Helft van consumptieaardappelen ligt nog in stock volgens Viaverda
Dat we momenteel met een historisch hoge aardappelvoorraad in de schuren zitten, was al even geweten. Viaverda kan daar nu ook cijfers op kleven, dankzij een bevraging die begin april plaatsvond bij Vlaams en Waalse telers.
Uit de bevraging door Viaverda blijkt dat de totale Belgische voorraad begin april 2026 zo’n 2,6 miljoen ton bedroeg. Dat is 44% meer dan in april van vorig jaar. Deze voorraad is veruit de hoogste aprilvoorraad van de voorbije 5 jaar.
Er liggen nog ruim 1.900.000 ton aardappelen onder contract en nog bijna 700.000 ton vrije aardappelen.
Recordproductie in 2025
De voorbije jaren bleef de totale aardappelproductie bij de oogst redelijk constant, met schommelingen tussen 3,97 en 4,43 miljoen ton. Een redelijk areaal en/of een matige opbrengst per hectare konden die productiecijfers lange tijd vrij stabiel houden.
In 2025 bedroeg de totale Belgische aardappelproductie bij de oogst maar liefst 5,3 miljoen ton. Dit was bijna een kwart meer dan het vijfjarige gemiddelde van 4,25 miljoen ton, bemerken ze bij Viaverda. Onder impuls van een groeiende verwerking lagen een recordareaal en een goede opbrengst aan de basis van deze hoge cijfers.
Gaandeweg werd in 2025 duidelijk dat er aan de groei van de Noorwest-Europese aardappelverwerking een einde gekomen was. De producties waren wereldwijd goed en in combinatie met een verminderde vraag en diverse handelsverstoringen, leidde dit tot ongezien lage prijzen op de vrije markt.
De totale Belgische productie bestond in 2025 uit 4,96 miljoen ton bewaaraardappelen, waarvan 3,71 miljoen ton onder contract (inclusief meeleveraardappelen) en 1,25 miljoen vrije aardappelen. De grote stijging zat volgens de bevraging die Viaverda begin april deed zowel in contracten (+27%) als in de vrije aardappelen (+17%).
Afzet liep vertraging op
Tot februari 2026 was er 2 miljoen ton aardappelen afgeleverd, vooral onder contract. Ondanks een fors grotere productie van vrije aardappelen bij de oogst (+17%), was de afzet van deze vrije aardappelen tot begin februari ‘slechts’ een evenaring van het vijfjarige gemiddelde.
De voorbije 2 maanden (februari en maart) liep de afzet een grote vertraging op. De afzet van gecontracteerde aardappelen bleef min of meer op hetzelfde niveau als het vijfjarige gemiddelde (-5%), maar er was bijzonder weinig te doen rond de vrije aardappelen (afzet -43%). Een groot deel van deze vrije aardappelen kwam zelfs terecht in alternatieve afzetkanalen (dierenvoeder en vergisting).
Voorraad begin april
De totale Belgische voorraad werd begin april geraamd op 2,6 miljoen ton aardappelen. Dit betekent dat ongeveer de helft van de totale productie consumptieaardappelen momenteel nog in stock ligt! De afgelopen 5 jaar bleef de voorraad op 1 april stabiel rond 1,75 miljoen ton, goed voor 41% van de initiële productie.
De huidige voorraad begin april is maar liefst 44% groter dan vorig jaar en is veruit de hoogste voorraad van de voorbije 5 jaar. Door het stilvallen van de vrije markt is de hoeveelheid vrije aardappelen 21% hoger dan vorig jaar, maar ook de hoeveelheid aardappelen onder contract (inclusief meeleveraardappelen) ligt 54% hoger.
Bijna drie kwart van de voorraad ligt momenteel onder contract: 1.915.000 ton. Ongeveer 700.000 ton ligt nog vrij. Twee maanden geleden werd de voorraad vrije aardappelen in België nog geschat op 840.000 ton.
Opgelet, bij de vrije aardappelen gaat het om bruto kilo’s (geschatte volumes in de loods) en bij de contracten spreken telers meestal in termen van netto nog af te leveren kilo’s. Mogelijk moet het aandeel vrije aardappelen dus met 5 à 10% verminderd worden om de vermarktbare vrije aardappelen correct in te schatten (rot, gewichtsverliezen...).
Vlaanderen en Wallonië
De totale productie lag bij de oogst in Vlaanderen iets hoger (54%) dan in Wallonië. Begin april zijn de verhoudingen omgedraaid en was de voorraad iets groter in Wallonië. Traditiegetrouw is er in Vlaanderen een grotere afzet tijdens de wintermaanden. Zoals altijd liggen er duidelijk meer vrije aardappelen in Vlaanderen dan in Wallonië, maar de hoeveelheid contracten is wel hoger in Wallonië.
Bintje, Challenger en Innovator vertegenwoordigen slechts een klein aandeel in de totale voorraad op 1 februari (elk 2% of minder). Fontane neemt 67% in en de overige 26% wordt ingenomen door een grote groep van andere rassen (Markies, SH C 909, Donata...).
De enquête rond de aardappelvoorraden werd afgenomen door Viaverda en Inagro en kadert in het programma Landbouwcentrum Aardappelen, met de steun van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij. In Wallonië wordt dezelfde enquête uitgevoerd door Fiwap en Carah. Hiermee wordt naar schatting ongeveer 14% van het Belgische areaal bereikt.
Kwaliteit zit goed
Tijdens de maandelijkse opvolging van 16 praktijkloodsen met Fontane hebben Inagro en Viaverda begin april weer de kwaliteit van de aardappelen bepaald. Visueel lagen de aardappelen er nog altijd goed, maar kiemlustig bij.
De gemiddelde frietindex bedraagt 2,1 op een schaal van 0 (zeer goed) tot 6 (zeer slecht) en is dus nog altijd heel goed voor de tijd van het jaar. De frietkleur blijft min of meer stabiel ten opzichte van vorige maand. De frietindex vertoont ook weinig verschillen tussen de bewaarloodsen. Ook in loodsen waar met ethyleen wordt gewerkt, blijft de frietkleur goed.
De gemiddelde kiemlengte over alle bewaarloodsen heen bedraagt op dit moment 1,8 mm. Dit is een toename van 0,4 mm ten opzichte van vorige maand. Het aandeel knollen met een grootste kiem tussen 2 en 5 mm neemt dan ook toe ten koste van het aandeel knollen met een grootste kiem die kleiner is dan 2 mm. De kiemlengte varieert tussen 0 mm en 5,8 mm. Er zijn dus redelijk wat verschillen tussen de loodsen.
Nu de aardappelprijs op de vrije markt gecrasht is, dringt de vraag zich op of het de moeite loont om nog langer door te gaan met kiemremming van partijen die de vrije markt als bestemming hebben. Vaak liggen deze partijen samen met de nog af te leveren contractaardappelen die aan hoge kwaliteitseisen moeten voldoen. Door de oplopende temperaturen zal het steeds moeilijker worden om de aardappelen rustig te houden. De keuze om al dan niet door te gaan met kiemremming, is aan de teler en is een kosten-batenafweging.
Als gevolg van de stijgende buitentemperaturen begint de temperatuur in de bewaarloodsen wat onstabieler te worden, met soms grote schommelingen die een negatief effect hebben op kieming en frietkleur. Loodsen met mechanische koeling vertonen deze schommelingen niet.
Het is erg belangrijk om elke koude nacht te benutten om de bewaartemperatuur optimaal te houden, zeker als de aardappelen nog lange tijd moeten blijven liggen.
