Wereldwijde bio-areaal bleef in 2024 stabiel
Na jaren van groei is het areaal biologische landbouw wereldwijd in 2024 niet toegenomen. Dit is te wijten aan aanpassingen in de regelgeving van de EU die gevolgen hebben voor derde landen, maar ook aan de vertraging van de marktgroei als gevolg van de Covid-19-pandemie.
De oppervlakte die biologisch wordt bebouwd, is in 2024 gestagneerd op 98,9 miljoen ha (ofwel 2,1 % van de totale landbouwgrond wereldwijd), volgens het jaarverslag van het Onderzoeksinstituut voor Biologische Landbouw (FiBL), dat op 10 februari werd gepubliceerd ter gelegenheid van de Biofach-beurs in Neurenberg (Duitsland).
De biologische landbouwgrond is bijna overal afgenomen of gestagneerd, met uitzondering van Noord-Amerika, waar deze met 30,7 % (+ 1 miljoen ha) is toegenomen, voornamelijk om technische redenen (nieuwe gegevens beschikbaar in plaats van een daadwerkelijke uitbreiding). Oceanië (waar bijna 54% van de wereldwijde oppervlakte ligt) kende een lichte stijging (+ 0,04%), terwijl er dalingen werden vastgesteld in Afrika (-17,6%), Azië (-4,8%), Latijns-Amerika (-0,8%) en Europa (-0,5%).
In de EU is het areaal licht gestegen (+ 0,1 miljoen ha, + 0,7%) tot 18,1 miljoen ha, ofwel 11,1% van het landbouwareaal. Spanje blijft het EU-land met de grootste oppervlakte (2,9 miljoen ha), gevolgd door Frankrijk (2,7 miljoen ha, een lichte daling) en Italië (2,5 miljoen ha). Liechtenstein had nog steeds het hoogste aandeel biologisch landbouwgrond ter wereld (43,5%). In België wordt 101.000 ha biologisch bewerkt, of 7,4% van het totale landbouwoppervlakte.
Een van de belangrijkste factoren die deze daling na jaren van groei verklaren, is de invoering van de nieuwe Europese verordening betreffende de erkenning van bio-producenten in derde landen, die een ‘aanzienlijke impact heeft gehad op kleine landbouwers en producentengroeperingen’.
Herstel
De Europese Commissie probeert hier echter verandering in te brengen met haar recente voorstel tot vereenvoudiging van de wetgeving. Dat voorziet onder meer in de handhaving tot 31 december 2036 van de erkenning van derde landen waarvan de biologische productie- en controlesystemen als gelijkwaardig aan die van de EU worden beschouwd, en in een versoepeling van de regels voor de oprichting van groeperingen van kleine marktdeelnemers. Elders in Europa zijn de sterkere dalingen in Oekraïne en Turkije grotendeels te wijten aan uitzonderlijke externe schokken (oorlog, aardbevingen) en niet zozeer aan marktontwikkelingen.
Een andere verklaring voor deze stagnatie van de wereldwijde oppervlakte is de crisis op de markt, die in 2022 en 2023 tot een daling van het aantal omschakelingen naar bio heeft geleid. Het FiBL is echter van mening dat ‘de verbetering van de marktomstandigheden in 2024 zich de komende jaren waarschijnlijk zal vertalen in hogere omschakelingspercentages’.
In 2024 bedroeg de wereldwijde omzet van de detailhandel in biologische voedingsmiddelen en dranken namelijk 145 miljard euro (een stijging van 6,9 miljard euro). De Verenigde Staten waren nog steeds de grootste biologische markt (60,4 miljard euro), gevolgd door Duitsland (17 miljard euro) en China (15,5 miljard euro). De biologische markt in de EU is in totaal net geen 50 miljard euro (+5% ten opzichte van 2023) waard. De Belgische biomarkt was in 2024 bijna 1,3 miljard euro waard, een groei van 12% ten opzichte van het jaar ervoor en van 140% in 10 jaar tijd.
