Jasmijn Van der Zon begon onmiddellijk na haar studies op het ouderlijke bedrijf
De vennootschap van varkensbedrijf Van der Zon in Lisse bestaat uit Pieter, zijn zoon Pieter junior, zijn dochter Jasmijn en haar man Thijs. Het bedrijf bestaat uit 2 takken, een varkensbedrijf met 400 zeugenplaatsen en een melkveebedrijf met 85 stuks melkvee. Geleidelijk aan neemt de nieuwe generatie het bedrijf over.
Varkensbedrijf Van der Zon ligt op zo’n 10 km van de Nederlandse kust. Volgens vader Pieter van der Zon is niet alleen dat vrij uniek, maar ook het feit dat in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, waar zij wonen, vrijwel geen varkensbedrijf meer te vinden is. “Vroeger had je hier nog tientallen varkensbedrijven, maar die zijn allemaal gestopt.”
In 1972 begon opa Van der Zon, naast het houden van zo’n 25 stuks melkvee, met zeugen voor de vermeerdering. In die tijd was het een groot bedrijf met 40 zeugen op stro. Pieter: “In die tijd telde men 18 gespeende biggen per zeug per jaar en dat was al heel wat.” Pieter stapte in 1986 in de maatschap van zijn ouders en in 2001 nam hij het ouderlijke gemengde bedrijf volledig over. Omdat zowel zijn dochter Jasmijn met haar man Thijs als zijn zoon Pieter junior deel wilden uitmaken van het ouderlijke bedrijf, werd in 2023 een vennootschap onder firma (vof) opgericht.
Mest naar bloembollenkwekers
In 1998 wilde de familie Van der Zon uitbreiden van 150 naar 260 zeugen. Omwille van de nieuwe wetgeving, waarin drachtige zeugen in groepen moesten leven, koos de familie bij deze uitbreiding voor een groepshuisvesting met drachtige zeugen op stro. Deze nieuwe strostal, waar de zeugen dik in het stro liggen, kan nu 250 zeugen huisvesten. De uitbreiding betrof enkel de vermeerdering en niet de vleesvarkens, omwille van de mestafzet. Pieter: “Wij kunnen met deze omvang onze mest goed bij bloembollenkwekers kwijt, ook omdat hier niet veel varkenshouders meer zitten. Er zitten heel veel bloembollenkwekers in deze omgeving in Nederland.”
Zeugentak groeide, melkvee nog niet
In 2013 vroeg de familie Van der Zon een vergunning aan om uit te kunnen breiden naar 400 zeugen. Voor de melkveehouderijtak werd hetzelfde gedaan, maar dan voor 170 stuks melkvee. Een jaar later was de uitbreiding van de zeugentak al een feit, maar het aantal stuks melkvee is momenteel nog steeds 85 koeien. Jasmijn: “Mijn man Thijs wil graag uitbreiden met het melkvee, maar het is de vraag of dat momenteel ook echt kan.” De familie Van der Zon heeft overigens melkvee dat je niet vaak ziet in Nederland, namelijk roodbonte Holsteins. Over het algemeen zijn Holsteins er zwartbont. Dat de roodbonte goed presteren, blijkt wel uit hun technische resultaten. Thijs: “Het rollend jaargemiddelde ligt op zo’n 10.000 kg/koe. Het vetgehalte ligt op 4,63% en het eiwitgehalte op 3,77%. Dat deze percentages zo hoog zijn, komt omdat altijd gefokt is op hoge gehaltes en de roodbonte Holstein geeft ook hogere gehaltes.”
Bij de uitbreiding van de zeugentak werd in 2014 een nieuwe kraamstal met 100 kraamhokken gebouwd en een stal voor de gespeende biggen met 800 plaatsen. De kraamstal telt 5 afdelingen met 20 zeugen. In alle stallen wordt de ventilatie geregeld met een Fancom Lumina 38H-klimaatcomputer. De familie werkt volgens het eenweeksysteem met wekelijks spenen, omdat ze van geleidelijk werken houden. In de strostal met drachtige zeugen kunnen 253 zeugen op stro liggen. In 2023 werd deze stal nog geüpdatet met Insentec-voerstations, een merk dat je in Nederland niet veel tegenkomt. In de strostal staan 6 van deze voerstations. Pieter: “Het was een evidente keuze, aangezien de Insentec-verdeler hier toen vlakbij zat.”
