EU wil invoerheffingen op kunstmeststoffen tijdelijk opschorten om boeren te helpen
De Europese Commissie heeft woensdag 7 januari een aantal voorstellen gelanceerd om tegemoet te komen aan de bezorgdheden van de landbouwers. Ze wil onder meer tijdelijk invoerheffingen schrappen op kunstmeststoffen, en 3 gewasbeschermingsmiddelen die in de EU verboden zijn ook verbieden in ingevoerde producten.
Vlaams minister van Landbouw Jo Brouns (cd&v) noemt de voorstellen echter "ruim onvoldoende om de structurele problemen in de landbouw aan te pakken".
De Commissie en het Cypriotische voorzitterschap van de EU-Raad organiseerden woensdag 7 januari een informele bijeenkomst van de ministers van Landbouw na de hevige boerenprotesten op 18 december in de marge van de Europese top. Om aan de bezorgdheden van de boeren te beantwoorden wil de Commissie onder meer tijdelijk en retroactief de invoertarieven op meststoffen als ammoniak en ureum opschorten om de prijzen van kunstmeststoffen te drukken, en ook het grenstaksmechanisme (CBAM) aanpassen om tijdelijke uitzonderingen voor meststoffen mogelijk maken.
"Terwijl de prijzen gestabiliseerd zijn, blijven de prijzen voor meststoffen 60 % hoger dan in 2020. Dat is simpelweg niet houdbaar", zei Eurocommissaris voor Handel Maros Sefcovic tijdens een persconferentie na de meeting.
De Commissie wil ook 3 gewasbeschermingsmiddelen die binnen de EU verboden zijn, ook verbieden in ingevoerde producten, en er wordt gewerkt aan een reeks meer technische aanpassingen en vereenvoudigingen aan de bestaande regelgeving. Dinsdag 6 januari had Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen ook al voorgesteld om 45 miljard euro vervroegd vrij te maken voor de landbouwers in de volgende meerjarenbegroting.
Minister Brouns, die samen met zijn Waalse collega Anne-Catherine Dalcq België vertegenwoordigde, noemt de maatregelen echter ruim onvoldoende om de structurele problemen en de fundamentele knelpunten aan te pakken. "Zolang landbouwers in Europa geconfronteerd blijven met een opeenstapeling van verplichtingen, controles en sancties, terwijl concurrenten van buiten de EU onder minder strenge voorwaarden toegang krijgen tot de markt, blijft het speelveld ongelijk", stelt hij.
Europa moet dan ook ruimte laten voor lokaal maatwerk, aldus Brouns. "We moeten weg van een systeem dat enkel draait om controle en naar een kader dat inzet op vertrouwen". Beperkte bijsturingen volstaan volgens de minister dan ook niet om het vertrouwen in het Europese landbouwbeleid te herstellen of om jonge mensen opnieuw perspectief te bieden in de sector."
De meeting kwam er voor een mogelijke stemming op vrijdag 9 januari van de lidstaten over het EU-Mercosur-vrijhandelsakkoord. De Europese Commissie wil dat akkoord zo snel mogelijk officieel ondertekenen, maar heeft daarvoor nog niet de nodige steun van de lidstaten. Mercosur stond woensdag 7 januari niet officieel op de agenda van de ministers, maar de toegevingen van de Commissie worden wel gezien als een manier om de landen die nog twijfelen over de streep te trekken.
Kijken naar Italië
Er wordt onder meer naar Italië gekeken, dat zich tot voor kort nog verzette tegen het akkoord maar volgens verschillende media zijn kar zou kunnen keren. De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani schreef woensdag 7 januari in een persbericht alvast dat het akkoord enorme voordelen zou kunnen bieden, en hij verwelkomde de maatregelen die de Commissie aankondigde. Zonder Italië wordt het voor de tegenstanders van het akkoord - met Frankrijk en Polen op kop - heel moeilijk om een blokkeringsminderheid te vinden. De Belgische regeringen hebben geen gezamenlijk standpunt gevonden, dus ons land moet zich onthouden.
De Cypriotische minister van Landbouw Maria Panayiotou bevestigde woensdag 7 januari dat het akkoord vrijdag 9 januari besproken zal worden door de EU-ambassadeurs, met het oog op een stemming. "Mercosur is een belangrijk handelsakkoord maar het is voor ons ook belangrijk dat goed geluisterd wordt naar de bezorgdheden van de boeren. We willen verzekeren dat er een vangnet is voor onze boeren en we zullen de discussies van vrijdag 9 januari afwachten", stelde ze. De lidstaten moeten ook nog stemmen over het akkoord met het Europees Parlement over beschermende maatregelen voor de boeren. Verschillende landbouworganisaties plannen donderdag 8 en vrijdag 9 januari nieuwe acties tegen het Mercosur-akkoord.
Over een mogelijke reis van Von der Leyen naar Paraguay op maandag 12 januari om het akkoord te ondertekenen, wilde Sefcovic zich niet uitspreken. "We wachten een mogelijke beslissing af en zullen dan overleggen met onze partners", zei hij.
