Positieve evolutie in antibioticagebruik en -resistentie
Verschillende indicatoren tonen de positieve evolutie aan van het antibioticagebruik en -resistentie bij dieren in België in 2025.
Antibioticaresistentie vormt een bedreiging voor de volks- en diergezondheid. Er worden zowel nationaal als internationaal heel wat inspanningen geleverd om de werking van antibiotica te vrijwaren. Wat het antibioticagebruik betreft, tonen de in België gebruikte indicatoren over het algemeen positieve resultaten in 2025. De totale verkoop van antibiotica is met 64,9% gedaald ten opzichte van 2011. In Visie 2030 wordt naar een 70% cumulatieve reductie gestreefd tegen 2030 (met 2011 als referentiejaar).
De verkoop van met antibiotica gemedicineerde voeders is met 91,5% gedaald ten opzichte van 2011. Op initiatief van de mengvoederindustrie wordt de productie van met antibiotica gemedicineerde voeders stopgezet tegen het einde van dit jaar.
Meer quinolones gebruikt
De verkoop van quinolones (synthetische breedspectrumantibiotica) en derde/vierde generatie cefalosporines (kritisch belangrijke antibiotica met hoogste prioriteit voor de volksgezondheid) is gedaald met 74,6% ten opzichte van 2011. In Visie 2030 wordt naar een 90% reductie gestreefd tegen 2030 (met 2011 als referentiejaar). De gebruiksgegevens tonen een recente toename van het gebruik van quinolones in de vleeskippensector. Deze trend moet volgens Antimicrobial Consumption and Resistance in Animals (Amcra) zo snel mogelijk worden omgekeerd met duurzame oplossingen binnen de sector.
De verkoop van colistine (kritisch belangrijke antibiotica met hoogste prioriteit voor de volksgezondheid) kwam overeen met 0,63 mg/kg biomassa in 2025 en blijft ruimschoots onder de 1 mg/kg biomassa (doelstelling van de Visie 2030).
Minder gebruikers in de alarmzone
Het percentage van de gebruikers in de alarmzone (bedrijven die worden gekenmerkt door een structureel hoog antibioticagebruik) is gedaald in 2025 voor alle diersoorten en diercategorieën die gemonitord worden sinds 2018 in Sanitel-Med (varkens, vleeskippen, leghennen en vleeskalveren).
Voor de diersoorten (onder andere rundvee) waarvoor de registratie van het antibioticagebruik in Sanitel-Med is gestart in 2023, zullen doelstellingen die specifiek zijn voor deze diersoorten ontwikkeld worden. Op basis van de verzamelde gegevens worden op rundveebedrijven antibiotica vooral ingezet bij kalveren. Dat is te verklaren door de hogere gevoeligheid voor infecties bij deze jonge dieren. Bij volwassen melkvee worden antibiotica vooral gebruikt voor de behandeling en de preventie van uierinfecties. Bij pluimvee is het gebruik van antibiotica het hoogst bij kalkoenen.
Op de goede weg
De monitoring van antibioticaresistentie bij voedselproducerende dieren laat positieve trends zien, die meer of minder uitgesproken zijn afhankelijk van de bacterie en de diersoort. Over het algemeen zijn we volgens Amcra op de goede weg.
Derde convenant
In 2025 hebben autoriteiten, Amcra en sectorpartners gewerkt binnen het bestaande kader van co-regulatie, dat ontwikkeld werd in de voorbije jaren. Er werd een basis gelegd voor een derde Antibioticaconvenant dat de initiatieven van de partners afstemt op het bereiken van gezamenlijke doelstellingen. Tegelijkertijd heeft de overheid, in samenwerking met haar partners, in het nationaal actieplan One Health voor de bestrijding van antimicrobiële resistentie 2026-2030 haar nieuwe activiteiten vastgelegd voor een holistische aanpak van antibioticaresistentie bij mens, dier en in het milieu.
