Varroamijt is prioritair te bestrijden
Niet alleen de Aziatische hoornaar, maar ook de varroamijt en de kleine kastkever zijn prioritair te bestrijden plagen in de Vlaamse bijenteelt. De varroamijt wordt beschouwd als de grootste bedreiging van bijenvolken.
In de recente bijeenkomst van de commissie Leefmilieu van het Vlaams Parlement zei minister Jo Brouns (cd&v) op 28 april dat binnen het Strategisch Plan Bijenteelt momenteel 7 projecten lopen. Daarbij zet men sterk in op samenwerking tussen imkers en imkerverenigingen.
Natuurlijke weerstand
Drie lopende projecten hebben rechtstreeks te maken met de selectie van bijenvolken met natuurlijke weerstand tegen de varroamijt.
De basis van die natuurlijke weerstand ligt in verschillende vormen van hygiënisch gedrag waarbij de bijen zelf de kolonie vrijhouden van varroa. De varroamijt (Varroa destructor) is een uitwendige parasiet die voortkomt op insecten, maar zich alleen kan voortplanten op het broed van honingbijen. Dixit Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Brouns is voor de projectwerking voor de Vlaamse imkerij een budget van 595.000 euro voorzien. Dat budget moet imkers stimuleren om deel te nemen.
Biotechnische imkertechnieken
In het project ‘Varroa beheersing/vitale bijen via oxaalzuurstrips en aminozuurvoeding’ kijkt men momenteel naar de mogelijkheden om de varroamijt te bestrijden met organische zuren, zoals oxaalzuur. Aan chemische bestrijding is steeds het risico verbonden van resistentieontwikkeling door de varroamijt tegen de gebruikte producten. Vandaar dat binnende Vlaamse imkerij ook niet-chemische methodes zoals biotechnische imkertechnieken bekeken worden. Met die technieken kan de imker tijdelijk een gehele of gedeeltelijke broedloze fase realiseren in zijn bijenkolonies. Door gebrek aan broed zal de varroamijt sterk verzwakken. Indien correct toegepast, zal een bijenkolonie daar geen hinder van ondervinden. Die technieken zijn recent opgenomen in de starterscursussen voor beginnende imkers.
Aangifteplicht voor tropilaelaps
De tropilaelaps-mijt waarvoor professor Dirk de Graaf van de Gentse universiteit kortgeleden waarschuwde dat ze van Azië naar de grens met de Turkije is opgeschoven, is volgens Brouns nog niet aanwezig in de Europese Unie (EU). Hij zei wel bezorgd te zijn over de verspreiding van die soort. Er bestaat een groot risico op introductie, gezien de recente verspreiding ervan in Centraal-Azië en in de regio van de Zwarte Zee en de Kaukasus. Als die mijt zich eenmaal ergens gevestigd heeft, lijkt ze niet meer uit te roeien. Tropilaelaps kan zich veel sneller vermenigvuldigen dan varroa.
Binnen de EU is de aantasting met tropilaelaps een aangifteplichtige ziekte. Een aantasting is onderworpen aan een bewakingsprogramma en maatregelen om de introductie in en verspreiding tussen de lidstaten te voorkomen. De EU verbiedt de invoer van pakketbijen of kolonies uit derde landen, behalve uit Zwitserland. De invoer van koninginnen is toegestaan uit een zeer beperkt aantal niet-EU-landen. In België is iedere imker van wie de bijenkolonies verdacht worden te zijn aangetast, verplicht om onmiddellijk aangifte te doen bij de lokale controle-eenheid van het Federaal Agentschap voor deVeiligheid van de Voedselketen (FAVV) van de provincie waar de bijenstand zich bevindt.
In het kader van het Strategisch Plan Bijenteelt wordt ingezet op de preventie en bestrijding van plagen in de Vlaamse bijenteelt. De preventiemaatregelen worden opgelijst in het door het ILVO opgemaakte en binnen het Praktijkcentrum Bijen gebruikte Handvest voor goede imkerpraktijken. De varroamijt, de Aziatische hoornaar en de kleine kastkever worden in het Strategisch Plan Bijen specifiek als prioritair te bestrijden plagen vermeld. Indien er een infectie van tropilaelaps-mijt in Vlaanderen zou zijn, zal minister Brouns ook die plaag bij de subsidieerbare interventies laten opnemen.
