Prijzen van de belangrijkste zuivelproducten stegen fors in 2026

De centrale banken krijgen de voorbije maand terug meer aandacht. Raf Beyers: “De centrale banken zijn dan ook gestart met het bestrijden van de inflatie die nu ruim boven hun doelstelling van 2% zit. De Europese Centrale Bank (ECB) verhoogde tijdens de voorbije 2 beleidsvergaderingen telkens de rente met 25 basispunten naar nu een beleidsrente van 2,5%. Men verwacht dit jaar nog wel renteverhogingen. Hier geldt wel nog wat nuance, want 3 jaar terug, in september 2023, zat de ECB-beleidsrente nog op 4%.”

In de Verenigde Staten (VS) vraagt president Trump al langer naar een rentetarief van de Federale Reserve (FED) van 1%. De FED verhoogde echter op 16 september voor het eerst in 3 jaar de beleidsrente met een stapje van 25 basispunten naar 4%. “Dat was eigenlijk te verwachten, gezien de Amerikaanse inflatie, de lage werkloosheid en de nog goede economische groeiverwachtingen. Het was ook logisch dat de FED nu in september liever dat stapje zet, want met de aankomende mid terms- verkiezingen van begin november willen ze beïnvloeding zoveel mogelijk vermijden. De volgende wijziging aan de Amerikaanse beleidsrente is dan ook eerder te verwachten na die mid terms. De markten waren eerder opgelucht dat de FED blijkbaar toch nog onafhankelijk van Trump haar beleid kan voeren. Ook werd positief onthaald dat alle FED-bestuurders blijkbaar voor dat renteopstapje stemden, ook de zogenaamde Trump-adepten, die eerder dit jaar de rente nog wilden verlagen.” De Euribor-rente op 1 jaar – ook een belangrijke rentegraadmeter in Europa – steeg sinds begin maart van 2,23% naar 3,374 % op 16 september.

De spanning in het Midden-Oosten blijft intussen duren, waardoor de olieprijs terug boven de 100 dollar per vat is gestegen. De EUR/USD-koers daalde door het rentebesluit van de FED naar 1,1482. Eind augustus stond die wisselkoers nog op 1,165.

GDT-index blijft in september gelijk

Op de Global Dairy Trade (GDT)-zuivelveiling in Nieuw-Zeeland was er op 1 september nog een voorzichtige stijging van de zuivelindex met 0,9%. Op 15 september moest de zuivelindex dat terug afgeven, want toen daalde deze opnieuw met 1,1%.

Hoge melkaanvoer in België

De melkproductie van EU-28 in juli was 1,9% hoger dan vorig jaar. Beyers overloopt de verschillen: “Het valt wel op dat de EU-27 nog 2,38% meer molk over juli, maar dat het Verenigd Koninkrijk met -2,78% nu al voor de derde maand op rij in de rode cijfers zit. Binnen Europa zien we nog meer landen met rode cijfers opduiken. Zo molk Ierland over juli 2,2% minder. Frankrijk molk over juli nog maar +0,15% meer en ook de weekaanvoer in de voorbije weken blijft rond het nulpunt. Duitsland had over juli nog 5,7% meer melk, maar ook daar zien we de melkaanvoer op weekbasis de voorbije weken naar het nulpunt zakken. Wat nog opviel in Europa in juli, was dat het eiwitgehalte van de melk hoger was dan vorig jaar, maar dat het vetgehalte net daalde. Daardoor bleef de melkproductie in milk solids ongeveer gelijk aan het geleverde volume. De Europese melkveehouders lijken daarmee te reageren op de marktsituatie. Algemeen lijkt het erop dat er nog een behoorlijke hoeveelheid goed kwaliteitsruwvoer over is van de oogst van 2025 en dat de impact van de mindere kwaliteit van de oogst in het huidig jaar mogelijk wat later in de melkaanvoer tot uiting zal komen. De Belgen blijven inzake melkaanvoer de groeikampioenen van Europa, met over mei-juli gemiddeld 8,44% meer melk en over juli ook nog +8,35%.”

