Antibioticagebruik neemt verder af
Het gebruik van antibiotica voor vee neemt verder af, meldt Amcra, het kenniscentrum inzake antibioticagebruik en -resistentie bij dieren. Wel is er een opnieuw een stijging van het gebruik van (fluoro)quinolones (uitgedrukt in kg). Dat blijkt uit de nieuwe AB-barometer van Sanitel-Med.
De nieuwe Sanitel-Med-barometer werd zopas gepubliceerd, met de antibiotica (AB)-gebruiksresultaten die de periode juli 2023 tot en met juni 2025 overspannen, voor varkens, alle pluimvee van de types kip (vlees en leg) en kalkoen, vleeskalveren, en melk- en vleesvee. De resultaten zijn overwegend positief (figuur 1): de totale én diersoortspecifieke tonnages gebruikte AB nemen verder af en in de belangrijkste diercategorieën daalt het aandeel bedrijven met een rode kleurscore en stijgt het aandeel van bedrijven met een groene kleur-score. Een minpunt is dat er opnieuw een stijging is van het gebruik van (fluoro)quinolones (uitgedrukt in kg).
5,5 ton minder dan 1 jaar geleden
Het is de vierde keer dat deze barometer ook resultaten bevat van de opfok-, selectie- en vermeerderingsdieren bij de kippen, van de kalkoenen en van het melk- en vleesvee. Het totaal aantal gebruikte ton AB bij alle opgevolgde diertypes daalde in de periode van juli 2024 tot juni 2025 met 3,9 ton ten opzichte van de vorige barometerperiode van april 2024 tot maart 2025. In vergelijking met een jaar geleden ligt het totale gebruik voor varkens, vleeskippen, leghennen en vleeskalveren 5,5 ton lager. Het is positief dat het AB-gebruik daalt bij alle opgevolgde diersoorten. De varkens spannen de kroon, met een totale daling van 2,7 ton ten opzichte van de vorige barometerresultaten, en een daling van 5,3 ton ten opzichte van een jaar geleden. Ook bij de vleeskalveren (-0,6 ton) en het vleesvee (-0,4 ton) daalt het AB-gebruik mooi ten opzichte van de vorige barometerresultaten.
Er moet bij deze cijfers over AB-gebruik in de barometer steeds in gedachten gehouden worden dat het gaat over gegevens die niet-gestandaardiseerd zijn voor (veranderingen in) de populatie dieren. De BD100-resultaten, die op bedrijfsniveau rekening houden met het aantal kg dieren dat risico loopt om behandeld te worden met antibiotica, zijn ook overwegend positief. Bij de gespeende biggen bijvoorbeeld toont de 90ste percentielwaarde, die de 10% hoogste gebruikers aanduidt, een daling van bijna 5% ten opzichte van de vorige barometer, en van 11% tegenover een jaar geleden. Ook in de andere varkenscategorieën daalt het gebruik, wat ertoe leidt dat het aandeel bedrijven met groene benchmarkkleurscore in elke categorie varkens gestegen is, tot bijvoorbeeld 67% bij gespeende biggen en 70% bij vleesvarkens. Het aandeel bedrijven met een rode benchmarkkleurscore is gedaald tot 5% bij gespeende biggen en vleesvarkens.
Aanhoudend hoog AB-gebruik bij kalkoenen
Het AB-gebruik in vleeskippen, dat in het voorbije jaar al mooie dalingen liet zien, stagneerde ten opzichte van de vorige barometer, met een afname van het aandeel bedrijven met groene benchmarkkleurscore (van 88 tot 86%) maar ook een lichte daling van het aandeel bedrijven met rode benchmarkkleurscore (van 0,7 tot 0,4%). In de overige pluimveecategorieën waren de resultaten gemengd, en met name kalkoenen moeten aangestipt worden als een categorie met gedurig hoog AB-gebruik.
Bij de vleeskalveren steeg het percentage bedrijven met een groene benchmarkkleurscore met 1% ten opzichte van de vorige barometer en zelfs met 8 % in het afgelopen jaar. Het percentage bedrijven met een gele (-5% in het afgelopen jaar) en een rode (-3% in het afgelopen jaar) kleurscore daalde naar verhouding. Zowel bij melk- als vleesvee daalde de P90-BD100-waarde tegenover de vorige barometer bij de belangrijkste categorieën (de kalveren van 0 tot 3 maand en de volwassen koeien). Een aandachtspunt in deze sectoren blijft echter het hoge percentage bedrijven dat geen AB-gebruik registreert, zeker bij vleesvee (47,4%).
Meer (fluoro)quinolones
Een negatief punt in deze barometer is voor Amcra de stijging van de gebruikte kg (fluoro)quinolones, met name bij de vleeskippen (+53 kg tegenover 2024, of +12%) en de vleeskalveren (+8,5 kg tegenover de vorige barometer, of +40%). Bij vleeskalveren nam het aantal bedrijven dat deze producten gebruikte echter verder af, met bijna 50% ten opzichte van een jaar geleden. Het gebruik van de derde en vierde generatie cefalosporines, dat zich hoofdzakelijk bij rundvee situeert als intramammaire producten met oranje kleurcode, zakte met 3,7 ton (-6% tegenover de vorige barometer). Ook het aantal kg gebruikte colistine daalde, zowel bij varkens, pluimvee als runderen, in totaal met 153 kg ten opzichte van de vorige barometer (-11%). Ook hier wijst Amcra erop dat deze cijfers gaan over niet-gestandaardiseerde gebruiksdata.
