Zwerfvuil blijft problematisch, ook voor land- en tuinbouwbedrijven
De Belgische landbouworganisaties Ferm, VABS, FWA, UAW maken zich zorgen om het impact van zwerfvuil op de land- en tuinbouwbedrijven. Zwerfvuil brengt schade toe aan vee en gewassen, vervuilt het milieu en de voedselketen.

Zo’n 35% van het zwerfvuil in Vlaanderen bestaat uit blikjes en plastic flessen. Toch slagen Vlaanderen noch Wallonië er in om de, net voor die verpakkingen meest doeltreffende maatregel, het statiegeld, in te voeren. Daarom trekken ze nu samen aan de alarmbel en vragen om een snelle oplossing.
Zwerfvuil veroorzaakt dagelijks schade aan landbouwbedrijven. Ondanks investeringen in magneten en andere preventiesystemen blijft de schade groot: veel zwerfvuil belandt in machines, vervuilt graslanden en veevoeder, en kan bij het vee interne verwondingen veroorzaken, soms zelfs met spoedoperaties of sterfte tot gevolg.
Goedbedoelde maatregelen, maar onvoldoende
Intercommunales, gemeenten en talloze vrijwilligers zetten al jaren in op sensibilisering, doen opruimacties en plaatsen ‘blikjesvangers’. Maar ondanks al deze tijdsintensieve en dure inspanningen blijven de resultaten ondermaats.
Elk jaar is er schade bij dieren door zwerfvuil. Zwerfvuil vervuilt ook de gewassen op het veld. Dat heeft een impact op de voedselketen. Schade door zwerfvuil veroorzaakt ook hoge emotionele en economische kosten bij landbouwers, zoals dierenartskosten, opruim – en herstellingskosten. Landbouwers krijgen hiervoor geen schadevergoeding.
Statiegeld kan een groot deel van deze schade en vervuiling door zwerfvuil voorkomen.
België blijft uitstellen
Steeds meer Europese landen voeren statiegeld in zoals Oostenrijk, Polen, Spanje. Negentien landen in Europa voerden dit systeem in voor plastic flessen en blikjes, waaronder Duitsland en Nederland. Hierdoor verminderde het aandeel van deze verpakkingen in zwerfvuil aanzienlijk.
In België staat statiegeld in geen enkel gewestelijk regeerakkoord - niet in Wallonië en, niet in Vlaanderen en niet in Brussel. Nochtans verklaarde de Vlaamse minister van Omgeving, Jo Brouns, nog maar een jaar geleden dat “statiegeld onvermijdelijk is”. Desondanks blijft ons land talmen. Dit uitstelgedrag gaat ten koste van landbouwers, ons leefmilieu én onze openbare financiën. Dit treft alle burgers.
Nu handelen
Ferm, UAW en FWA roepen Vlaamse en Waalse regeringen op om:
- statiegeld op blikjes en flessen onmiddellijk opnieuw op de agenda te plaatsen;
- het meest efficiënte systeem te kiezen;
- de invoering snel en in overleg met alle actoren te organiseren.
Statiegeld is een essentieel instrument waar de sector al heel lang op wacht. Alle Belgische overheden moeten nu handelen: voor het welzijn van onze dieren, voor onze voedselveiligheid voor onze landbouwers en ons leefmilieu.