De Noordwest-Europese spotmelkprijs is de voorbije weken gestegen naar gemiddeld 45 cent/kg melk. Dit is het normale effect op dit moment van het seizoen. De spotmelkprijs zit momenteel op het hetzelfde niveau als in 2023 en 2025.

Hoge melkvetaanvoer beïnvloedt de boterprijs

De Europese boterprijs, die begin september nog wat omhoogging naar 4.170 euro/ton, heeft het blijkbaar moeilijk om zijn niveau te behouden. De voorbije 2 weken ging de boterprijs in Europa terug een beetje naar beneden, op 16 september bedroeg deze 4.125 euro. “Dat de Europese boterprijs moeilijk de stijging kan vinden of vasthouden, heeft zeker te maken met de melkvetaanvoer in de eerste 2 kwartalen van 2026”, legt Raf Beyers ons uit. “De voorbije 10 jaar is die nooit zo hoog geweest als in de voorbije periode. We zagen het vetgehalte in de Europese melk sinds juli wel dalen, de kentering zou dus kunnen ingezet zijn. Er zijn wel enkele maanden vertraging te verwachten vooraleer men dat in de botervoorraden gewaar zal worden.”

Op 8 september kwam nog zuivelnieuws naar voor, dat nog niet veel aandacht kreeg. De zuivelderivatenhandel of termijnmarkt voor zuivelproducten op de EEX (European Energy Exchange) in Leipzig heeft zijn zuivelmarkt risicobeheerhandel overgegeven aan de Chicago Mercantile Exchange (CME) in de VS. De CME zal de Europese zuivelindex voor boter, mageremelkpoeder, weipoeder en liquid milk vanaf heden verderzetten via hun handelsplatform. De EEX wil zich blijkbaar maximaal focussen op de energietransitie die eraan komt. Op de GDT heeft boter het alvast ook moeilijk, want de prijs is daar al sinds begin juni aan het dalen. De Nieuw-Zeelandse boterprijs bedroeg nog 4.121 euro op de GDT-veiling van 15 september, een daling met 5,7%.

SMP en weipoeder scheren hoge toppen

De eiwitprijzen zijn de grote trekkers op de zuivelmarkt. Sinds Nieuwjaar 2026 steeg de prijs van mageremelkpoeder (SMP, skimmed milk powder) en weipoeder in Europa met ongeveer 65%. “Met een Europese weipoederprijs van 1.638 euro/ton worden alle records gebroken”, stelt Raf Beyers. “Nooit eerder is het eiwitrijke bijproduct van de kaasmakerij zo duur geweest. Begin dit jaar werd bij sommigen het woord interventie voor SMP zelfs nog even in de mond genomen, terwijl de Europese SMP-prijs nu 3.230 euro/ton bedraagt. Ook op de GDT doet SMP het goed, want het was het enige belangrijke zuivelproduct dat daar niet daalde op de veiling van 15 september. De SMP-prijs op de GDT was 3.194 euro en is daarmee zelfs duurder dan het vollemelkpoeder (WMP, whole milk powder), dat in Nieuw-Zeeland slechts 3.086 euro behaalde.”

Volgens Raf Beyers ziet men in de VS hetzelfde beeld. “Heel dure SMP en heel goedkope boter. Bij de Amerikanen zit de SMP-prijs zelfs aan 3.430 euro/ton. De mensen die denken aan spierbehoud of -opbouw willen blijkbaar allemaal eiwit hebben.”

Ook de Europese kaasprijzen trekken stelselmatig verder omhoog. Sinds Nieuwjaar 2026 zijn die nu gemiddeld met 17% gestegen. De prijzen van de belangrijkste zuivelproducten zijn sinds begin 2026 zo gemiddeld met 32,5% gestegen, wat doet verwachten dat de melkprijzen ook verder gaan stijgen de komende maanden. De cheddarprijs bedraagt nu 3.790 euro, gouda 3.541 euro en mozzarella komt met 3.557 euro nu dichter in de buurt van gouda.

Anne Vandenbosch