Van de schoolbanken naar de stal
Pieter en zijn vrouw Mirella kregen 4 kinderen. Het leek erop dat hun oudste dochter Romy wel interesse had in de varkens, omdat ze veel meehielp op het ouderlijke bedrijf. Uiteindelijk ging zij echter de zorg in. Hun jongere dochter Jasmijn vond het vanaf haar pubertijd ook leuk om mee te helpen. Jasmijn zit nu samen met haar man Thijs in de vof. Jasmijn: “Ik kreeg steeds meer interesse in het bedrijf, net als mijn jongere broertje Pieter junior trouwens. Die zit nu ook in de vof.”
Jasmijn volgde een middelbare agrarische opleiding en tijdens haar studietijd hielp zij al volop mee. Hoewel ze een voorkeur heeft voor de varkenshouderijtak, koos ze bij haar opleiding voor de richting melkveehouderij. “Onmiddellijk na het afronden van mijn opleiding in 2020 ben ik op het bedrijf van mijn ouders gestart. Het mooie is dat mijn man Thijs een voorkeur heeft voor melkvee. We vullen elkaar dus heel mooi aan.”
Combinatie van TN70-zeug met PIC 408-beer
Jasmijn, Thijs en Pieter junior doen vandaag de dag eigenlijk alle werkzaamheden binnen het ouderlijke bedrijf.
Jasmijn: “Omdat ik nu zwanger ben, moet ik het iets rustiger aan moet doen, maar normaliter verricht ik alle werkzaamheden. Dus van helpen bij het afbiggen, het voeren en verzorgen tot aan het verhuizen van dieren naar andere afdelingen.” Pieter senior doet tegenwoordig de administratie en de bestellingen. Ze hebben één parttime medewerker, die nu iets meer werkt, omdat Jasmijn zwanger is.”
De vleesbiggen gaan standaard op 25 kg naar Varkenshandel Troost in Ede. Pieter: “Wij zijn al een paar keer van handelaar veranderd, dat hoort erbij.” De familie produceert voor het Nederlandse ‘Antibioticavrij Leven Garantie’-concept van Keten Duurzaam Varkensvlees. Daarom zijn alle biggen ook gechipt.
Ze hanteren een kruising van een TN70-zeug en een PIC 408-beer. De gelten worden gekocht bij fokbedrijf Veldhuizen uit Rhenen. Pieter: “We doen deze kruising vooral omdat onze 3 afnemers dat willen.” Momenteel worden gemiddeld 31 biggen per zeug per jaar gespeend. Maar dat kan volgens Pieter nog wel omhoog, door het vervangingspercentage op te hogen van 32 naar 40%. “Wij gaan voor gemiddeld 35 gespeende biggen/zeug/jaar.” Het voer komt van het Nederlandse mengvoerbedrijf Agrifirm. Ze zijn tevreden met het advies en de begeleiding van hun varkenshouderijspecialist Wouter Borgstein. Varkensbedrijf Van der Zon voert in totaal 8 soorten droogvoer, geen brijvoer. Pieter: “We kozen ervoor om geen eigen opfok te doen, omdat je met ‘restdieren’ komt te zitten en dat vergt ruimte. Hierdoor zouden wij minder vermeerderingszeugen kunnen houden.”
Investeren in vrijloopkraamhokken
Omdat de familie Van der Zon voor het ‘Beter Leven 1 ster-keurmerk’ produceert, moeten ze in 2035 over vrijloopkraamhokken beschikken. Pieter: “Momenteel lopen de marktprijzen niet goed, maar tussen 2023 en 2025 hebben wij wel goede jaren gehad. Hopelijk kunnen wij in de nabije toekomst voldoende reserve op te bouwen om te kunnen verbouwen en de vrijloopkraamhokken te realiseren. Maar nu hebben de zeugen het bij ons ook al heel goed in de kraamstal, omdat wij ruime kraamhokken hebben met hoge plafonds en het zogenaamde frisseneuzensysteem’.”
De afgelopen jaren werd al heel wat geïnvesteerd. Zo kwamen er nieuwe voerlijnen en voerstations. De strostal voor de drachtige zeugen kreeg een nieuw isolerend dak. Jasmijn: “Verder doen wij bij de biggen proeven met lange staarten, omdat dit in 2030 verplicht wordt. We bekijken hoe dat gaat. En, dat ziet er gelukkig goed uit.”
Pieter en Mirella verhuisden onlangs van de bedrijfswoning (de ouderlijke boerderij) naar het huis van opa en oma Van der Zon. En zo volgt de nieuwe generatie stilaan de oude op.
