Inagro test biologisch afbreekbare mulchfolies in groenteteelt
Klassieke kunststof mulchfolies laten nog te vaak microplastics achter in de bodem. Bestaande afbreekbare alternatieven zijn vaak te duur of niet sterk genoeg. Daarom werkt Inagro de komende 4 jaar mee aan het Europese Cellagri-project, dat innovatieve, volledig biologisch afbreekbare mulchfolies ontwikkelt op basis van cellulose.
In Europa wordt jaarlijks meer dan 80.000 ton mulchfolie gebruikt, bijna volledig uit kunststof. Door verwering, windschade of onvolledige verwijdering komen nog steeds microplastics in de bodem terecht. Dat vormt een risico voor de bodemkwaliteit en leidt tegelijk tot extra kosten bij landbouwers, onder meer voor het verwijderen en afvoeren van gebruikte folies.
Plastic zit overal
Plastic is wereldwijd een van de meest geproduceerde grondstoffen met vele nuttige toepassingen. Maar een groot deel ervan belandt terug in het milieu, van de bodem tot de oceaan en zo op ons bord. Volgens professor Caroline De Tender van het Micro2Soil Lab van de UGent wordt geschat dat plastic in de grond 4 tot zelfs 23 keer meer voorkomt dan in de oceanen.
De Tender coördineert het onderzoeksproject MiCoS, dat focust op vervuiling door microplastics in landbouwbodems in de Benelux. Onderzoekers analyseerden van circa 50 landbouwgronden minstens 1 staal en vonden daarbij nog geen stalen die vrij van microplastics zijn.
Volgens een studie die op 10 maart 2025 gepubliceerd werd in Proceedings of the National Academy of Sciences USA leidt microplasticvervuiling ertoe dat fotosynthese van planten en gewassen tot 18% minder goed lukt. Daardoor zullen er in de toekomst zeker potentiële oogsten verloren gaan. Landbouwers hebben er dus alle belang bij om plastic in de bodem zoveel mogelijk te vermijden. Volgens Lisa Joos (UGent) van het MiCoS-project kunnen ze onder meer controleren of er na het gebruik van folie geen resten op het veld achterblijven. Dat is belangrijk, want één groot stuk plastic kan in de loop der tijd afbreken tot miljoenen microplastics.
Nieuw type mulchfolie
Het nieuwe Cellagri-project, dat wordt gefinancierd binnen Horizon Europe, wil de milieu-impact van klassieke kunststoffolies aanpakken en tegelijk een nieuwe mulchfolie ontwikkelen die water efficiënter naar de gewassen leidt. Inagro zal samen met 9 partners uit 7 Europese landen werken aan een nieuwe soort mulchfolie. Die folie zal gebaseerd zijn op celluloserijke materialen (plantgebaseerd, bacterieel of geregenereerd) en volledig composteerbaar zijn in realistische teeltomstandigheden. Verder zal hij ook mechanisch sterk genoeg moeten zijn voor gebruik in de land- en tuinbouw en via slimme watersturingsstructuren water gericht naar de planten moeten leiden bij buitengebruik. Die combinatie moet de nieuwe folie duurzaam én bruikbaar in de praktijk maken.
Praktijkproeven in 3 teelten
Inagro staat in het project in voor de praktijkproeven, die het zal uitvoeren in diverse teeltsystemen, klimaatomstandigheden en gewassen. Daarbij beoordeelt het onderzoekscentrum onder meer:
- de afbreekbaarheid van de folie in de bodem;
- de effecten op gewasgroei, waterbeschikbaarheid en bodemkwaliteit;
- de praktische toepasbaarheid voor landbouwers (zoals verwerking, sterkte en scheurweerstand);
- de veiligheid en duurzaamheid;
- de prestaties in zowel veld- als serreproeven, in conventionele en biologische teeltsystemen.
Inagro zal de folie uitvoerig testen in realistische teeltomstandigheden in 3 teelten met een verschillende teeltduur: courgette (zomer, conventionele buitenteelt, vollegrond), sla (biologische teelt doorheen het jaar) en tomaat (conventionele lange teelt onder glas, vollegrond). Daarbij volgt Inagro onder meer de gewasontwikkeling, opbrengst, biodegradatie van de mulchfolie, de sterkte doorheen het seizoen en een reeks bodemparameters op. “We willen nagaan of deze folie een haalbaar, duurzaam én werkbaar alternatief kan vormen voor de klassieke PE-folie”, vertelt Gino Bauw, onderzoeker circulaire economie bij Inagro.
“De afbreekbaarheid van de folie in realistische teeltomstandigheden is een cruciale toets”, zegt Sabien Pollet, onderzoeksleider tuinbouw open lucht bij Inagro. “De folie moet sterk genoeg blijven tijdens de teelt, maar daarna ook volledig verdwijnen zonder reststromen achter te laten. Dat is essentieel voor de bodemkwaliteit op lange termijn.”
De praktijkproeven bij Inagro starten in 2028. De eerste resultaten worden in de tweede helft van datzelfde jaar verwacht.
Naar een marktklare oplossing
Het Cellagri-project loopt tot 2029 en evolueert van laboratoriumonderzoek en ontwerp naar pilootproductie en grootschalige veldproeven. Tegen het einde van de projectperiode moet een marktklare cellulosefolie beschikbaar zijn die technisch voldoet aan de noden van land- en tuinbouw, volledig composteerbaar is in realistische omstandigheden en geen microplastics achterlaat in de bodem. Ook mogelijke toepassingen buiten de landbouw, zoals voedselverpakkingen, worden verkend.
