Europese Commissie wil pesticiden voor onbepaalde tijd toelaten
De Europese Commissie wil dat pesticiden voor onbepaalde tijd kunnen toegelaten worden. Ze heeft op 16 december voorgesteld om de periodieke hernieuwing van de vergunningen voor de werkzame stoffen te schrappen, met uitzonderingen voor de gevaarlijkste stoffen.
Momenteel wordt de toelating van werkzame stoffen in de Europese Unie slechts verleend voor een beperkte periode van maximaal 15 jaar. Nadien moet de stof opnieuw beoordeeld worden. Zonder succesvolle verlenging vervalt dan de toelating.
De Commissie wil nu echter snoeien in die procedures. Hernieuwingen en herbeoordelingen zouden enkel nog nodig zijn wanneer daar wetenschappelijke redenen voor zijn. Dat zou ook gelden voor een stof als glyfosaat, die de Commissie niet als gevaarlijk bestempelt.
Glyfosaat is een zogenaamde totaalherbicide die sinds midden jaren 70 vooral onder de handelsnaam 'Roundup' wordt gebruikt. De EU heeft de vergunning van glyfosaat onlangs tot eind 2033 verlengd.
Biocontrols
De versoepeling van de vergunningsprocedures voor pesticiden maakt deel uit van een bredere waaier aan maatregelen om het leven van bedrijven makkelijker te maken. Eerder presenteerde de Commissie al versoepelingen op het vlak van bijvoorbeeld duurzaamheid, landbouwbeleid en het milieu. Volgens schattingen van de Commissie zou dit pakket de bedrijven jaarlijks ongeveer 428 miljoen euro aan kosten besparen, en de overheden zo'n 660 miljoen euro.
De Commissie hoopt met deze versoepeling en met andere maatregelen boeren een grotere keuze aan gewasbeschermingsmiddelen te bieden voor de productie van voedsel. Landbouwers verliezen namelijk sneller middelen dan dat er nieuwe op de markt komen. De voorstellen moeten boeren vooral stimuleren om sneller milieuvriendelijke gewasbeschermingsmiddelen en innovatievere producten toe te passen.
Daarom versnelt het voorstel ook de procedures voor markttoegang voor biologische pesticiden en biocontrols – producten op basis van natuurlijk voorkomende stoffen zoals bacteriën, schimmels en insecten – als alternatief voor chemische gewasbeschermingsmiddelen. Deze wijzigingen zijn essentieel om innovatie te stimuleren, duurzame landbouw te ondersteunen en landbouwers doeltreffende middelen te bieden voor het beheersen van plagen en ziekten, aldus IBMA, de internationale vereniging voor producenten van biocontrols
“De voorgestelde maatregelen zullen ervoor zorgen dat
De organisatie merkte tijdens een persconferentie op dat het in Europa momenteel tot 10 jaar kan duren voordat
Import
De Commissie stelde op 16 december een hele reeks veranderingen aan de regelgeving voor voedselveiligheid voor. Zo bevestigt de Commissie nog eens dat er werk gemaakt wordt van de harmonisatie van productienormen voor importproducten met betrekking tot residuen van pesticiden, een belofte van de Europese landbouwvisie.
“Wanneer dat gerechtvaardigd is, zullen voedselimporten die zijn behandeld met de meest gevaarlijke pesticiden die in de EU zijn verboden, niet op onze markten worden toegelaten”, zegt Olivér Várhelyi, Eurocommissaris voor Volksgezondheid en Dierenwelzijn. ”Hierdoor worden onze hoge veiligheidsnormen en een gelijk speelveld voor zowel consumenten als landbouwers gehandhaafd.”
Een ander voorstel verlengt de respijtperiode voor verboden pesticiden door boeren toe te staan om verboden middelen nog maximaal 3 jaar te gebruiken, maar alleen uit bestaande voorraden en wanneer er geen haalbare alternatieven zijn. “We ondersteunen onze landbouwers door hun meer tijd te geven om haalbare alternatieven te vinden wanneer werkzame stoffen niet langer op de markt verkrijgbaar zijn”, aldus Christophe Hansen, Eurocommissaris voor Landbouw en Voeding.
Eerst schade, dan bewijs
Het uiteindelijke voorstel van de Commissie is volgens milieuorganisatie PAN Europe niet de worstcasescenario, maar het blijft een gevaar voor de volksgezondheid en het milieu. “Dit voorstel blijft sterk beïnvloed door de eisen van de pesticide-industrie. De eerste slachtoffers van deze terugdraaiing van de bescherming van de gezondheid en het milieu zullen boeren en plattelandsgemeenschappen zijn, die chronisch worden blootgesteld aan giftige pesticiden”, aldus Martin Dermine, uitvoerend directeur van PAN Europe.
Wetenschappelijk onderzoek toont volgens Angeliki Lysimachou van PAN Europe consequent aan dat synthetische pesticiden een veel grotere impact hebben dan enkel de doelorganismen en zelfs mensen treft. “Door af te zien van de vereiste tot herbeoordeling vraagt de Commissie de samenleving om eerst schade te accepteren en pas daarna bewijs, een benadering die in strijd is met zowel de wetenschap als het voorzorgsbeginsel.”
De versoepelingen, die breder gaan dan hierboven toegelicht, zorgen er volgens PAN Europe voor dat stoffen langer op de markt blijven, zelfs nadat de risico’s bekend zijn. De Commissie beweert dat de controle robuust genoeg blijft zodat de voedselveiligheid niet in gevaar komt.
PAN Europe roept het Europees Parlement en de lidstaten, die zich nog over de voorstellen moeten buigen, op om de versoepelingen tegen te houden en zich in plaats daarvan te focussen op bestaande regels. “Europa heeft dringend behoefte aan beleid dat boeren ondersteunt bij de overgang naar het gebruik van minder gevaarlijke pesticiden en niet aan hervormingen die hen voor de komende decennia in chemische afhankelijkheid houden.”
Ook IBMA mist in het voorstel van de Commissie maatregelen die boeren stimuleren om over te stappen van chemische middelen naar biologicals. “Veel chemische middelen zijn wel al verboden in de EU, waardoor er in principe voldoende druk is op boeren om de overstap naar biologicals te maken wanneer er voldoende op de markt komen”, nuanceert Karel Bolckmans, voorzitter van IBMA.
Die organisatie ziet daarnaast problemen met de te brede definitie van de Commissie voor biocontrols. Die bevat niet alleen natuurlijke verbindingen maar ook synthetische analogen die zijn ontworpen om deze na te bootsen. Die zijn toxischer en blijven langer aanwezig in de omgeving, aldus IBMA, die de definitie liever beperkt ziet tot natuurlijke stoffen en werkt aan een eigen definitie. De omnibus blijft in zijn geheel wel een meerwaarde voor de verduurzaming van de landbouw en de concurrentiekracht van zowel boeren als Europese producenten, besluit IBMA.
