Europese voedselveiligheidswaakhond verstrengt advies over toegestane dosis TFA
De Europese Voedselveiligheidautoriteit EFSA heeft op 22 juli zijn aanbevelingen over de toegestane doses TFA verstrengd. TFA, of voluit trifluorazijnzuur, is een verontreinigende stof die overal in het water zit, en die geldt als de kleinste en hardnekkigste verbinding uit de PFAS-familie. Het verstrengde EFSA-advies maakt strengere controles op het Europese drinkwater mogelijk.
TFA en andere PFAS-verbindingen staan ook bekend als forever chemicals, stoffen die heel moeilijk afbreken en duizenden jaren in het milieu kunnen blijven hangen. TFA ontstaat bij de afbraak van pesticiden of bepaalde gassen die in de industrie gebruikt worden. Overal in het Europese grondwater, in de bodem en in gewassen, en uiteindelijk ook in drinkwater en voedsel, zijn TFA-concentraties aangetroffen.
De dagelijks aanvaardbare inname wordt verlaagd van 50 µg per kg lichaamsgewicht naar 14 µg, of 3,5 keer lager. De vorige norm dateert van 2017.
EFSA verlaagt de norm omdat bewezen is dat TFA een effect heeft op de hormoonhuishouding. Recente dierproeven toonden de schadelijke effecten aan van TFA op de ontwikkeling, de voortplanting en vooral op de thyroxinewaardes. Thyroxine is een schildklierhormoon dat een belangrijke rol speelt bij de stofwisseling.
Het EU-agentschap merkt wel op dat het weinig waarschijnlijk is dat TFA genotoxisch is, en dat de chemische stof dus hoogstwaarschijnlijk het DNA van cellen niet kan beschadigen. Over de toxiciteit op lange termijn en het kankerverwekkende potentieel van de stof is nog veel onduidelijkheid door een gebrek aan voldoende gegevens, stellen de EFSA-experts nog. Om daarmee rekening te houden heeft EFSA bij de berekeningen van de drempelwaarden een extra onzekerheidsfactor toegepast.
Vlaams drinkwaterplan
Het is nu aan de Europese Commissie en de lidstaten om te bepalen hoe de aangepaste norm opgenomen wordt in de regels voor consumentenbescherming.
Voor milieuorganisatie maakt de studie van EFSA duidelijk dat TFA veel giftiger is dan eerder werd aangenomen. “Er zijn nu dringend politieke maatregelen nodig om PFAS-pesticiden te verbieden. Aangezien TFA een forever chemical is, blijven TFA-concentraties in het milieu de komende jaren stijgen, zelfs als de uitstoot vandaag wordt stopgezet. Als we niets ondernemen, is het de bevolking die de prijs zal betalen voor een politiek gebrek aan daadkracht”, klinkt het.
In het in mei goedgekeurde drinkwaterplan van de Vlaamse regering wordt een advieswaarde van 15,6 µg gehanteerd. Het plan bevat ook een exitstrategie voor TFA-pesticiden, die vanaf 1 januari 2028 start voor oppervlaktewaterwingebieden en vanaf 2030 voor grondwaterwingebieden. In een begin dit jaar gepubliceerde verkennende studie van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) werd TFA gedetecteerd op het merendeel van de onderzochte locaties, zowel in afval- (74%) als in oppervlaktewater (88%).
Bevoegd minister Jo Brouns (cd&v) riep vorige maand op tot een Europees kader voor TFA, nadat het Europees Agentschap voor Chemische Stoffen (ECHA) een wetenschappelijk advies uitbracht waarin TFA als giftig voor de voortplanting werd genoemd.
