OVAM lanceert campagne tegen voedselverlies
Een gemiddeld Vlaams huishouden gooit jaarlijks meer dan 68 kg eetbaar voedsel weg. Zo belandt in totaal meer dan 205.000 ton voedsel per jaar in de vuilnisbak. Op de Internationale Dag tegen Voedselverlies lanceren OVAM, De Kostwinners, Carrefour en Promojagers daarom de campagne ‘Ga ik ’t eten, of vergeten?’
De campagne wil consumenten ertoe aanzetten al in de winkel bewuster na te denken over hun aankopen. De centrale boodschap is eenvoudig: sta even stil voor je iets in je winkelkar legt en vraag je af of je het daadwerkelijk zult eten of thuis zal vergeten. Vooral verse voeding – zoals brood, bereide gerechten en sauzen, groenten en fruit – wordt nog te vaak weggegooid.
Van de 68,4 kg voedsel die een gemiddeld Vlaams huishouden jaarlijks weggooit, belandt 52,8 kg bij het restafval. De verspilling vertegenwoordigt volgens OVAM (Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij) een waarde van ongeveer 375 euro per jaar, het equivalent van zowat 3 volle winkelkarren met eten.
Voedselverlies start in de winkel
“Voedselverlies begint vaak niet in de keuken, maar al in de winkel”, zegt Werner Annaert, administrateur-generaal van OVAM. “We staan niet altijd even bewust stil bij wat we kopen: honger, tijdsdruk en afleiding kunnen ertoe leiden dat we meer meenemen dan we uiteindelijk nodig hebben.” Volgens Annaert blijven die aankopen vervolgens ongebruikt liggen en belanden ze uiteindelijk in de vuilnisbak.
Kleine gedragsverandering
Met de campagne ‘Ga ik ’t eten, of vergeten?’ willen OVAM en De Kostwinners consumenten aanmoedigen om bewuster te kiezen en enkel te kopen wat ze daadwerkelijk zullen gebruiken. De campagne focust daarom op een kleine gedragsverandering. “Het lijkt misschien een kleine gedragsverandering, maar net die kleine keuzes maken samen een groot verschil”, zegt Annaert. “Door alleen te kopen wat je daadwerkelijk nodig hebt en zal gebruiken, kan je voedselverlies voorkomen nog vóór het ontstaat. Zo maken we van bewuster aankopen een eenvoudige eerste stap naar minder voedselverlies.”
Promoties niet altijd interessant
Ook promoties spelen een rol. De samenwerking met Promojagers moet consumenten duidelijk maken dat een aantrekkelijke korting niet automatisch betekent dat een aankoop voordelig is. “Promoties zijn interessant als ze aansluiten bij wat je nodig hebt, maar een korting is geen besparing als het product uiteindelijk ongebruikt in de vuilnisbak belandt”, zegt Gunther Devisch van Promojagers. Consumenten worden daarom aangemoedigd om ook bij een promotie even stil te staan bij de vraag of ze het product effectief zullen gebruiken.
Ook supermarkten spelen een rol
Ook supermarkten hebben volgens de partners een rol in het terugdringen van voedselverlies. Zo zegt Carrefour bestellingen zo nauwkeurig mogelijk af te stemmen op wat klanten daadwerkelijk kopen. Producten die hun houdbaarheidsdatum naderen, krijgen korting, worden via Too Good To Go aangeboden of gaan naar voedselbanken. “Een supermarkt die zegt: koop niet meer dan je nodig hebt, klinkt misschien vreemd, maar wie eten weggooit, betaalt 2 keer", zegt Yannick De Bièvre, Executive Commercial & Marketing Director bij Carrefour België. Volgens hem begint het vermijden van voedselverlies al voordat de producten in de winkel liggen.
Voedselverlies is een ketenverhaal
Volgens Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns (cd&v) is voedselverlies voorkomen een gedeelde verantwoordelijkheid; niet alleen van de consument. “In Vlaanderen zetten we daarom in op samenwerking over de hele keten: het voorkomen van verliezen bij productie en verwerking, het beter benutten en schenken van voedseloverschotten, het bewust omgaan met voedsel thuis en een betere inzameling en verwerking van voedselreststromen.”
In de diverse schakels van de keten zijn al heel wat initiatieven genomen. Zo had had 75% van de lokale besturen in 2025 minstens 1 actie of strategie rond voedselverlies. Negen afvalintercommunales werken met ondersteuning van OVAM aan preventieprojecten. Meer dan 85% van de supermarkten schenkt voedseloverschotten. In 2025 schonken landbouw- en producentenorganisaties, de voedingsindustrie en retail samen 11.226 ton voedseloverschotten. Uit de Plan-eet-app van Vlaco blijkt dat in een regio met GFT-ophaling 46% van de gebruikers in 2025 voedselresten mee afgaf met het GFT. Daarnaast composteerde 15% van de gebruikers voedselresten thuis en gaf 18% ze aan huisdieren.
Ook in de horeca worden initiatieven genomen. Zo geeft Horeca Vlaanderen op de Internationale Dag tegen Voedselverlies een nieuwe impuls aan haar project ‘No Food to Waste’, waarmee horecaondernemers worden ondersteund om voedselverlies verder terug te dringen.
Voedselverlies tegen 2030 met 30% verlagen
Al deze initiatieven kaderen binnen de bredere Vlaamse ambitie om voedselverlies tegen 2030 met 30% te verminderen. De campagne ‘Ga ik ’t eten, of vergeten?’ moet consumenten daarbij een eenvoudige eerste stap aanreiken: bewuster kopen, zodat voedsel dat niet wordt gekocht en uiteindelijk niet wordt weggegooid ook niet verloren gaat.
