Hitte verkleint overlevingskansen wilde bijen
De hitte zorgt er niet alleen voor dat mensen oververhit geraken, maar ze treft ook wilde bijen, waardoor hun voedselkansen en ook overlevingskansen afnemen. Daarnaast zorgt hitte voor een verlaagd voortplantingssucces en verhoogde sterfte. Dat meldt natuurorganisatie Natuurpunt op 10 augustus. Zelfs als bijen een hittegolf overleven, leidt hitte tot onomkeerbare schade.
Tijdens extreme hitte vliegen wilde bijen minder uit en zoeken ze schaduw op om hun lichaamstemperatuur op peil te houden. Daardoor maken ze minder voedselvluchten en belandt er stuifmeel in het nest.
Daarnaast heeft hitte ook een rampzalig effect op voedselbronnen van de dieren. De combinatie van hoge temperaturen en droogte leidt ertoe dat planten veel water verdampen, wat er dan weer voor zorgt dat de bloemgrootte en de nectar- en pollenproductie aanzienlijk afnemen. “Wanneer een wilde bij in de hitte dan toch uitvliegt, vindt ze veel minder voedsel per bloembezoek. Ze moet dus harder werken voor minder energie, op een moment dat ze die reserves juist het hardst nodig heeft.”
Volgende generaties
Bovendien blijven hittegolven sluipmoordenaars voor de volgende generaties. Recent onderzoek toont aan dat hittegolven een zware tol eisen, bijvoorbeeld bij de rosse metselbij (een soort die je vaak in insectenhotels in de tuin ziet). Mannetjes die tijdens hun coconfase hittestress ervaren, blijken minder en minder kwalitatieve sperma te produceren. Vrouwtjes maken op hun beurt minder en kleinere eitjes aan. Ook bij hommels zorgt hitte voor voortplantingsproblemen: hitte kan de zaadcellen, die een koningin na de paring opslaat in haar lichaam, onherstelbaar beschadigen.
Elk insect heeft een uiterste temperatuurgrens waarbij de neurologische en motorische functies uitvallen, een soort coma dat al snel gevolgd wordt door de dood. Voor inheemse hommels ligt die grens vaak rond de 42 tot 45 °C. “Hommels zijn met hun harige 'jasjes' en donkere kleuren beter aangepast aan de kou dan aan extreme warmte”, zegt de natuurorganisatie. “Onderzoek wijst uit dat wilde bijen amper in staat zijn om zich aan te passen aan de nieuwe, hetere extremen: hun 'plasticiteit' is enorm beperkt.”
Belang van klimaatbuffers
Zelfs als de bijen de hittegolf overleven, lopen ze een onomkeerbare cellulaire en eiwitschade. Dat fenomeen zien onderzoekers steeds vaker. Wetenschappers en natuurbeschermers baren zich grote zorgen over wat die intensere hittegolven betekenen voor de 420 inheemse soorten in België.
Natuurpunt benadrukt nog maar eens het belang van 'klimaatbuffers': schaduwrijke plekken, inheemse bomen en struiken met diepe wortels die ook bij droogte nog nectar leveren.
