Klimaatverandering heeft weerslag op internationale voedermarkt
De opeenvolgende hittegolven en aanhoudende droogte heeft zijn impact op de internationale voedermarkten. Geopolitieke conflicten als de Russische inval van Oekraïne en het conflict in het Midden-Oosten corrigeren of verergeren deze klimaatimpact.
Raf Beyers, adviseur bedrijfsontwikkeling en risk management bij United Experts, overliep met Landbouwleven de evoluties van de voedermarkten in weken 26 tot en met 30 (22 juni - 26 juli).
Goede Europese tarweprijs ondanks vroege oogst
De Europese oogst van tarwe is door de droogte en warmte reeds in volle gang. Desondanks schiet de Europese tarweprijs de hoogte in, zegt Beyers.
“De stevig toegenomen spanningen in de Zwarte Zee, waarbij Oekraïne en Rusland zoveel mogelijk elkaars graanexport proberen te treffen, doen de tarweprijs stevig stijgen.” De partijen proberen elkaars schepen, havens, spoorwegen en belangrijke handelsroutes te beschadigen, wat de graanexport zowel vabuit Rusland als Oekraïne stevig treft. “Het mogelijk afsluiten van de Zwarte Zee, zoals we zagen in 2022, hangt als een bedreiging boven de graanmarkten.”
Ook de VS laat niet na de geopolitieke spanningen op te drijven en bestookt Iran terug sinds het weekend van 11 juni. “Intussen is de straat van Hormuz terug dicht en ook de Houthi rebellen moeien zich met het dreigement om de straat van Bab el Mandeb te blokkeren”, legt Beyers uit. Dit is een belangrijke zeestraat van maar 27 km breed richting het Suezkanaal. Daarnaast dreigt de VS terug met importheffingen, onder meer van 50% voor Canada.
Op deze manier is de Europese tarweprijs sinds 9 juli aan een heel snelle stijging begonnen van toen ongeveer 205 euro/ton naar op 22 juli al 245 euro. “Een stijging van maar liefst 19,5% op een kleine 2 weken tijd!”
Omdat de maïsprijs stevig duurder blijft dan tarwe, blijft er toch vraag naar tarwe vanuit de veevoedersector.
De Franse tarweoogst zou 4,2% lager uitvallen dan vorig jaar. De Franse wintergerstoogst wordt wel 6,1% hoger geschat, maar de zomergerst 36% lager. “De tarweproductie in Frankrijk is wel bijna 3 keer groter dan de gerstproductie”, nuanceert Beyers.
Uit het maandrapport van de World Agricultural Supply and Demand Estimates (WASDE) van 10 juli komt naar voren dat de tarwemarkt evolueert van een overschot naar een meer uitgebalanceerde marktsituatie. “De Amerikanen zitten met de laagste tarweoogst sinds 1971 terwijl Europa en het Zwarte Zeegebied net voorraaden hebben. Echter hield het rapport nog geen rekening met de hittegolven in Europa, die de opbrengst en kwaliteit van de tarwe aantasten. Ook de serieus opgedreven spanning in de Zwarte Zee is niet terug te vinden in dit rapport. In een meer gebalanceerde markt zijn het net zo’n marktverstoringen die de prijs snel kunnen laten opdrijven”, waarschuwt Beyers.
Slechte maïsoogst door droogte en hittegolven
Het eerstkomende maïscontract op Euronext is al van augustus, waardoor deze nu aansluit bij de huidige fysieke maïsprijs in Europa. De maïsprijs ging al eerder dan die van tarwe stevig stijgen. “Half juni was de Europese Maïsprijs nog 210 euro/ton, nu op 22 juli al 259 op de handelsborden. Op een ruime maand tijd een prijsstijging van liefst 23,3%!”
De wereldwijde maïsproductie voor het aankomende oogstseizoen (2026/2027) wordt momenteel door het Amerikaanse landbouwdepartement (USDA) maar iets lager geschat dan het vorige record seizoen. “Er blijven stevige oogstverwachtingen binnenkomen uit de Verenigde Staten en Brazilië”, legt Beyers uit. “De vooruitzichten veranderen echter stevig wanneer men zich richt op de Europese markt.” De USDA heeft de EU-maïsproductie met 6,5% naar beneden bijgesteld. Andere Europese marktvolgers schatten zelfs een nog kleinere oogst, die 16,3% lager zal liggen.
“Dit toont de impact van de hittegolven en droogte in de belangrijkste maïsregio’s tijdens de kritieke bestuivingsfase aan.” De omstandigheden zijn vooral slecht in Frankrijk, waar de opbrengsten naar verwachting voor het eerst in de 21ste eeuw onder de 7 ton/ha zullen dalen. “Omdat de Europese Unie niet zelfvoorzienend is in de maïsproductie, zou een kleinere oogst waarschijnlijk de behoefte aan import van de wereldmarkt vergroten”, besluit Beyers.
Stijgende raapzaadprijs door hitte en geopolitieke conflicten
De Europese raapzaadprijs, waarbij augustus ook het eerstkomende contract is op Euronext, is sinds begin juli gestegen met net iets meer dan 7%. De prijs doet op 22 juli 541 euro/ton. “Door ongunstige groeiomstandigheden en vanwege de hittegolven in Europa schat men dat er 600.000 ton verlies aan raapzaadoogst zal zijn.”
Hernieuwde spanningen in het Midden-Oosten verhoogden de olieprijzen, waardoor ook de koolzaadprijs omhoog ging. Daarbovenop zorgen verstoringen in de havens van de Zwarte Zee voor onrust over de beschikbare aanvoer voor de EU. Lage waterstanden langs de Donau en de Rijn kunnen op korte termijn zelfs de aanvoer bemoeilijken. “De importprognoses koolzaad voor Europa worden naar boven bijgesteld”, aldus Beyers. Vanuit Australië komen zorgelijke signalen door El Niño.
Alle ogen gericht op sojaoogst in de VS
De sojameelprijs ging hand in hand met de olieprijzen naar beneden gedurende juni. Toen zagen we prijzen van 289 euro/ton op de Chicago Board of Trade. Sinds het terug uitbreken van de conflict in het Midden-Oosten stijgt de olieprijs terug stevig en gaan zowel de sojabonen- als sojameelprijs terug omhoog. Sojameel gaat op 22 juli voor 323 euro/ton. “Daarmee is de sojameelprijs sinds juni bijna 12% gestegen”, aldus Beyers.
Het WASDE-maandrapport van 10 juli is een neutraal rapport. “De eindvoorraden bleven onveranderd. Het USDA ziet de extra productie richting meer export gaan”, zegt Beyers. “Bodemvochtigheid in het Amerikaanse sojabonengebied is nu nog goed dankzij de natte maand juni, maar men voorspelt de komende weken wel warm en droog weer. De verschillen per regio zijn wel groot.” Augustus blijft de sleutelmaand voor sojabonen.
Intussen is de sojabonenoogst in Zuid-Amerika volledig afgerond met een goede opbrengst. Focus gaat nu richting de aankomende bloeiperiode en sojaoogst in de VS.
Het conflict tussen Iran en de VS is zeer grillig. Nadat aanvallen terug aantrokken in juli (zoals beschreven in het artikel hierboven), voerde de VS vorige week 2 nachten op rij geen aanvallen uit. Hierdoor zakte de olieprijzen in de nacht van zondag op maandag fors, wat een impact zal hebben op de voedermarkten.
