Veestapel geplafonneerd door

verbod op groei via NER-MVW

Zonder afbreuk te doen aan de groeikansen van bedrijven wordt om het mestoverschot te beperken een stijging van het aantal dieren voorkomen.

Aantal dieren op bedrijf

Deze doelstelling vertaalt zich in de nutriëntenemissierechten (NER): dat zijn individuele en verhandelbare rechten die op basis van mestproductie bepalen hoeveel dieren in een bedrijf mogen worden gehouden. De NER’s worden toegekend aan een landbouwer, aan 1 of meerdere exploitanten, die elk 1 of meerdere exploitaties kunnen hebben en waarbij er geen autonoom beheer is aangetoond van de afzonderlijke leden.

Elke landbouwer heeft de verant-woordelijkheid om de nutriënten van zijn bedrijf correct te beheren. Het principe is dus: de landbouwer moet ervoor zorgen dat hij voor een bepaald jaar niet meer dierlijke mest produceert dan toegelaten volgens de nutriëntenemissierechten.

De NER-MVW worden uitgedrukt in NER-MVWr (rundvee), NER-MVWv (varkens), NER-MVWp (pluimvee) en NER-MVWa (andere). Met die specifieke NER-MVW kan men alleen de overeenkomstige diersoort houden. De toegekende NER-MVW kun je niet overdragen, tenzij het om een volledige bedrijfsoverdracht gaat. Dat is het algemene principe.

Uiteraard bleef het mogelijk om het bedrijf uit te breiden. Dat kan door de overname van de nutriëntenemissierechten van andere bedrijven of door bijkomende nutriëntenemissierechten te ontvangen die niet verder overdraagbaar zijn. Daartoe moet men aan een aantal randvoorwaarden voldoen, zoals een bewezen efficiënte mestverwerking.

Uit het VLM-Mestrapport 2020 blijkt dat in 2019 in totaal 311 miljoen NER beschikbaar waren. De hoeveelheid was voornamelijk gestegen door de toekenning van de NER-MVW in het kader van de uitbreiding na bewezen mestverwerking. Van de 311 miljoen NER in 2019 waren er 270,5 miljoen NER-D en 40 miljoen NER-MVW. Daarnaast werd een tijdelijke hoeveelheid NER-D (TNERD-D) toegekend in het kader van natuurbeheer, wetenschappelijk onderzoek, onderwijs of beheer van onroerende goederen. In 2019 ging het in totaal over ongeveer 547.000 TNER-D.

Van de 311,0 miljoen NER in 2019, is 40,5% toegekend voor rundvee, 41,8% voor varkens, 16,1% voor pluimvee en 1,7% voor andere dieren. De initieel toegekende NER-D voor een bepaalde diersoort kunnen ook gebruikt worden voor het houden van andere diersoorten.

Zodra de NER-D van een bepaalde diersoort verhandeld worden, geldt dat enkel dieren van die bepaalde diersoort kunnen gehouden worden met de overgedragen NER-D. De toegekende NER-MVW of TNER-D voor een bepaalde diersoort mogen enkel gebruikt worden om die bepaalde diersoort te houden.

“Snel ingrijpen nodig”

Door verschillende vaststellingen voorziet het Vlaams regeerakkoord in een evaluatie en hervorming van het systeem van nutriëntenemissierechten, zodat die meer zouden bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen rond waterkwaliteit, klimaat en luchtkwaliteit.

“De verontreiniging door enerzijds nitraten en fosfaten uit agrarische bronnen en anderzijds de luchtverontreiniging ten gevolge van de productie en het gebruik van meststoffen is nu zodanig dat het nodig is om snel in te grijpen”, stelt Vlaams minister Zuhal Demir in de genomen beslissing.

Om de veestapel te plafonneren, heeft Vlaanderen nu beslist om de uitbreidingsmogelijkheid via de NER-MVW tot 31 december tijdelijk te schorsen. Hiervoor wordt het uitvoeringsbesluit bij het Mestdecreet dan ook gewijzigd.

Het is onduidelijk wat na die periode zal gebeuren. Wordt de schorsing en het plafond nog even aangehouden, of niet? Dat hangt ook in grote mate af van de vaststelling van de definitieve PAS (programmatorische aanpak stikstof) en van een eventueel aangepast MAP6. Of die PAS er – zoals beloofd – voor eind dit jaar komt, is nog zeer de vraag.

Lieven Vancoillie