Opinie: de boerin als architect van ons toekomstige voedselsysteem
De Verenigde Naties riepen dit jaar uit tot het Internationaal Jaar van de Boerin. Een symbolisch gebaar, maar laten we eerlijk zijn: met enkel bloemen en mooie woorden redden we het niet, aldus Wervel die volgend opiniestuk hierover schreven.
Als we het in 2026 over de boerin hebben, moeten we het hebben over systemische verandering.
De onzichtbare motor van de agro-ecologie
In de gangbare landbouwstatistieken wordt de boerin nog steeds weggezet als ‘meewerkende echtgenote’. Maar wie de bril van de agro-ecologie opzet, ziet iets heel anders. Vrouwen zijn wereldwijd, ook bij ons in Vlaanderen, de pioniers van de korte keten, de zorgdragers voor biodiversiteit en de drijvende kracht achter sociale innovatie op het platteland.
Agro-ecologie is méér dan een landbouwtechniek. Het is een politieke keuze voor autonomie. En in die strijd staan boerinnen in de frontlinie.
Terwijl het oude industriële model vastloopt in stikstofcrisissen en schaalvergroting, zien we dat juist boerinnen vaak de moed hebben om het roer om te gooien. Zij kiezen vaker voor:
Diversificatie: van CSA-plukboerderijen tot lokale, kleinschalige zuivelverwerking
Verbinding: de boerderij als plek waar burger en boer elkaar weer ontmoeten
Bodemzorg: landbouw die niet uitput, maar herstelt
Waarom 2026 het jaar van de ‘boerenrechten’ moet zijn
Het Jaar van de Boerin mag geen marketingcampagne worden om het imago van de industriële agro-business op te poetsen. Wij pleiten ervoor dat 2026 het jaar wordt waarin we de rechten van de boerin eindelijk serieus nemen.
Dat betekent concreet:
Toegang tot grond: in een markt waar de prijzen voor landbouwgrond gigantisch hoog zijn, trekken startende (agro-ecologische) boerinnen vaak aan het kortste eind. We hebben een landbouwbeleid nodig dat grond ziet als gemeengoed en niet als speculatie-object.
Statussen en sociale bescherming: geen enkele boerin mag anno 2026 nog zonder volwaardig sociaal statuut of pensioenopbouw werken op het familiebedrijf.
Erkenning van zorgarbeid: het beheer van de bodem is een vorm van zorg. Waarom subsidiëren we nog steeds de kilo’s en de liters, in plaats van de maatschappelijke diensten die deze vrouwen leveren voor ons klimaat en onze gezondheid?
Oproep van Wervel
In 2026 vieren we niet de ‘vrouw achter de boer’, maar de vrouw als architect van ons toekomstige voedselsysteem. Koop lokaal met LEF bij de boerin om de hoek, steun grondfonds-initiatieven en eis een beleid dat agro-ecologie als de norm ziet, niet als de uitzondering.
Laten we van 2026 het jaar maken waarin de boerin niet alleen in de bloemetjes wordt gezet, maar waarin ze eindelijk de wortels kan schieten die ze verdient.
