Edito: Halfslachtig beleid door half te luisteren?
Een groep onderzoekers van de universiteit van Göttingen (D) bestudeerde de massale boerenprotesten van begin 2024 en concludeert dat de beleidsmakers hier maar met een half oor naar luisterden. Zorgt dat half oor dan ook voor een halfslachtig beleid?
Boeren uit diverse landen hadden elk andere redenen om te protesteren, maar toch vallen er duidelijke lijnen in te trekken, concluderen de onderzoekers. In eigen land is er zelfs een verschil tussen Vlaanderen en Wallonië merkbaar. In Vlaanderen wordt als reden tot het protest van 2024 vaak naar het Stikstofdecreet verwezen, maar in Wallonië kennen ze dit gedrocht van bedrog en pseudowetenschap gelukkig niet.
Onvrede met het beleid op zowel administratief als politiek, financieel, landbouw- en milieukundig vlak wordt nagenoeg steevast genoemd als reden bij de bevraagde boeren. Dan mogen we niet vergeten dat de protesten van 2 jaar geleden eigenlijk amper draaiden rond het Mercosur-handelsverdrag. Hierop werd de aandacht pas veel later gevestigd. Daar getuigen de boerenprotesten van eind 2025 en begin 2026 van.
De onderzoekers deden een belangrijke vaststelling: het milieubeleid wordt door de boeren niet genoemd als dé belangrijkste reden tot protest. Net die klacht krijgt van sommige beleidsmakers echter onevenredig veel aandacht. Een aspect dat binnen het grotere verhaal van de protesten uit evenwicht is getrokken, wordt gebruikt door belangengroepen en krijgt finaal ook door de algemene media meer aandacht. Dan laten we de gevolgen hiervan bij de publieke opinie nog buiten beschouwing.
De onderzoekers van de universiteit van Göttingen wijzen op de gevaren van een te simplistische voorstelling van de boerenprotesten. Daarnaast adviseren ze een betere afstemming tussen de werkelijke zorgen van boeren en de beleidsmaatregelen.
We stellen ons openlijk de vraag: ‘Waarom is dit zo moeilijk?’. We zien in eigen land bijvoorbeeld meerdere prachtige initiatieven waarbij beleidsmakers van allerlei pluimage op boerenerven worden uitgenodigd. Ze worden daarbij door de landbouwer zelf geïnformeerd, die vanuit de dagelijkse praktijk spreekt. Waarom is het voor de betrokken politicus, die op het boerenerf begrip en bezorgdheid heeft voor de landbouwer, dan zo moeilijk om dit mee te nemen richting partijgenoten en achterban? Weegt die publieke opinie, die vaak onevenwichtig is geïnformeerd en op snelle emotie is gebaseerd, dan zo zwaar door?
Als beleidsmakers maar met een half oor luisteren, kunnen we blijkbaar niet meer dan halfslachtige maatregelen van hen verwachten. En zolang de dieper liggende problemen achter de boerenprotesten niet worden aangepakt, moeten we niet verbaasd zijn als de protesten in de toekomst blijven opduiken.
