Edito: Monarch, jammer, maar dat was het dan
Het doek is gevallen over Monarch Tractor, Amerikaanse fabrikant van elektrische en autonoom rijdende tractoren. Waar liep het fout bij de ooit zo bejubelde start-up die een immens kapitaal wist op te halen?
Monarch kwam ook bij ons geregeld in het nieuws. De Amerikaanse fabrikant wou immers via België (met een hoofdkwartier in Antwerpen) de Europese markt veroveren. Daarnaast had hij plannen voor een tractorfabriek, vermoedelijk in het Antwerpse havengebied, en zocht hij een testzone ‘zonder al te veel regels’. Colruyt testte 2 jaar geleden nog Monarch-tractoren in ons land.
We vinden het opmerkelijk hoe vlotjes Monarch gigantisch veel vreemd kapitaal vanuit verschillende hoeken kon binnenrijven op basis van beloftes en een mooi plan voorzien van goed klinkende marketingpraatjes. Er is ook een massa geld vanuit ons land naar Monarch gegaan. Het gaat hierbij niet enkel om geld van privé-investeerders (zoals bekende zakenfamilies), maar tevens over Vlaams/Belgisch belastinggeld. We kunnen begrijpen dat wanneer ‘een Amerikaan’ met een mooi veelbelovend verhaal, jobs en investeringen in ons land zwaait, de overheid hem genegen is en tracht te steunen. Hoewel de investeringsbedragen niet exact te achterhalen vallen, zijn de cijfers waarop wij botsten om van te duizelen en gaat het al snel over miljoenen euro’s.
Na de feiten is het natuurlijk makkelijk praten, maar vandaag de dag haalt geen enkele Belgische landbouwer voordeel uit de financiële overheidssteun – belastinggeld dus – die vanuit ons land richting het Amerikaanse Monarch is gegaan. Was (een deel van) dit bedrag richting duurzame landbouwpraktijken of kennisverbreding of dergelijke gegaan, dan hadden onze landbouwers en bij uitbreiding de maatschappij, er nog iets aan.
Het is een heikel punt: in wat, wanneer en in welke mate de overheid moet investeren. Veel valabele initiatieven zouden zonder die overheidssteun zelfs niet van de grond komen.
Caterpillar heeft mogelijk momenteel het meest aan de investeringen die bij Monarch gebeurd zijn. Deze Amerikaanse gigant kocht deze maand ‘kerntechnologie’ van Monarch. Wat dat exact is, blijft voorlopig onduidelijk. Monarch had wel de kennis in huis om machines autonoom te laten werken. Mogelijk wendt Caterpillar dat nu aan voor zijn producten.
Voornoemd feit is weer de perfecte illustratie van hoe een grote wereldfabrikant een ‘kleine’ start-up opkoopt om zijn bestaande productportfolio uit te breiden en te perfectioneren. Eens te bitterder smaken dan de eerder gedane overheidsinvesteringen in Monarch. Had Caterpillar an sich dit wel nodig? We concluderen: het doek is gevallen, het geld verdampt, de technologie is (hopelijk) gered?
