Peter introduceert Speckle Park in zijn stal
Speckle Park is een nieuw runderras in Vlaanderen. In Nederland, in Ierland en in het VK is dit Canadese ras al langer aanwezig. Bij ons zijn er eind 2025 al een paar Speckle Park-kalfjes geboren in het Antwerpse en mogelijk zijn er nog meer. Wij gingen eens langs bij melkveehouder Peter Bauwens in Sint-Lievens-Esse, die experimenteert met het ras.
Peter heeft al 8 keer Speckle Park gekruist met zijn Brown Swiss-melkkoeien. “Ik ben een van de weinige Vlaamse melkveehouders die vasthoud aan Brown Swiss, al heb ik ook nog wat Fleckvieh(-kruisingen) in de stal. Als melkveebedrijf heb ik een vervangingspercentage van 15%, waardoor ik heel wat overtollig jongvee heb.Voor mij is het vaak een probleem geweest om jongvee van Brown Swiss verkocht te krijgen. De Belgische melkveehouder wil ze niet, ondanks de puike resultaten die wij ermee boeken. Als je in Vlaanderen een ander ras houdt dan Holstein of Belgisch witblauw word je al snel scheef bekeken. Ik vermoed dat het er vooral mee te maken heeft dat ze het ras niet kennen. De voorbije jaren heb ik zo tientallen overtollig jongvee van Brown Swiss verkocht aan iemand in Italië, maar ik denk dat er betere oplossingen zijn”, begint Peter zijn verhaal.
Alternatief voor Belgisch witblauw
“Bij de koeien die al eens gekalfd hebben, durf ik al eens kruisen met Belgisch witblauw en dat lukt meestal. Die kalfjes vinden makkelijk een koper. Maar bij de vaarzen – die voor het eerst gaan kalven – kruis ik liever niet met Belgisch witblauw, omdat die doorgaans toch grotere kalveren opleveren en dat zorgt dan al eens voor problemen bij de geboorte. Ik ben geen grote fan van keizersneden. Ik ben daarom in de eerste plaats voor de vaarzen op zoek gegaan naar een ras waarvan de kruising een klein kalf oplevert, waar dan toch een mooi rund uit opgroeit.”
Zo kwam Peter na wat online zoekwerk uit bij Speckle Park, een ras dat ook wordt aangeboden door CRV. “Dat ras staat ervoor bekend dat de kalfjes klein zijn bij de geboorte, wat zorgt voor een probleemloze kalving, en dat die kalfjes sneller groeien dan andere rassen. Dat was dus perfect wat ik zocht. Ik zou nog kunnen gaan kruisen met de bekende Franse rassen zoals Blonde d’Aquitaine, Charolais of Parthenais, maar ik vermoed dat ik wel eens bij Speckle Park zou kunnen blijven.” Een eerste test was een kruising met Angus en nadien volgden er al 8 kruisingen met Speckle Park.
Zelf afmesten
De kruisingen met Speckle Park hebben met hun typische vachttekening (zie kader ‘Raskenmerken Speckle Park’) een hoge aaibaarheidsfactor en dat past dan weer in een tweede aspect van Peters bedrijf. “Omdat de verkoop van het Brown Swiss-jongvee zo moeilijk gaat, wil ik die gekruiste kalfjes zelf gaan afmesten, laten slachten en versnijden en als vleespakketten gaan verkopen in de korte keten. De kruising van Brown Swiss met Fleckvieh was inzake smaak en structuur van het vlees een schot in de roos en ik verwacht van de kruising van Brown Swiss met Speckle Park hetzelfde. Dat al mijn dieren gevoed worden zonder soja of maïs, maar met gras en voederbieten, maakt bovendien in de smaak van het vlees een positief verschil”, stelt de melkveehouder.
Softijs en vleespakketten
De boer uit Sint-Lievens-Esse heeft nog meer plannen in de korte keten. “Binnenkort komt er een soft-ijsautomaat op de boerderij. En binnen enkele maanden loopt mijn contract af om melk te leveren en daar zie ik een aantal mogelijkheden. Ik heb het een beetje gehad met de klassieke melkophalers. Om iemand binnen te halen als leverancier beloven ze heel wat, maar eens je tekent, ben je gewoon prijsnemer. Bij de meeste van die grote melkophalers is er geen systeem dat al mijn duurzaamheidsinspanningen financieel waardeert. Ik werk zo goed als biologisch, enkel het aspect beweiding lukt niet vanwege de ligging van mijn bedrijf. Ik kan dus net geen biomelk leveren, waardoor ik van de grote ophalers voor mijn duurzaamheidsverhaal vaak enkel een schouderklopje en een duim omhoog krijg. Ze willen mij erbij omdat dat goed staat in hun eigen duurzaamheidsverhaal, maar financieel vertaalt zich dat veel te weinig.”
