Zeven goedgekeurde projecten voor bijenteelt
Via het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB 2023-2027) financieren Europa en het Agentschap Landbouw en Zeevisserij van de Vlaamse overheid het Strategisch Plan Bijenteelt. Voor de eerste periode 2023-2025 werden 7 projecten goedgekeurd en uitgevoerd. Voor de tweede periode 2026-2027 werden opnieuw 7 projecten goedgekeurd.
In dit artikel vind je een overzicht van de 7 goedgekeurde projecten voor de bijenteelt in Vlaanderen. Deze projecten zijn gestart op 1 januari 2026 en lopen tot 30 juni 2027. De projecten en hun resultaten richten zich op alle imkers in Vlaanderen.
Project ‘Conservatie en verspreiding van een vitale zwarte bijenpopulatie’
Dit is de verderzetting van het Bosland project, gestart in 2022 binnen het Vlaams Bijenteeltprogramma (VBP). Hier ligt de focus op de ontwikkeling van een veerkrachtige zwarte bij-populatie in het natuurgebied Bosland. De sterkte van de ondersoort ‘zwarte bijen’ zit in de natuurlijke broedstop in het najaar. Gezien het belang van dit kenmerk in de natuurlijke weerstand van een bijenkolonie tegen varroa, focust het project op selectie van deze eigenschap. Er wordt gebruik gemaakt van analyses en genetische merkers om te selecteren op genetische diversiteit en resistente eigenschappen. De bekomen genetica wordt via overlarfdagen of het aanbieden van koninginnen of volkjes beschikbaar gesteld aan de Vlaamse imkerij. Het doel is om een lokaal aangepaste, inheemse zwart bijenpopulatie ter beschikking te stellen aan een groeiende groep imkers. De projectuitvoerder is ZwarteBij.org.
Project ‘Selectie naar veerkracht door cascade en stressluw imkeren’
Dit selectieproject wil vertrekken van een brede genetische basis. Het project wil toegankelijk zijn voor alle imkers, ook zij die niet aangesloten zijn bij een vereniging of koepel. Om deze reden wordt afstand genomen van de provinciale structuren binnen de imkerbonden. Het project impliceert een doordacht selectieprogramma op maat van gevorderde imkers en van starters. Het principe van stressluw imkeren wordt toegepast om in eerste fase de kwaliteitsvolken te kunnen herkennen. Pas in een tweede fase worden de volken onderworpen aan een ultieme overlevingstest. Er wordt samengewerkt met het bevruchtingseiland Kreverhille (Zeeland) met gekende darrenpopulaties. De projectuitvoerder is Honeybee Valley.
Project ‘Last line of defense’
Dit project zet in op de aanpak van de Aziatische hoornaar. Het project zet in op de bescherming van de bijenvolken aan de stand (kast- en standbescherming), met uitrol naar de imkers toe van een vorm van leasing. De projectuitvoerder is hetVlaams Bijeninstituut (VBI).
Project ‘Teelt van honingbijen voor varroaresistentie en overleving’
Dit project is een voortzetting van het afgelopen project binnen het Strategisch Plan Bijen 2023-2025 ’Bevruchtingsstations en KI’. Het nieuwe project omvat dezelfde 5 pijlers: ten eerste reizen naar buitenlandse eilandbevruchtingsstations met een koelwagen die alle provincies zal aandoen. Ten tweede zullen ook lokale landbevruchtingsstations gepromoot worden om de lokale adaptatie van bijenpopulaties niet in het gedrang te laten komen. De derde pijler omvat de inschakeling van darrenvolken, in Vlaanderen getest en goedgekeurd. Verder wordt er screening voorzien om de raszuiverheid van de geselecteerde koninginnen/volken te testen. Ten slotte moet de output van het project resulteren in een massale overlarving van Vlaamse topkoninginnen. De projectuitvoerder is de Koninklijke Vlaamse Imkersbond (KonVIB).
Project ‘Verhoogde weerbaarheid tegen de Aziatische hoornaar door verbinding en innovatie’
Dit project is een vervolg op het afgeronde project “Selectieve bestrijding van de Aziatische hoornaar ter bescherming van de honingbij en de biodiversiteit”. Het project verlegt de focus naar betaalbare zenders en milieuvriendelijke verdelgingstechnieken (zoals stofzuigertechnieken). Het project wil tussenkomen in de verschillende ontwikkelingsfases van de Aziatische hoornaar: springtrapping (afvangen met selectieve lokvallen van de koninginnen bij de vorming van het primaire nest), ondersteuning van de spotters (opsporing van foeragerende werksters die een secundair nest aan het vormen zijn), tenslotte opsporing van moeilijk vindbare nesten met bluetooth zenders en zoekapparatuur. Projectuitvoerder is de Limburgse Imkersbond (LIB).
Project ‘Honinganalyses’
Dit project is een verderzetting van het honingonderzoek vanuit het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO). Dit onderzoek omvat 3 luiken: analyse van honingstalen door de imker zelf binnengebracht; verificatie van de representativiteit van de binnengebrachte stalen door herbemonstering, en analyse van eigen aangekochte stalen. Dit onderzoek wordt uitgebreid met bepaling van suikers, alsook microbiologisch onderzoek naar sulfietreducerende anaërobe bacteriën (Clostridium spp.), gisten en schimmels. Tenslotte worden de stalen onderzocht op pyrrolizidine alkaloïden (plantentoxines). De bedoeling is om op basis van testresultaten advies op maat te verstrekken aan de imker in kwestie. De projectuitvoerder is het ILVO.
Project ‘Varroa beheersing/vitale bijen via oxaalzuurstrips en aminozuurvoeding’
De gangbare behandeling van een bijenkolonie met oxaalzuur bestaat algemeen uit het bedruppelen van de kolonie met dit organische zuur. De behandeling is heel efficiënt, veilig, laagdrempelig en budgetvriendelijk. Gebruik van organische zuren bouwt geen resistentie op bij de mijtenpopulatie en er worden geen residus teruggevonden in de honing noch was. Een innovatieve toepassing van oxaalzuur is het werken met oxaalzuurstrips (strips gedrenkt in een mengsel van glycerine en oxaalzuur). Het project is een vervolg op een lopend ILVO-project ‘Varroabeheersing/voedselveiligheid behandeling met oxaalzuur’, waarbij de mogelijkheden met oxaalzuurstrips verder worden uitgediept in een veldproef. De toepassing met oxaalzuurstrips wordt uitvoerig getest bij praktijkimkers met een bewezen nauwgezetheidsprofiel, volgens verschillende schema’s, met reinteeltmoeren en hybridekoninginnen. De mijten worden gemonitord met een mijtenval (vandaar de nood aan nauwgezetheid bij de deelnemende praktijkimkers). Er worden ook bijen uit de kast bemonsterd om te analyseren op verscheidene gezondheidsparameters (merkers, deformed wing virus, vet- en eiwitlichaam, …). In een tweede luik wordt de impact van aminozuursupplement als remediëring voor stuifmeeltekort, zoals voorkomt bij kolonies onder zware predatie van de Aziatische hoornaar. Projectuitvoerder is het Natuur en Milieu Educatief Centrum (NEMEC).
