Doelen inzake bio zullen niet gehaald worden tegen eind 2027
De doelstellingen inzake biologische productie en consumptie, die de Vlaamse regering zichzelf gesteld had, zullen niet gehaald worden tegen de deadline van 2027. Dat geeft Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns (cd&v) toe. Maar dat wil niet zeggen dat hij die doelstellingen loslaat.
Het Strategisch Plan Bio 2023-2027 van de Vlaamse overheid streeft tegen eind 2027 naar een groei van 5% in 5 domeinen (het 5 x 5%-principe). De 5 kernambities zijn 5% biologisch landbouwareaal, 5% biologische landbouwbedrijven, 5% biologische consumptie, 5% bio in overheidscatering en 5% biologische dierlijke productie. De Europese Commissie heeft de ambitie dat tegen 2030 op 25% van het Europese areaal biologische productie gebeurt. De discussie over het halen van de doelstellingen vond plaats tijdens de commissie Landbouw van het Vlaams parlement op 21 oktober.
Vooral stagnerende cijfers
“Uit het tussentijdse Biorapport blijkt dat amper 1,7% van het Vlaamse landbouwareaal bio was in 2025. Dat is een stagnatie ten opzichte van 2024. Het aantal bioboeren omvat slechts 3% van het totale aantal. Ook daar is er een marginale stijging ten opzichte van 2024, met amper 5 bijkomende bedrijven. Bij varkens en koeien zien we dat het bioaandeel beperkt is tot 0,5% en bij kippen tot 1,5 %”, zei Jeremie Vaneeckhout van Groen.
“Stagnatie is eigenlijk een woord dat doorheen de analyse en de tussentijdse rapportage over het Biorapport loopt, zeker aan de productiezijde. Die stagnatie zien we eigenlijk sinds 2021, na een duidelijk stijgende curve tussen 2015 en 2021. Aan de consumptiezijde zien we dat het aandeel bio in de winkelkar stijgt van 3% in 2023 naar 3,1% in 2024 en 3,3% in 2025. Dat is dan wel een gestage groei, maar nog steeds ver verwijderd van de ambitie van 5%”, meende Vaneeckhout.
Niet meer haalbaar
“Het Strategisch Plan Bio 2023 is ambitieus en ik blijf die ambitie onderschrijven. Tegelijk moeten we eerlijk zijn: met de huidige cijfers lijkt het niet mogelijk om de kwantitatieve doelstellingen tegen eind 2027 te halen. Dat betekent niet dat we de ambitie loslaten. Alle partners gaan onverminderd door met de uitvoering van het plan en we willen tegen eind 2027 maximale vooruitgang boeken op elk van de doelen. Bovendien beschouw ik 2027 niet als een eindpunt. De verdere ontwikkeling van een sterke en economisch leefbare biosector blijft ook daarna belangrijk”, antwoordde de minister.
Genuanceerd beeld
Het Biorapport van dit jaar schetst volgens de minister een meer genuanceerd beeld dan wat Vaneeckhout belicht. “Aan de consumptiezijde zien we een verdere positieve evolutie. De Vlaamse bestedingen aan bioproducten stegen in 2025 met 8% en het aandeel bio in de winkelkar nam toe tot 3,3%. Het aandeel landbouwers onder biocontrole bedraagt inmiddels 3%. Het Strategisch Plan Bio is ook meer dan die 5 numerieke doelen. Die geven een duidelijke richting aan, maar daaronder liggen verschillende strategische doelstellingen die de basis vormen voor de ontwikkeling van de sector. Het gaat onder meer over het stimuleren van de vraag, het versterken van de keten, meer bio in de landbouwpraktijk, investeren in onderzoek en kennis, de voortrekkersrol van bio inzake duurzaamheid en een ondersteunend wetgevend kader. Op al die vlakken wil ik tegen eind 2027 vooruitgang hebben geboekt”, keek de minister vooruit.
Economisch ‘volhoudbaar’
Parlementslid Stijn De Roo (cd&v) wees er in zijn tussenkomst op dat de economische haalbaarheid van biologische productie een belangrijke factor is. “In 2025 warren er 48 nieuwe aanmeldingen voor biolandbouw, maar tegelijkertijd ook 47 landbouwers die de biologische productie hebben beëindigd. Ik denk dus dat we er waakzaam over moeten zijn dat de productie op een economisch ‘volhoudbare’ manier gebeurt.”
Verplicht bioaanbod in supermarkten?
Jeremie Vaneeckhout zou graag zien dat de Vlaamse overheid inzake biologische landbouw en consumptie nog meer een voortrekkersrol speelt. “Als je ziet hoe bijvoorbeeld in een land als Denemarken de stap naar schaalvergroting is gezet, om de bioafzetmarkt te vergroten, dan is dat voor een stuk gebeurd door een overheid die daarin een heel actieve rol heeft opgenomen rond eigen consumptie door de overheid, onder meer via aanbestedingen. Door in de Vlaamse aanbestedingen net die biologische producten af te nemen, kom je op een heel helder economisch verhaal. Ik mis die ambitie als het gaat over de eigen rol als overheid. In Denemarken had de overheid ook impact op de retail, door bijvoorbeeld te zeggen dat supermarkten een vast aanbod inzake bio moeten hebben”, stelde Vaneeckhout.
Modellastenboeken
Inzake biologische overheidscatering kan minister Brouns geen cijfers voorleggen, maar hij neemt de doelstellingen daar wel ter harte. “Mijn landbouwadministratie werkt samen met Het Facilitair Bedrijf aan een stapsgewijze verduurzaming van het aankoopbeleid en ze bekijken hoe meer biologische en lokale producten in de overheidskeukens kunnen worden opgenomen. Daarnaast lopen er verschillende initiatieven om de afzet van bioproducten in de catering te versterken. Zo heb je het project ‘ZoBio’, dat biolandbouwers en zorginstellingen samenbrengt. Er bestaat ook een lerend netwerk dat kennis en expertise over lokale, meer plantaardige en biologische catering deelt tussen kennispartners en ervaringsdeskundigen. We willen ook de aankopers praktische handvatten geven om criteria rond onder meer bio en duurzame voeding gemakkelijker mee te nemen in hun aankoopbeleid. Binnenkort worden hierom ter inspiratie modellastenboeken rond catering voor aankopers gepubliceerd”, zei de minister.
Landbouwvisie
Het stimuleren van biologische landbouw maakt deel uit van de Landbouwvisie die werd opgesteld door professor Guido Van Huylenbroeck. In zijn eindrapport komen verschillende bouwstenen aan bod. De professor zal de Landbouwvisie op 25 november voorstellen in de commissie Landbouw van het Vlaams parlement.