Peter zoekt daarom alternatieven. “Ik weet uiteraard dat ik mijn melk beperkt zal kunnen verkopen als softijs in de automaat. Ik kijk daarom uit naar bijvoorbeeld middelgrote kaasmakerijen of andere zuivelondernemers die nu nog melk in bulk kopen en die misschien mijn meer duurzame melk willen afnemen. Ik leverde al eens melk aan een kaasmaker die vooral kaas op basis van schapenmelk maakt. Dat smaakt naar meer.”
Goed product en goed verhaal
De keuze voor de korte keten maakt Peter niet enkel om financiële redenen. “Ik heb al veel tijd en moeite gestoken in het brengen van een mooi en positief verhaal over mijn bedrijf en de keuzes die ik daarbij maak. Voederen zonder soja en maïs, niet-kerende technieken op de akkers, werken zonder kunstmest of krachtvoer, aandacht voor de mestkwaliteit: het zijn allemaal zaken waar ik als veehouder nog steeds voor 200% achter sta. Dat heeft mij al wat awards en finaleplaatsen in duurzaamheidsverkiezingen opgeleverd en heel regelmatig komen er groepen collega’s, burgers of politici langs om te luisteren naar mijn verhaal, als inspiratie voor hun beleid of bedrijf. Over de korte keten zeggen ze vaak dat je behalve een goed product ook een goed verhaal moet hebben. Ik denk dat mijn verhaal al voor het grootste deel geschreven is. En een goed product heb ik ook. Daar ben ik van overtuigd. De korte keten is voor mij een logisch nieuw hoofdstuk. Hopelijk eindigt mijn boek met een happy end.”
Raskenmerken Speckle Park
Speckle Park komt oorspronkelijk uit Canada uit de provincie Saskatchewan en werd eind jaren 50 van de vorige eeuw ontwikkeld als een ras dat extreme wintertemperaturen kan weerstaan. Het middelgrote vleesveeras komt uit een kruising van 3 Britse runderrassen: Teeswater Shorthorn, Aberdeen Angus en het Britse White Park.
Er werd al een rasvereniging opgericht in 1985, maar het ras werd pas officieel erkend door de Canadese overheid in 2006.
Het eerste Speckle Park-kalf dat buiten het Noord-Amerikaanse continent geboren werd, kwam in Ierland op de wereld in 2008.
Geweldige groeiers
Speckle Park-runderen worden vaak omschreven als uitstekende groeiers met snelle gewichtstoename via gras of graan. Hun vlees wordt gewaardeerd omdat het mals en gemarmerd is. Bovendien heeft het vlees een laag vetgehalte in de buitenste laag.
Ideaal voor vaarzen
De groeipercentages zijn groot, waardoor ze behoorlijk winstgevend zijn voor de veehouder. Speckle Park staat bekend om het probleemloos afkalven. De kalveren zijn meteen heel levendig. Ze wegen ongeveer 35 tot 40 kg bij de geboorte en deze kleinere gewichten maken ze ideaal voor het gebruik op vaarzen. Het is een van nature hoornloos ras.
Speckle Park-runderen hebben naar verluidt een heel rustig karakter een goede weerstand tegen ziektes. Doorgaans zijn het goede moeders die goed voor hun kalveren zorgen. Nog een eigenschap die aan het ras wordt toegeschreven, is dat het leergierige dieren zijn die snel routines in de stal oppikken. Het ras wordt inmiddels ook gebruikt voor het inkruisen bij melkrassen.
Witte lijn over rug en buik
De naam Speckle Park komt van hun vachtkleuring, die meestal bestaat uit kleine vlekjes met zwart, grijs en wit. Ze hebben meestal witte lijnen over hun rug en onderkant. Hun gezichten zijn vaak zwart. Door het kleurenpatroon van Speckle Park vallen de kalveren vaak echt op tussen de rest. Er zijn 3 vaak terugkerende patronen: Classic, Leopard en Pointed White.
• Classic: Meestal zwart met een witte bovenlijn en onderzijde en spikkels op de achterhand.
• Leopard: Heeft meer wit dan zwart, met de zwarte zijkanten onderverdeeld in opvallende zwarte vlekken. De grootte en het aantal zwarte vlekken zullen sterk variëren.
• Pointed White: Meestal helemaal wit, maar zal zwarte punten, oren, ogen en onderbenen hebben. Meestal zijn de hoeven dan ook zwart.
