelijkheid om het handelsakkoord voorlopig toe te passen zonder het fiat van het Parlement, al bestaan er afspraken tussen de 2 instellingen om dit niet te doen (zie verder).
Fantastisch of dom signaal
Het Hof moet zich uitspreken over 3 punten. Er is de splitsing van het akkoord in een politiek luik en een handelsovereenkomst, die niet door de nationale parlementen geratificeerd moet worden. Ten tweede wil het Parlement ook een opinie over het compensatiemechanisme in het verdrag, dat volgens de tegenstanders de EU zou beletten om wetgeving met een hoger beschermingsniveau aan te nemen. Tenslotte moet het Hof ook toetsen of het voorzorgsbeginsel wordt gerespecteerd.
De resolutie was ingediend door Europarlementsleden van uiteenlopende politieke families. Zo waren er handtekeningen van vertegenwoordigers van alle Franstalige partijen in België, waar het verzet unisono is. “Fantastisch”, reageerde Saskia Bricmont (Ecolo). “De stemming bevriest de ratificatie in het Parlement tot de uitspraak. De strijd gaat door: ik zal al mijn energie steken in het verwerpen van deze overeenkomst.”
“De oorlog is nog niet gedaan, maar vandaag hebben we een belangrijke veldslag gewonnen”, klonk het bij Benoît Cassart (MR). “Dit is eindelijk een boodschap van hoop voor alle landbouwers, burgers en iedereen die zich zorgen maakt over de gevolgen van deze overeenkomst voor ons maatschappijmodel en onze voedselzekerheid”, zo begroette Yvan Verougstraete (Les Engagés) de stemming.
Aan Vlaamse kant steunde Sara Matthieu (Groen) de verwijzing van het handelsakkoord naar het Hof. “Dit akkoord ondermijnt onze eigen wetten en brengt giftige pesticiden die hier verboden zijn toch op ons bord”, legde ze uit. Ook Rudi Kennes van de uiterst linkse fractie in het Europese halfrond en de parlementsleden van het Vlaams Belang schaarden zich achter de resolutie. De parlementsleden van cd&v onthielden zich.
Kathleen Van Brempt (Vooruit) spreekt van ‘een fout en dom signaal’. “Dit is een bewuste vertragingszet die de democratische besluitvorming ondergraaft en Europa op een cruciaal moment verzwakt”, zo verwijst ze naar de nood aan multilaterale samenwerking en nieuwe partners in een gespannen geopolitiek tijdperk. “Dit kan Europa duur komen te staan. We presenteren ons allerminst als een betrouwbare en loyale partner. Dat is bijzonder kwalijk. We maken onszelf belachelijk.”
Hilde Vautmans (Anders) vindt de vertraging ‘knettergek’ en ‘roekeloos’ in de huidige ‘geopolitieke storm’. “Dit schaadt het imago van Europa als handelspartner enorm en is een godsgeschenk voor Xi Jinping, Poetin en Trump”, meent ze. “We zouden beter starten met een gedegen bespreking in het Europees Parlement en zorgen voor echte waarborgen voor de boeren en hun producten.”
“Het langdurig blokkeren van handelsakkoorden is spelen met onze welvaart en werkgelegenheid”, reageert Kris Van Dijck (N-VA). Het biedt volgens hem ook geen oplossing voor de structurele problemen in de landbouwsector. Van Dijck wijst erop dat de verwijzing naar het Hof er kwam dankzij een ‘coalition of the unwilling’. “Dat deze uitersten elkaar vinden in het blokkeren van strategisch cruciale dossiers, is bijzonder zorgwekkend en volstrekt onverantwoord.”
Commissie ontgoocheld
De uiteenlopende standpunten in België zorgde ervoor dat ons land zich moest onthouden toen het akkoord bijna 2 weken geleden het fiat kreeg van een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten.
De Europese Commissie, die het akkoord namens de EU onderhandelde, reageerde uiteraard ontgoocheld op de stemming. Toch leek ze tot dusver het halfrond niet voor het hoofd te willen stoten door een voorlopige inwerkingtreding af te dwingen voordat het Parlement zich heeft kunnen uitspreken. De Commissie stelde herhaaldelijk dat ze de instemming van het Parlement zal afwachten, tenzij er sprake is van een ‘buitensporige en onredelijke vertraging’.
