Bewijslast blijft heikel punt bij vergoeden van everzwijnschade
Bij schade aan landbouwgewassen moet de boer kunnen ‘bewijzen’ dat de veroorzakende everzwijnen uit een niet-jachtgebied komen om aanspraak te kunnen maken op een schadevergoeding. Dat is ridicuul, meent Vlaams parlementslid Lydia Peeters van Open Vld. Minister Brouns kijkt wat er anders kan in het Soortenbesluit.
Lydia Peeters kaartte dit onderwerp al aan in een eerdere schriftelijke aan Vlaams minister Jo Brouns. Op de vergadering van de commissie Landbouw van het Vlaams parlement op 14 januari werd hetzelfde onderwerp nogmaals op de agenda gezet.
Tot 10.000 euro schade per jaar
“Uit recente cijfers van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) blijkt dat het aantal schadegevallen door everzwijnen in Vlaanderen in 2024 een absoluut record heeft bereikt. In totaal werden meer dan 2.000 schadegevallen gemeld, vooral aan landbouwgewassen. Vooral Limburg wordt zwaar getroffen, maar de everzwijnen zitten sinds kort ook in Antwerpen en Oost-Vlaanderen. Het gaat vaak om aanzienlijke wroetschade in de graslanden en vraatschade aan maïs en tarwe, met voor individuele landbouwbedrijven een financiële impact die kan oplopen tot 10.000 euro per jaar”, zegt Lydia Peeters.
Dat het anders kan, bewijst een proefproject in Genk, weliswaar in een woongebied en niet in een landbouwgebied. Een geïntegreerde aanpak van wildbeheer in en nabij bewoonde gebieden leidde daar tot een sterke daling van het aantal schadegevallen. Dit project wordt inmiddels ook op Vlaams niveau uitgerold.
Bewijs onmogelijk te leveren
“Vele landbouwers nemen al tal van preventieve maatregelen, zoals afrastering en aangepast beheer. Toch worden zij in de praktijk vaak met lege handen naar huis gestuurd wanneer zij schade door everzwijnen rapporteren. De huidige vergoedingsregeling legt immers strenge voorwaarden op. Landbouwers moeten niet alleen bewijzen dat alle preventieve maatregelen zijn genomen, ze moeten ook aantonen dat de schade werd veroorzaakt door everzwijnen uit natuurgebieden waar geen jacht of bestrijding is toegestaan. Deze bewijslast is in de praktijk heel moeilijk, zo niet onmogelijk, waardoor veel schade niet wordt vergoed”, duidt Lydia Peeters.
Lydia Peeters vraagt aan minister Brouns om de schadevergoedingsregeling te herbekijken inzake de bewijslast over de herkomst van de everzwijnen, zodat landbouwers niet langer moeten aantonen uit welk type gebied het dier afkomstig is.
“Inzake everzwijnen is het in eerste instantie belangrijk dat de jachtrechthouders voldoende mogelijkheden krijgen om te beheren. Dat is ook de reden waarom ik vorig jaar mijn steun heb uitgesproken voor het wetsvoorstel van Steven Matheï dat de federale wapenwet heeft aangepast zodat ook nachtkijkers en geluidsdempers kunnen worden gebruikt bij de jacht op everzwijnen. Een efficiënter en doeltreffend populatiebeheer met het oog op de minimalisatie van schade door everzwijnen bij landbouwers is voor mij de eerste prioriteit. Een aangepaste schaderegeling voor jachtwild is zeker bespreekbaar, maar mag niet leiden tot het minder intensief zouden bejagen, integendeel. Mijn administratie bekijkt momenteel waar er nog verbeteringen aan het Soortenschadebesluit mogelijk zijn”, antwoordt minister Brouns.
Een tandje bijsteken
“ “ Landbouwers willen geen vergoeding, ze willen vooral geen schade. Dat is het uitgangspunt. Ik denk echt dat we alles op alles moeten zetten om de jacht nog meer mogelijkheden en kansen te geven om elk everzwijn af te schieten. We moeten een tandje bijsteken als het gaat over het beheer. Er is geen probleem met het in stand houden van de populatie”, stelt de minister.
Verkoop van everzwijnen optrekken?
Tom Lamont van Vlaams Belang bracht nog een onderwerp aan in deze discussie. “Wat ik bij heel wat jagers hoor, is dat er problemen zijn bij de verkoop van geschoten everzwijnen. De verkoop is per jager beperkt tot 2 everzwijnen per jacht, maar soms heb je op een tableau wel eens meer dan 2 everzwijnen. Ze zijn wel smakelijk om op te eten, maar een stuk of 15 mee naar huis nemen is niet altijd evident”, zegt Lamont. Hij vraagt om de verkoop van everzwijnen, in samenwerking met het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV), op te trekken van 2 naar een hoger aantal. Dat is volgens minister Brouns een federale materie, waarop hij dus niet kan ingrijpen.
