Innovatie stond centraal op Agro-Expo

Bijna 300 aanwezigen woonden de officiële opening van de vakbeurs bij op vrijdag 23 januari in de VIP Lounge van de REO Arena in Roeselare. Marc Debode, secretaris van de vzw Agro-Vlaanderen (organisator van Agro-Expo), bedankte in zijn verwelkoming de standhouders, die volgens hem het fundament van de beurs vormen. De belangstelling was uitermate groot, waardoor de inschrijvingen vroegtijdig moesten worden afgesloten. “Roeselare is geliefd bij de exposanten, klein maar fijn. De 25 bedrijven die we noodgedwongen moesten weigeren, staan al op de wachtlijst van de editie 2028”, zei Debode. De locatie voor die editie is nog niet bekend; de organisatoren voeren hierover nog be-sprekingen met het stadsbestuur van Roeselare. Een uitbreiding van Expo Roeselare met tenten is een van de opties.

Eigen voedselbevoorrading behouden

Beursvoorzitter Rik Vanwildemeersch brak in zijn speech een lans voor onze land- en tuinbouwers en voor hun gedreven, kwaliteitsvolle productie. “In een wereld met conflicten en spanningen lijkt het me het Olympische minimum dat we minstens de voedselbevoorrading voor onze eigen bevolking georganiseerd kunnen houden. Laat onze land- en tuinbouwers niet stikken in allerlei administratie en regeltjes, want we zullen hen en de vruchten van hun noeste arbeid broodnodig hebben.” Vanwildemeersch prees de talrijke inspanningen van de sector, die de organisatoren duidelijk wilden maken in de beursslogan ‘Slimme landbouw zaait onze toekomst!’ “De innovatie en duurzaamheid die onze sector uitstraalt, is de brede garantie voor een goede voedselbevoorrading in de toekomst”, zei hij.

Innovatie in de sector

Innovatie bepaalde niet alleen de gesprekken op de beursvloer, maar vormde ook de rode draad in een panelgesprek, waarbij moderator Nele Kempeneers 4 panelleden aan de tand voelde: Bart Dochy (Vlaams parlementslid cd&v en voorzitter van de Commissie Landbouw Vlaanderen), Joris Relaes (administrateur-generaal ILVO), Geert Rombouts (General Director Topigs Norsvin Belgium) en Frédéric Rosseneu (Group Sustainability Director Greenyard).

Innovatie speelt vandaag de dag al een heel belangrijke rol in de dierlijke en plantaardige sector. “In de varkensgenetica meten we steeds meer”, vertelde Geert Rombouts. “Zo halen we bij Topigs Norsvin zo’n 15.000 varkens per jaar door een CT-scanner. Daardoor kunnen we niet alleen hun uiterlijke kenmerken, maar ook hun hart- en longengrootte, sterkte van de benen… zeer precies meten: Zo kunnen we daar veel preciezer op selecteren. Verder helpt AI (artificiële intelligentie) ons de data rond groei, voederconversie, aantal biggen… nog preciezer te verwerken. Daarnaast meten we alles wat met genetica te maken heeft (het genoom, DNA…). De evolutie in de genetica is gigantisch en zal nog heel snel blijven evolueren.”

In de plantaardige sector is innovatie in de hele keten merkbaar. “De grootste evolutie zien we in de onkruidbestrijding. Daar biedt spot spraying veel mogelijkheden voor een plaatsspecifieke behandeling”, zei Frédéric Rosseneu. “In het bemestingsver-haal kunnen we stappen zetten om het gebruik van kunstmest te verminderen en het watergebeuren kunnen we onder meer met peilgestuurde drainage duurzamer maken. AI is het toverwoord, met nog veel toepassingen voor de boeg. In onze verwerkingsprocessen zien we dat bijvoorbeeld in het sorteren en schillen, waardoor je een fikse vermindering in voedselafval kan realiseren.”

Brug tussen bedrijven en onderzoek

Joris Relaes stelde dat er onderzoeksinstellingen zoals het ILVO bestaan omdat de overheid zich van oudsher altijd bezighield met onderzoek in de land- en tuinbouw. “ILVO en de praktijkcentra vormen zo de brug tussen de bedrijven en het onderzoek. Het onderzoek is intussen ook een wereldwijd verhaal geworden. We zijn gestart met onderzoek naar klassieke plantenveredeling, maar voeren intussen ook onderzoek naar bijvoorbeeld dierenwelzijn en stikstof. Rond socio-economische innovatie moeten we nadenken over samenwerkingen tussen bedrijven, familieleden…

Bart Dochy pleitte ervoor dat de overheid een duidelijk kader zou scheppen rond dataverzameling, het mogelijk maken van testen en het bieden van innovatiesteun.

