Roos Lenaerts: “Er is wel eens verbazing als ik voor het eerst koeien kom laden”
Melken, scheren, voederen, transporteren… Roos Lenaerts draait er haar hand niet voor om. Na de middelbare school startte ze als zelfstandig agrohulp en springt ze bij op diverse landbouwbedrijven. “Vrouwen moeten zichzelf niet onderschatten, anderen doen dat al genoeg.”
Roos is slechts 21 en woont in Budingen. Wij gingen langs bij deze gedreven onderneemster.
Vanwaar komt je passie voor landbouw?
Mijn grootouders hadden vleesvee en teelden witloof, maar dat laatste heb ik niet meer meegemaakt. De 12 Belgisch witblauwe koeien heeft mijn papa recent overgenomen. We hebben ook paarden – waar mijn zus zich vooral mee bezighoudt – en enkele Holstein- en Blonde Aquitaine-vaarzen die ik heb gekocht. Daarnaast is er een kleine 10 ha landbouwgrond, hoofdzakelijk voor ruwvoerteelten.
Onze boerderij thuis is dus echt een hobby, maar het heeft zeker mijn interesse voor de sector aangewakkerd. Als klein meisje had ik een speciaal bankje dat ik al weken op voorhand in de stal klaarzette wanneer ik wist dat er een keizersnede zat aan te komen. Zo kon ik alles zeker goed zien.
Jonge, drukbezette onderneemster
Het is niet evident om op je 19e een zelfstandige activiteit op te starten?
Ik ben naar school gegaan in het PIBO in Tongeren, waar ik landbouw studeerde met specialisatie in rundvee. Ik koos voor duaal leren, zodat ik tijdens mijn studies ervaring kon opdoen op een landbouwbedrijf. De 24 uur stage die ik moest doen, deed ik meestal op 2 dagen tijd, zodat ik daarnaast nog tijd had om op vrijdag mee te gaan naar de veemarkt van Ciney. Voor en na school ging ik toen al helpen met melken op verschillende landbouwbedrijven. Dat ik na mijn middelbare school agrohulp zou worden, was dus bijna vanzelfsprekend.
Je had ook kunnen kiezen voor meer zekerheid, bijvoorbeeld door bij Werkers Agrohulp aan de slag te gaan.
Dat heb ik als student wel even gedaan, maar ik merkte al snel dat het moeilijk werd om die opdrachten in mijn agenda in te passen. Ik had immers zelf al een uitgebreid klantennetwerk. Ik vind het fijner om zelf volledig vrij te zijn in het plannen van mijn agenda, ook al is dat zeker niet evident. Er zijn immers regelmatig last minute veranderingen en het gebeurt niet zelden dat een werk meer tijd in beslag neemt dan ik had gepland. Als een landbouwer onverwacht hulp nodig heeft, kan ik meestal met mijn andere klanten wel overeenkomen dat ik hier tijd voor vrijmaak. Ze weten immers dat ik voor hen hetzelfde zou doen als ze in moeilijkheden zitten.
Hoe ziet jouw werkweek eruit?
De regio waarin ik werk, is vrij groot, van Limburg naar Wallonië en tot West-Vlaanderen. Ik kom zowel bij varkensboeren als op vleesvee- of melkveebedrijven. Zo ga ik bijvoorbeeld 3 avonden per week melken, op een ander bedrijf help ik voeren, bij anderen spring ik in wanneer er iemand ziek is of op vakantie gaat… In het najaar ben ik dan weer druk bezig met koeien scheren. En dan is er nog de hoofdmoot van mijn werk: het transport van koeien naar slachthuizen of op vrijdag naar de veemarkt van Ciney. Daarvoor werk ik samen met een veehandelaar en transporteur.
Geen dag zonder koeien
Ligt je hart vooral bij rundvee?
Ik kan me echt geen dag zonder koeien voorstellen. Zowel vlees- als melkvee vind ik geweldig. Ik ga sinds een aantal jaar naar de veemarkt in Ciney en ik geniet heel erg van de sfeer die daar hangt. Daar heb ik enorm veel geleerd, zowel over dieren als over mensen. Had ik die ervaring niet van kinds af aan kunnen opbouwen, dan stond ik nu niet waar ik vandaag sta. Ben ik een tijdje niet meer op de markt geweest, dan kan ik me echt slecht voelen.
Ik kan me echt geen dag zonder koeien voorstellen
Koeien transporteren, is dat goed doenbaar als vrouw?
