Edito: Waar wil de overheid heen met de veeteelt?
Veehouders dreigen de rekening te betalen van beleidsplannen die elkaar tegenspreken. Zij willen eindelijk weten wat er van hen verwacht wordt.
De commissie Landbouw van het Europees Parlement lanceerde vorige week een tekst met maatregelen om de economische levensvatbaarheid van de Europese veeteelt veilig te stellen. De kern van het verhaal is dat de productiviteit omhoog moet.
De auteur van het rapport noemt onder andere ‘veranderende consumptiepatronen’ een bedreiging voor de veehouderij en legt de nadruk op het belang van vlees en zuivel voor een gebalanceerd dieet. Dat is natuurlijk een tegengesteld geluid dan de Vlaamse eiwitshift, het beleidsdoel om tegen 2030 meer plantaardige eiwitten te eten (en dus minder vlees en zuivel).
Dat de ‘eiwitshift de veeteelt pijn kan doen’ maakt een artikel in EOS Wetenschap over een recente studie in Nature Foods duidelijk. Volgens het onderzoek lopen de verliezen voor de veeteelt in de tientallen miljarden wanneer investeringen zoals melkmachines en grote stallen waardeloos worden door minder consumptie van vlees en zuivel. In België alleen al zou het verlies oplopen tot 1,3 miljard euro (of een vijfde van alle vaste productiemiddelen) bij een daling van nog geen 10% in de consumptie van vlees en zuivel.
Moeten we nu in een kramp schieten en meer vlees en zuivel produceren om dit te voorkomen? Dat is wat de Europarlementariërs eigenlijk voorstellen met hun visietekst. Maar hiermee schieten ze in de voet van landbouwers als de eiwitshift in zijn opzet slaagt, zeker omdat ze kijken naar pocketvergisters en Renure om de veeteelt duurzamer te maken. Straks blijven overtollige veehouders achter met zo’n dure oplossing.
Dan maar de eiwitshift opgeven? Er zijn veel goede argumenten te vinden voor een dieet met minder dierlijke eiwitten. Minder vlees en zuivel eten is volgens de adviezen van bijvoorbeeld de Hoge Gezondheidsraad gezonder, en de veeteelt heeft over het algemeen een grotere negatieve impact op het klimaat en de omgeving.
De productiviteit van de veeteelt verhogen valt maar moeilijk te rijmen met beleid om minder vlees en zuivel te eten. Terug dreigen landbouwers het slachtoffer te worden van tegenstrijdig en onduidelijk beleid.
Een levensvatbare toekomst voor de veeteelt kan ook bestaan in een wereld met minder, maar kwaliteitsvollere vlees- en zuivelconsumptie. Dan dan moeten beleidsmakers echter duidelijk zijn over de richting waar ze heen willen met de Europese veeteelt. Plan 20, 30 jaar vooruit. Dat moeten landbouwers ook doen om hun investeringen af te betalen. Als beleidsplannen elkaar blijven kruisen, dreigen landbouwers achter te blijven met de rekening...