Vlaanderen en wereldhandel

Hoe sterk staat Vlaanderen in de totale wereldhandel? Volgens Geert Rombouts wordt varkensvlees vooral gegeten waar het geproduceerd wordt. “China moet maar 3 à 4% van zijn varkensvlees invoeren. We moeten uiteraard concurrentieel zijn, maar er is zeker nog een goede toekomst voor de varkenshouderij binnen Europa, want de Europese consument zal Europees varkensvlees blijven eten. De Braziliaanse markt kan wel een stukje van de markt in Azië wegnemen, maar net als bij ons stijgen de kosten in Brazilië enorm. Er is ook een heel debat rond welzijn en milieuwetgeving gaande. De grootste uitdaging wereldwijd in de varkenshouderij is arbeid: geschikte mensen vinden die op een varkensbedrijf willen werken. De varkenshouderij is ook een ‘trage sector’ doordat het lang duurt voor aanpassingen in de genetica ook effectief in de productie te zien zijn. Dat betekent dat we er heel weinig op kunnen inspelen.”

Frédéric Rosseneu duidde de sterke competitiviteit van de Vlaamse groente- en fruitsector. Zo zetten we onze diepvriesgroenten bijvoorbeeld af in landen als Australië, Zuid-Afrika en Brazilië.

Bart Dochy wees op het jaarlijks negatief effect van de verlaging van de import- en exporttarieven van 1 miljard euro voor de Europese agrovoedingssector. “Als we in geopolitieke woelige wateren terechtkomen en als we de landbouwsector en de voedselvoorziening als strategische sector erkennen, moeten we daar een plan bij hebben. We discussiëren al 25 jaar over Mercosur, maar we denken niet na over een plan om onszelf te voorzien van een aantal basisproducten”, zei hij.

Joris Relaes verklaarde het feit dat landbouwbedrijven nog micro-ondernemingen zijn in vergelijking met de steeds groter wordende toeleverings- en verwerkingsbedrijven door te stellen dat het de enige sector is die werkt met levend materiaal.

Jongeren en agro-ecologie

Is er nog een toekomst voor jongeren in de land- en tuinbouw? Alle panelleden wezen op de rechtszekerheid en toegang tot grond die jonge boeren absoluut nodig hebben.

Rond agro-ecologie worden er veel termen gebruikt en het begrip wordt ook vaak geclaimd. Relaes benadrukte dat land- en tuinbouwers hun bodem moeten koesteren. De kwaliteit van de grond is belangrijk; hierin is al veel vooruitgang geboekt. Volgens Frédéric Rosseneu zal de transitie naar een agro-ecologische land- en tuinbouw zeker 10 à 15 jaar in beslag nemen. “Veel hangt af van de ondersteuning vanuit het beleid. In Nederland ligt hier een budget voor op tafel. Ook bedrijven hebben hier een bepaalde verantwoordelijkheid.”

Tips voor landbouwers

De slotvraag in het debat was hoe landbouwers de kansen die er zijn in Vlaanderen met beide handen kunnen grijpen. Geert Rombouts raadde aan om eens te kijken wat je buren en andere Europese landen (Spanje, Frankrijk…) doen. “Leer daarvan bij rond kwaliteit, duurzaamheid en dierenwelzijn, zo maak je onze landbouw ook duurzamer.” Joris Relaes stelde dat elk bedrijf anders is en dat elke bedrijfsleider zijn eigen landbouwvisie moet ontwikkelen en daar regelmatig over moet nadenken. Hij poneerde de quote ‘hoop is een beslissing’, die hij in een podcast had gehoord. “Hopen betekent ook dat je eraan werkt om alles in orde te krijgen. We hebben ongelooflijke troeven in Vlaanderen, dus moeten we uitgaan van onze eigen kracht. Frédéric Rosseneu adviseerde om goed te kijken wat de consument wil, wat er in het retailschap ligt, welke binnenteelten er mogelijk zijn en welke trends rond gezonder eten passen bij jouw bedrijf. Tot slot motiveerde Bart Dochy jonge mensen om bewust in de sector te stappen. “Bekijk daarbij goed je startpositie, wees bereid om je aan te passen tijdens je carrière en denk ook op lange termijn.”

Uitreiking Vives Awards

Na het debat werden de Agro-Expo Vives Awards voor bachelorproeven uitgereikt. Camille Leterme won de prijs in de categorie ‘plantaardige productie’ met haar proef ‘Rijenbemesting bij aardappelen’ en Justien Vanhollebeke was de beste in de categorie ‘dierlijke productie’ met ‘Het effect van gepasteuriseerde biest op het aantal antistoffen in het bloed’. Arne Sierens triomfeerde in de categorie ‘mechanisatie’ met zijn proef ‘Niveaumeting met druksensor in drijfmesttank Vervaet Hydro Trike’ en Remy Vandesteene was de primus in de categorie ‘innovatie/energie’ met de proef ‘Optimaliseren van op- en afrollen van vliesdoeken in de witloofteelt’. Sierens nam de hoofdprijs van 750 euro mee naar huis.

Tot slot opende Kris Declercq, burgemeester van Roeselare, Agro-Expo met een bevlogen speech waarin hij wees op de sterke band tussen de beurs en zijn stad.

Jan Van Bavel