Visie op kwaliteit brengt KI Clincke terug aan de top

De 17de Gouden Piétrain Award, een prestigieuze onderscheiding, die staat voor uitmuntende fokwaarde en economische efficiëntie binnen het Piétrain-ras, werd op 24 januari uitgereikt tijdens Agro-Expo in Roeselare.

Voederconversie is koning, groei de nar

Het is niet de eerste keer dat KI Clincke uit Ruiselede in de prijzen valt, zo was er onder andere de beer Vladimir van het Loonderhof, een beer die zich in de nafok vooral onderscheiden heeft in de karkaskwaliteit. 2018, het jaar waarin hij Gouden Piétrain werd, was het crisisjaar dat volledig in het teken stond van de uitbraak van de Afrikaanse varkenspest in de Ardennen. Dit resulteerde in een laagconjunctuur in de varkensprijzen. Nu de Afrikaanse varkenspest recent terug in het nieuws was, ditmaal in Spanje, glijden de prijzen ook weer naar beneden en komt de rendabiliteit onder druk te staan.

In het toenmalig Gouden Piétrain-artikel postuleerde de auteur de volgende wijsheid: “Bij laagconjunctuur is voederconversie koning, karkaskwaliteit de prins… en groei de nar”. Hiermee gaf hij aan dat de voederkost en de toeslag op de varkensprijs, de drivers van het rendement per varken zijn. Groei daarentegen is een hefboom op de winst of het verlies op jaarbasis per varkensplaats (zie kader). Dat was vroeger een populair gezegde, vanuit de overtuiging dat een gunstige voederconversie vooral gecorreleerd was aan de karkaskwaliteit en aan een hoog vleespercentage.

LG, VC en AFI

Bij het genetisch onderzoek en de invoering van de genomische fokwaardeschatting – eind 2020 – bleek echter dat het nieuwe kenmerk ‘levensgroei’ (LG) een beduidend hogere genetische correlatie had met ‘voederconversie’ (VC) (-0,180) dan met de Autofom-index (AFI) (0,097), die een objectieve maat is voor karkaskwaliteit. Als men echter ook naar de erfelijkheidsgraden kijkt, dan is die voor de AFI beduidend hoger (0,676) dan die van de LG (0,401), terwijl die van VC 0,481 bedraagt.

Uit deze parameters kun je dan de efficiëntie van indirecte selectie berekenen van LG op VC (0,11) en AFI op VC (0,15). Deze zijn beide klein ten opzichte van de efficiëntie van directe selectie op VC, die dus 1 bedraagt. Wellicht onbewust sluit deze theorie perfect aan bij de fokvisie en -strategie van Marc Peters uit Millen, die een gelijkmatige selectiedruk zet op de 3 belangrijkste drivers in de fokkerij: LG, VC en AFI. Dat is wat we dan ook zien in zijn huidige winnende beer Filemon, waar we voor deze 3 kenmerken gelijkmatige, maar heel hoge fokwaarden zien tussen 150 en 160 punten (zie tabel 1). Dit staat in tegenstelling tot de winnaars van de voorgaande jaren, waarbij het zwaartepunt eerder op de levensgroei lag en wat minder op de karkaskwaliteit.

Twee generaties van een fokker-KI combinatie

Door de rigoureuze fokkerij op exterieur, karkaskwaliteit, slachtrendement en voederconversie, heeft de stal van de Sluizenweg regelmatig een topeindbeer weten af te leveren bij KI Clincke in Ruiselede. Marc Peters is er, in navolging van zijn vader Arnold, sinds jaar en dag hofleverancier. Terwijl het bij de eerste generatie – met Arnold Peters en Paul Clincke – vaak om een prijskamp- of veilingtopper ging, is het objectief van zonen Marc Peters en Bart Clincke eerder gericht op een winnaar in het nakomelingenonderzoek. Naar aanleiding van bovenvermelde uitbraak van de varkenspest in 2018 en de invoering van de genomische fokwaardeschatting in 2020, moest Marc bijsturen in de groei.

Zoals we zien in de afstamming bij Filemon had hij hiervoor echter 2 generaties van de groeigenetica van Luk Vermeiren uit Rijkevorsel nodig. Zo is de vader van Filemon de beer Dion en de moedersvader de gekende Zinko. Beide zijn vertegenwoordigers van de 2 belangrijkste groeilijnen, die de combinatie maakten met voederconversie en kwaliteit.. Kwaliteit vinden we echter ook terug in de kraamstalkenmerken in tabel 2, waarin alle fokwaarden boven gemiddeld zijn, zonder echt uit te blinken.

Een blijvende bijdrage aan de Piétrain-fokkerij

De plechtige overhandiging van de Gouden Piétrain Award 2025 vond plaats op 24 januari 2026 op de stand van VPF tijdens Agro-Expo, in aanwezigheid van Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns. Hij reikte de trofee uit aan de familie Peters en de familie Clincke.

Met deze award wordt niet alleen de uitzonderlijke prestatie van Filemon gevierd, maar ook de voortdurende inzet van Vlaamse fokkers en KI-centra om het Piétrain-ras genetisch verder te optimaliseren. De erkenning benadrukt dat efficiëntie, kwaliteit en duurzaamheid samen de weg vooruit vormen voor de Vlaamse varkenshouderij.

Jürgen Depuydt (VPF)