Als een koe met mij ‘op wandel’ wil gaan, kan ik het met brute kracht niet halen. Maar dat is gelukkig amper nodig. Ik heb veel ervaring en zowel het laden, trans-porteren als verplaatsen van de dieren verloopt eigenlijk altijd vlot. Ik weet hoe ik dat moet aanpakken. Wanneer ik ga helpen melken, vindt men het niet vreemd dat ik een vrouw ben. Als ik uit de vrachtwagen stap om koeien op te laden, zijn mensen echter wel verrast, maar ik bewijs me wel. Dan bellen ze daarna naar de veehandelaar waar ik mee samenwerk om te zeggen dat hij ‘dat meiske nog mag sturen’. (lacht) Wanneer ik mensen van buiten de landbouwsector vertel dat ik met koeien naar het slachthuis rij, denken ze echt dat ik gek ben. Dat kunnen ze zich moeilijk voorstellen.
Een vrouw moet zich extra bewijzen
Heb je het gevoel dat je je als vrouw extra moet bewijzen?
Toch wel. Men gaat er vaak van uit dat je iets niet kan, in plaats van je het voordeel van de twijfel te geven. Vrouwen moeten zichzelf niet zo onderschatten, want dat doen anderen al genoeg in onze plaats. Natuurlijk heb ik me al wel eens geblesseerd, maar ik kan gelukkig doorbijten. De klanten waar ik al een tijdje kom, weten dat ze op me kunnen rekenen. Bovendien krijg je als vrouw in een mannenwereld net meer respect eens je je hebt bewezen. Als je je werk goed doet en je kan een beetje mee ‘zeveren’ met de mannen, krijg je misschien zelfs meer kansen en word je sneller geholpen. Maar je moet er wel zelf voor gaan, want je krijgt niks in de schoot geworpen.
Je komt op veel landbouwbedrijven. Zie je veel verschillen in de rol die mannen en vrouwen opnemen?
Ik vind het heel interessant om overal te kunnen bijleren. Vaak zie je dat de man zich bezighoudt met de koeien en het veldwerk en dat de vrouw de kalveren en de administratie doet. Iedereen zoekt de verdeling die het best bij de situatie past. Ik denk dat vrouwen onmisbaar zijn op een landbouwbedrijf. Heel vaak heb ik meer contact met hen dan met de man, omdat zij vaak de taakverdeling managen. Een man is soms meer met zijn eigen ding bezig, terwijl een vrouw ervoor zorgt dat iedereen geïnformeerd is en dat er goede afspraken zijn gemaakt. Een man ziet veel zaken als vanzelfsprekend, terwijl een vrouw zich kan inbeelden dat een nieuwe werkkracht wat meer ondersteuning nodig heeft. Ik ben blij dat er steeds meer vrouwen in de landbouw een gezicht krijgen, want zo spoor je jonge meisjes aan om hun dromen te volgen.
Heb je ook contact met vriend(in)en van buiten de landbouw? Hoe kijken zij naar je job?
Mijn vriendinnen kennen de sector en hebben me zien groeien in mijn werk. Ze snappen wat ik doe en weten dat ik hier helemaal in kan opgaan. Ook als ik met hen iets ga eten, gaat het vroeg of laat over koeien (lacht).
Mensen die echt buiten de sector staan, hebben toch vaak een verkeerd beeld van wat boeren eigenlijk is. Men behandelt huisdieren als kinderen en verwacht dat een landbouwer hetzelfde doet met zijn koeien of varkens, maar dat is niet realistisch. Pas op, ik ben absoluut tegen dierenmishandeling. Een boer moet zijn dieren met respect behandelen en dat doen ze ook. Bovendien zal een ongelukkige koe of varken niet goed presteren. Maar ik vind wel dat je ergens een lijn moet trekken. Een dier is geen mens.
Eigen bedrijf nu geen prioriteit
Kriebelt het niet om een eigen landbouwbedrijf uit te baten?
Ergens wel, maar ik vind de afwisseling die ik nu heb ook heel leuk. Het bedrijf thuis is te klein om van te leven en ergens anders overnemen is vandaag de dag absoluut niet makkelijk. Ik zou het ook heel lastig vinden om een keuze te maken in wat ik precies wil doen, want ik vind zowel vlees- als melkvee heel fijn om mee te werken.
Wat ik wel zeker weet, is dat ik niet in Vlaanderen wil boeren. Ik spendeer veel tijd in Wallonië en vind de sfeer en mentaliteit daar veel aangenamer. Ze zeggen dat Walen geen harde werkers zijn, maar dat zie ik zo niet. Ze stellen hun prioriteiten gewoon anders en het is er altijd gezellig.
