Sinds 2023 kregen erfgenamen van overleden landbouwers al 119 boetes voor gemiste deadlines
Wanneer een landbouwer overlijdt, worden nabestaanden vaak geconfronteerd met een kluwen van administratieve verplichtingen en strikte deadlines. Sinds 2023 werden al 119 boetes uitgeschreven omdat die deadlines niet gehaald worden. Volgens Vlaams parlementslid An Hermans (N-VA) kunnen kleine ingrepen om dit te vereenvoudingen een groot verschil maken.
Wanneer een landbouwer overlijdt, blijven de administratieve verplichtingen voor het landbouwbedrijf gewoon doorlopen. Het gaat bijvoorbeeld om de verzamelaanvraag, de mestbankaangifte of VLIF-dossiers. Een onoverzichtelijke papiermolen, vindt Vlaams parlementslid An Hermans (N-VA). “Het is maar een greep uit de administratieve knoop die nabestaanden van landbouwers dienen te ontwarren. Dat gebeurt vaak zonder dat zij ooit eerder met landbouwadministratie in aanraking kwamen. Het is allerminst een evidentie om daar op korte termijn je weg in te vinden, laat staan wanneer je daarenboven rouwt om een geliefde.”
Uit cijfers die Hermans opvroeg blijkt dat tussen 2011 en 2025 3.780 lanbouwers overleden. Bijna elk jaar worden meer dan 200 families geconfronteerd met het complexe doolhof aan administratie. Het Agentschap Landbouw en Zeevisserij stuurt wel een brief om te vragen wat met het landbouwbedrijf zal gebeuren en om te herinneren aan de deadlines die blijven lopen, maar dat volstaat niet volgens Hermans. “De brief komt behoorlijk laat. Hij vermeldt de deadlines, maar bevat geen duidelijk overzicht van hoe men de administratieve verplichtingen correct uitvoert.”
Volgens minister van Landbouw Jo Brouns wordt de brief niet onmiddelijk verstuurd om nabestaanden niet al te snel te confronteren met de administratieve verplichtingen. “Bovendien wordt als antwoord op de brief onder meer een attest van erfopvolging verwacht, wat niet onmiddelijk ter beschikking is.” Volgens Brouns werken het Agentschap en de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) momenteel aan een nieuwe versie van de brief.
Boetes
Voor het missen van deadlines krijgen nabestaanden meestal geen sanctie omdat ze beroep kunnen doen op het principe van overmacht en uitzonderlijke omstandigheden. Enkel de VLM legt boetes op aan nabestaanden voor een aantal verplichtingen waar zij specifiek voor verantwoordelijk zijn. Er wordt gewerkt met een overgangsperiode, pas in het tweede jaar na overlijden worden boetes uitgeschreven. Sinds 2023 legde de VLM zo al 119 boetes op aan erfgenamen die niet op tijd de verzamelaanvraag en/of de mestbankaangifte indienden.
Dat toont volgens Hermans dat het systeem onvoldoende duidelijk is. “Nabestaanden hebben nood aan een overzichtelijke leidraad die hen stap voor stap doorheen de administratie loodst.”
Door de politieke aandacht voor het thema nabestaanden van overleden boeren gaf bevoegd minister van Landbouw Jo Brouns (cd&v) recent de opdracht aan het Agentschap om de mogelijkheid voor een online checklist te onderzoeken. Daarnaast wordt ook bekeken hoe de bestaande communicatie kan worden verbeterd.
“Een helder en permanent toegankelijk overzicht van de verschilende deadlines is een eerste stap. Met relatief eenvoudige ingrepen kunnen we veel onzekerheid wegnemen voor families die al door een bijzonder moeilijke periode gaan”, besluit Hermans.
