Europese landbouworganisaties slaan alarm: “Wie landbouw verdedigt, verdedigt Europa”
Midden oktober kwamen de belangrijkste landbouworganisaties uit de hele EU samen in Stockholm (Zweden) voor het tweejaarlijkse congres, georganiseerd door Copa en Cogeca (Europese koepel van landbouworganisaties). In een gezamenlijk statement, ‘the Stockholm declaration’, vragen de organisaties een sterk gemeenschappelijk Europees landbouwbeleid (GLB).
Met ongeveer 400 afgevaardigden en 54 sprekers behandelde het congres de grote uitdagingen waar de Europese landbouw voor staat, zoals concurrentievermogen, veerkracht, voedselzekerheid, productiekosten, innovatie, investeringen en de vernieuwing van de agrarische sector door een nieuwe generatie.
Uitzonderlijk gespannen achtergrond
Het congres van dit jaar vond plaats tegen een uitzonderlijk gespannen achtergrond. Een droge en hete zomer heeft opnieuw de kwetsbaarheid van de Europese landbouwproductie voor extreem weer blootgelegd. Tegelijkertijd verstoren oorlogen, handelsspanningen en toenemende geopolitieke instabiliteit de wereldmarkten, jagen ze de inflatie aan en vergroten ze de economische druk op landbouwbedrijven en boerencoöperaties. Daarnaast blijft de koers van het Europese landbouwbeleid onduidelijk en allesbehalve geruststellend.
Al 2 jaar lang voeren landbouworganisaties in heel Europa actie en trokken herhaaldelijk aan de alarmbel over het voornemen om de middelen voor het GLB te verzwakken. Dit net op een moment dat landbouwers behoefte hebben aan stabiliteit en een helder langetermijnperspectief.
Verklaring van Stockholm
Tegen deze achtergrond hebben Europese landbouwleiders op het einde van hun congres de 'Verklaring van Stockholm' aangenomen. Dit is een belangrijke gezamenlijke oproep aan de Europese leiders om de ernst van de situatie te erkennen en daadkrachtig op te treden. De Europese landbouw nadert immers een ‘breekpunt’valt waarschuwend te horen in de verklaring.
Deze pleit ervoor dat de landbouw wordt erkend als een pijler van de Europese veiligheid, zelfvoorziening en defensie. De productie van voedsel, diervoeder, brandstof en vezels vormt een strategische troef, waarbij boeren en landbouwcoöperaties de eerste verdedigingslinie van Europa vormen. Zij behouden hierbij productieve gronden en waarborgen een betrouwbare en betaalbare voedselvoorziening. Er wordt aangedrongen op een budget voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) dat ten minste op het huidige niveau blijft, gecorrigeerd voor inflatie, met middelen die daadwerkelijk geoormerkt zijn.
Europa kan zich geen strategische fout veroorloven
Het GLB moet een werkelijk 'gemeenschappelijk' beleid blijven, met een eigen, specifiek budget, wil Europa zijn interne markt serieus beschermen en een ongekende 'afbraak' van het landbouwbeleid voorkomen. Daarnaast pleit de verklaring ervoor om de landbouw centraal te stellen in de Europese agenda voor concurrentievermogen. Er wordt gepleit voor sterkere markten en crisisinstrumenten, grotere investeringen in innovatie, waterbestendigheid, digitalisering en de bio-economie, evenals voor een eenvoudiger en evenrediger GLB dat recht doet aan de diversiteit van de Europese landbouw.
Europa kan zijn veiligheid niet versterken of ernaar streven een wereldmacht van betekenis te zijn, terwijl het tegelijkertijd zijn agrarische fundamenten verzwakt. Het verdedigen van het GLB is daarom vandaag de dag synoniem aan het verdedigen van Europa. Om die reden zullen alle Europese landbouworganisaties de komende maanden – nu de onderhandelingen hun beslissende fase ingaan – alerter en actiever zijn dan ooit. Europa kan zich op dit kritieke moment geen strategische fout veroorloven, klinkt het niet mis te verstaan bij Copa-Cogeca.
Boerenbond ziet bevestiging
In een reactie laat Boerenbond weten dat waar zij al langer op hamerden, nu ook wordt bevestigd door 40 landbouworganisaties uit heel Europa. “Door interpretatie van slechte Europese wetgeving hebben onze land- en tuinbouwers het steeds moeilijker om vergunningen te verkrijgen en zo hun bedrijf te verduurzamen. Dit is niet meer louter een Vlaams of Nederlands probleem.Overal in Europa groeit de bezorgdheid over de impact van steeds complexere regelgeving op de toekomst van onze landbouw, wat vergunningverlening, competitiviteit en innovatie afremt. Het is de laatste kans voor Europa om zijn landbouw opnieuw op stevige fundamenten te bouwen.”
“Met de gezamenlijke oproep om het GLB-budget minstens op het huidige niveau te behouden, willen we vooral bekomen dat de Europese leiders de ernst van de situatie erkennen en doortastend optreden”, duidt Boerenbond-voorzitter Lode Ceyssens. “Ook de bezorgdheid over de vergunningenstop en de nood aan juridische zekerheid wordt door alle landbouworganisaties onderschreven.”
Samen met 40 andere Europese organisaties wijst Ceyssens we op de toenemende druk op de Europese landbouwsector als gevolg van onder meer stijgende productiekosten, oneerlijke concurrentie en complexe regelgeving. “Onze land- en tuinbouwers hebben het steeds moeilijker om vergunningen te verkrijgen en zo hun bedrijf aan te passen en hun productie voort te zetten. De impact van juridische onzekerheid door interpretatie van slechte Europese wetgeving is niet meer louter een Vlaams of Nederlands probleem. Alle Europese landbouworganisaties geven met deze verklaring een duidelijk signaal om hier sterk op in te zetten en landbouw centraal te stellen op de Europese competitiviteitsagenda.”
