Bacteriën uit UHasselt-onderzoek tonen potentieel voor gewasbescherming
Onlangs sloot gewasbeschermingsbedrijf Globachem uit Sint-Truiden een licentieovereenkomst af met UHasselt om 2 bacteriestammen verder te testen op hun potentieel tegen schimmelziektes. Het is de eerste keer dat een bedrijf bacteriën uit het plantenonderzoek van UHasselt gebruikt, om te komen tot een nieuw gewasbeschermingsmiddel.
Al sinds 2017 werken UHasselt en Globachem samen in het onderzoek naar nieuwe types gewasbescherming. Daarbij testte Globachem al meer dan 100 bacteriën uit de uitgebreide UHasselt-collectie via onderzoekslicenties. Twee bacteriën worden nu opgenomen in een commerciële licentie om, na succesvolle serreproeven, via veldstudies verder uitgetest te worden op hun potentieel om gewassen te beschermen. “Dit is een heel mooie erkenning voor ons jarenlang onderzoek naar de interactie tussen planten en bacteriën. Zeker als dit kan leiden tot een nieuw biologisch product dat gewassen kan beschermen”, zeggen Sofie Thijs en Jaco Vangronsveld van het Centrum voor Milieukunde van UHasselt.
Databank van 3.000 bacteriën
UHasselt bouwde de voorbije decennia een sterke expertise uit in het onderzoek naar de interactie tussen bacteriën en planten. De focus lag daarbij vooral op het weerbaarder maken van planten en op hun capaciteit om verontreinigende stoffen in de grond en in het grondwater af te breken. Intussen identificeerden UHasselt-biologen al meer dan 3.000 individuele bacteriën, afkomstig uit bodemstalen en plantenwortels, zaden, bladeren en vruchten van diverse gewassen en locaties wereldwijd.
“In één theelepel bodem kunnen wel miljoenen bacteriën zitten, die allemaal in een complex systeem samenleven met planten”, zegt Sofie Thijs. “Het is dan de kunst om op zoek te gaan naar net die bacteriën die de planten sterker maken; de zogenaamde goede endofyten of plantprobiotica. Die helpen om stressfactoren (zoals vervuiling, ziektes) of moeilijke groeiomstandigheden (zoals droogte of net te veel water, hitte of koude en nutriëntenstress) beter te doorstaan. Onze kennis over die achterliggende mechanismen is al jaren de basis van ons onderzoek.”
Brede inzetbaarheid
De twee bacteriën in de commerciële licentie werden door Globachem geselecteerd op basis van hun potentieel om planten weerbaarder te maken tegen schadelijke schimmels. Waarbij de bacteriën niet alleen de plant versterken, maar ook potentiële plantenziekten bestrijden door schadelijke bacteriën of fungi die op planten terechtkomen rechtstreeks aan te vallen.
Eén bacterie werd geïsoleerd uit een bodemstaal in België, de andere uit Polen, in samenwerking met onderzoekers van de Universiteit van Białystok (Polen). Dat beide bacteriën afkomstig zijn uit diverse contexten en goede resultaten tonen, wijst op een brede inzetbaarheid. De verdere ontwikkeling van de bacteriën vergt nog meerdere jaren praktijkonderzoek, zoals samenstelling, toedieningswijze en validatie. “Als de resultaten daarbij bevestigd worden, zorgt dit voor nieuwe producten die bijdragen aan een duurzame landbouw en aan een weerbaardere teelt in veranderende klimaatomstandigheden. Deze samenwerking met Universiteit Hasselt onderstreept dan ook onze ambitie om wetenschap en innovatie te vertalen naar duurzame oplossingen voor de telers”, stelt Francis Claes, projectmanager bij Globachem.
Concrete toepassingen
“Met deze commerciële licentie zien we nu dat ons fundamenteel onderzoek ook kan uitgroeien tot concrete toepassingen met maatschappelijke en economische relevantie. Het is bijzonder motiverend om te zien dat kennis die we jarenlang binnen ons fundamenteel onderzoek hebben opgebouwd niet alleen leidt tot wetenschappelijke publicaties, maar ook kan uitgroeien tot concrete toepassingen en opgepikt wordt door een bedrijf dat ermee aan de slag wil”, zegt Jaco Vangronsveld.
Die tevredenheid is ook te horen bij de Poolse onderzoekspartner. “De wetenschappelijke samenwerking tussen UHasselt en de Universiteit van Białystok gaf ons een beter inzicht in hoe planten en micro-organismen samenwerken. Het is mooi om te zien hoe die kennis nu door Globachem wordt vertaald naar mogelijke toepassingen. Voor mij is het belangrijk dat wetenschappelijk onderzoek ook bijdraagt aan oplossingen die de samenleving vooruithelpen”, aldus Ewa Olenska van de universiteit van Białystok.
