Eurocommissaris niet van plan koolstofgrenstaks op kunstmest op te schorten
“De Commissie is niet van plan om op dit moment meststoffen vrij te stellen van de CBAM”, zei Eurocommissaris voor Landbouw en Voeding Christophe Hansen na afloop van de landbouwraad op 30 maart.
Dat landbouwers hun broek scheuren aan kunstmest, weet ook Eurocommissaris Christophe Hansen. Tijdens een perconferentie na afloop van de landbouwraad op 30 maart verwees hij naar de stijging van de kunstmestprijzen met 60% tussen 2022 en 2025. “En de oorlog in het Midden-Oosten heeft de situatie enkel maar verergerd.”
Landbouworganisaties zoals Copa-Cogeca vragen dan ook al langer om de koolstofgrenstaks (CBAM) op te schorten voor meststoffen. De CBAM kwam begin dit jaar in voegen en belast de import van energie-intensieve, en dus vervuilende, producten als kunstmest en cement. Daarmee wil de EU de schonere maar duurdere binnenlandse productie op gelijke voet plaatsen met die van derde landen.
Geen magische oplossing
Ook Frankrijk en Italië, gesteund door andere lidstaten, vroegen de Commissie al om de toepassing van de koolstofgrenstaks op kunstmestimports uit te stellen om de financiële impact ervan op landbouwers te verzachten.
Christophe Hansen haalde op 30 maart aan dat de Commissie niet heeft stilgezeten. Eerder dit jaar stelde de Commissie voor om andere invoertaksen op bepaalde meststoffen voor een jaar op te schorten (behalve voor producten uit Rusland en Wit-Rusland) en als tegemoetkoming slaagt de koolstofgrenstaks de prijs van meststoffen minder op in vergelijking met bijvoorbeeld staal of cement.
Maar alhoewel de rechtsgrond voor een tijdelijke uitzondering van de koolstofgrenstaks voor kunstmest momenteel voorbereid wordt, gaf Hansen aan dat de Commissie niet geneigd is om die te verlenen.
Een ‘magische oplossing’ voor de kunstmestcrisis bestaat niet, volgens Hansen. “De binnenlandse kunstmestindustrie heeft fors geïnvesteerd in decarbonisatie. De CBAM nu opschorten betekent hun investeringen op de helling zetten ten opzichte van buitenlandse producenten.” Ook dreigen we door een opschorting alleen maar afhankelijker te worden van de import van kunstmest, wat juist leidt tot meer onzekerheid.
Maatregelen om de situatie te bezweren moeten dan ook evenwichtig zijn. “We mogen de productiesector niet vergeten, maar moeten ook rekening houden met de dringende behoeften van de agrarische gemeenschap.”
Actieplan meststoffen
Hansen roept dan ook op 13 april landbouworganisaties, kunstmestproducenten en nationale experten samen om naar structurele maatregelen te zoeken voor een nieuw actieplan meststoffen van de Commissie. Die moet er deze lente nog aankomen.
Daarbij denkt Hansen aan de binnenlandse productie ondersteunen zodat we minder afhankelijk zijn, maar ook landbouwers helpen om meststoffen efficiënter te gebruiken. Kunstmest vervangen door meer circulaire meststoffen zoals Renure moet ook deel van de oplossing zijn, aldus Hansen.
“We moeten ook onderzoeken of een deel van van de inkomsten van de CBAM gebruikt kan worden om de prijs van kunstmest te stabiliseren, of op zijn minst te helpen een deel van de schade te beperken.”
