Minister Brouns wil alle Vlamingen mee in bad trekken voor Blue Deal
Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns (cd&v) lanceert een nieuwe oproep voor Lokale Blue Deals. Daarmee wil Vlaanderen lokale partners samenbrengen om concrete acties op het terrein uit te voeren rond waterbeheer, natuur, landbouw en klimaatadaptatie. Lokale gebiedscoalities kunnen projecten indienen tot 3 juli.
De oproep kadert in de Blue Deal 2025-2029, het plan om Vlaanderen beter te wapenen tegen droogte, overstromingen en uitdagingen rond waterkwaliteit. Via de Lokale Blue Deals wil minister Brouns het proces versnellen door samen te werken met lokale besturen, landbouwers, natuurorganisaties, waterbeheerders en andere partners. Concreet werken ze samen aan de realisatie van sponsdoelen en doelen voor waterkwaliteit, maar ook aan doelen voor landbouw, natuur, recreatie... met water als verbindend element.
“Water stopt niet aan gemeentegrenzen. Als we Vlaanderen klimaatrobuust willen maken, moeten we samenwerken op schaal van het landschap en de waterlopen. Met Lokale Blue Deals brengen we alle partners rond de tafel om samen oplossingen uit te voeren op het terrein”, zegt minister Brouns.
Twee instapniveaus voor lokale coalities
De oproep richt zich tot nieuwe en bestaande ‘gebiedscoalities’. Dat zijn flexibele samenwerkingsverbanden tussen lokale stakeholders, zoals lokale overheden, waterbeheerders, verenigingen, ondernemers, landbouwers... die in hun gebied milieu-uitdagingen aangaan. De oproep voorziet 2 instapniveaus, zodat zowel ervaren samenwerkingsverbanden als nieuwe initiatieven kunnen deelnemen:
- Koplopers: ervaren coalities die samen met de Vlaamse overheid een Vlaams-lokaal actieplan uitvoeren gedurende maximaal 8 jaar.
- Kandidaat-koplopers: coalities die een eerste samenwerking opstarten en gedurende 4 jaar werken aan een lokaal actieplan.
Elke coalitie duidt een lokale gebiedsregisseur aan die de samenwerking coördineert en de uitvoering van acties op het terrein opvolgt.
Webinar en infosessies
Tijdens een webinar op 2 april krijg je meer informatie over de oproep en kan je vragen stellen. Inschrijven kan via bovenstaande link. Daarnaast kan je je inschrijven voor inspiratie- en netwerksessies in Brussel (20 april), Hasselt (23 april) of Gent (29 april). Tijdens zo’n sessie kom je meer te weten over de oproep (procedure, voorwaarden en modaliteiten), word je geïnspireerd met ‘beste praktijken’ via Sponge Landscapes en getuigenissen van bestaande coalities en kan je contacten leggen met andere coalities en met de programmacoördinatoren van de VLM, VMM en bekkensecretariaten.
Coalities krijgen de tijd tot 3 juli om een dossier in te dienen. De bekendmaking volgt in het najaar van 2026. Alle informatie over de oproep vind je op de website van de Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW).
“De oplossingen liggen vaak lokaal. Met de Lokale Blue Deals geven we steden, gemeenten, landbouwers en natuurorganisaties de ruimte om samen projecten uit te werken die hun regio sterker maken tegen droogte en wateroverlast”, aldus minister Brouns.
Water als verbindend element
De Lokale Blue Deals vertrekken vanuit een gebiedsgerichte aanpak. In elk project werken partners samen rond water als verbindend element. Dat kan gaan over maatregelen om water langer vast te houden in het landschap, het verbeteren van de waterkwaliteit, het herstellen van valleien of het versterken van de natuurlijke sponswerking van bodems en natuurgebieden.
Naast waterdoelen kunnen coalities ook andere uitdagingen aanpakken, zoals natuurherstel, duurzame landbouw, bodemkwaliteit, koolstofopslag of klimaatadaptatie. Door diverse doelstellingen te combineren ontstaan projecten die tegelijk goed zijn voor de natuur, landbouw en leefomgeving.
Investering in lokale samenwerking
Vanuit de Blue-Deal-middelen wordt 60 miljoen euro voor de periode 2026-2029 voorzien voor de lokale Blue Deals. Een deel van deze middelen is bedoeld om die lokale samenwerking te faciliteren. Het belangrijkste deel, 50 miljoen, is voorzien voor effectieve terreinrealisaties. Gebiedscoalities praten dus niet enkel met elkaar, maar zullen ook zelf kunnen overgaan tot realisaties op het terrein. De investeringsmiddelen zijn complementair aan andere investeringsprogramma’s zoals het Blue Dealbudget voorzien voor de strategische gebieden, de rioleringsprogramma’s of de budgetten voorzien voor natuur.
Ondersteuningscentrum voor advies en kennisdeling
Om de geselecteerde lokale gebiedscoalities maximaal te ondersteunen, komt er een ondersteuningscentrum dat hen begeleidt om de diverse watergebonden doelstellingen sneller en kwaliteitsvol te realiseren. Dat centrum bestaat bij de opstart uit adviseurs van de VLM en de VMM en werkt samen met het Open Ruimte Platform en de CIW. Zij laten zich bijstaan door (wetenschappelijke) experten van diverse agentschappen en organisaties.
