Europa faseert kooien voor pluimvee uit tegen 2040 volgens lek
Na jaren van wachten zal de Europese Commissie weldegelijk op 9 december een voorstel indienen om kooisystemen in de pluimveehouderij geleidelijk te verbieden. Het voorstel voorziet een overgangsperiode van 12 jaar en beoogt ook een verbod op het doden van eendagshaantjes. Daarnaast legt het gelijkwaardige dierenwelzijnseisen op voor pluimveeproducten van buiten de EU.

Zoals al lang beloofd, zal de Europese Commissie op 9 december inderdaad een voorstel indienen om een geleidelijke afschaffing van kooisystemen voor legkippen op te leggen, met een overgangsperiode van 12 jaar. De coalitie ‘End the cage age’, die in een persbericht van 9 november ingaat op de door Agrafacts gepubliceerde lekken van het voorstel, is verheugd over het nakende verbod, maar vindt de voorgestelde overgangstermijn ‘veel te lang’. Temeer omdat Brussel al in 2021 had beloofd om deze wetgeving voor te stellen als reactie op het Europese burgerinitiatief ‘End the cage age’. Maar sindsdien heeft de Commissie dit regelmatig uitgesteld. Het Gerecht van de EU doet overigens op 25 november een uitspraak over deze vertraging.
Het ontwerp dat momenteel circuleert voegt de richtlijnen inzake legkippen en vleeskuikens samen tot één enkele verordening waarin eisen worden vastgelegd voor legkippen, vleeskuiken, jonge hennen en fokpluimvee. Het verbod op het houden van pluimvee in kooien geldt direct voor nieuwe bedrijven of bedrijven die een jaar na de inwerkingtreding van de verordening worden herbouwd, met een overgangsperiode van 12 jaar voor bestaande bedrijven. Vleeskuikenbedrijven krijgen maar 2 jaar om aan de nieuwe regels te voldoen.
De nieuwe wetgeving zal naar verwachting niet voor 2028 in werking treden, waardoor de volledige afschaffing van kooien rond 2040 van kracht zal zijn. In Vlaanderen is er al een geleidelijk verbod op kooisystemen van kracht. Vlaamse pluimveehouders mogen sinds 1 januari 2025 geen nieuwe verrijke kooisystemen meer plaatsen en bestaande kooisystemen moeten tegen 1 januari 2036 verdwijnen. In Nederland zijn verrijkte kooien al sinds 2021 verboden.
De Commissie schat dat ongeveer 150 miljoen legkippen, oftewel net iets meer dan een derde van de EU-productie in 2025, nog steeds in kooien worden gehouden. Volgens de Commissie moet de overgangsperiode van 12 jaar de economische gevolgen beperken door pluimveehouders de mogelijkheid te geven de investeringen zoveel mogelijk af te stemmen op hun gebruikelijke afschrijvingscycli.
“Grote bedrijven in de agrovoedingssector hebben deze overgang al binnen 5 jaar tot een goed einde gebracht, wat aantoont dat een veel kortere termijn realistisch en haalbaar is”, aldus de ngo CIWF, die aan de basis staat van het initiatief ‘End the cage age’. De organisatie wijst erop dat een dergelijke termijn in Frankrijk bijvoorbeeld ‘de producenten zal verzwakken die voor het overgrote deel al zonder kooien werken en die juist behoefte hebben aan een herziening die snel zekerheid biedt’ om eerlijke concurrentie binnen de EU te waarborgen. De lange Europese overgangspriode levert ook een concurrentienadeel op voor Vlaamse pluimveehouders, die hun eigen kooien 4 jaar vroeger moeten wegdoen.
Doden eendagshaantjes
De nieuwe wetgeving moet daarnaast geharmoniseerde indicatoren invoeren om het welzijn van dieren van dieren te monitoren (toestand van het verenkleed, loopvermogen...). Producenten en slachthuizen zouden verplicht zijn deze indicatoren te volgen, de resultaten te registreren en corrigerende maatregelen te nemen als er zich problemen voordoen. Het voorstel voorziet ook in een verbod op verminkingen met een aantla uitzonderingen, zoals bekknippen. Bij vleeskuikens worden veehouddichtheden gehandhaafd, met de mogelijk om hogere dichtheden toe te passen mits aan aanvullende eisen wordt voldaan, wat dierenrechtenorganisaties zorgen baart.
Brussel is ook van plan om het doden van eendagshaantjes te verbieden na een overgangsperiode van 5 jaar. Broederijen die eendagskuikens naar landen buiten de EU exporteren, krijgen tot 10 jaar de tijd om zich aan te passen.
Ten slotte legt de tekst gelijkwaardige dierenwelzijnseisen op aan pluimveeproducten die in de EU worden ingevoerd. De naleving van deze normen zou gebeuren door de erkenning van gelijkwaardige eisen door de EU of door middel van overeenkomsten met de exporterende landen, vergezeld van officiële certificeringen. Kleine bedrijven met minder dan 350 legkippen of maximaal 500 vleeskuikens zouden een vrijstelling krijgen van deze eisen.
Volgens schattingen van de Europese Commissie leiden de nieuwe regels tot een stijging van de productiekosten met ongeveer 0,3 eurocent per ei en 0,014 eurocent per kilogram kippenvlees. De consumentenprijs van eieren zou bijgevolg stijgen met ongeveer 0,53%.
Aangezien het om een lek gaat, kan de inhoud van het voorstel nog veranderen tot de publicatie ervan begin december. In het tweede kwartaal van 2027 volgt normaal gezien nog een vergelijkbaar voorstel voor de varkenssector.





