Brouns verleent omgevingsvergunning voor Ventilusproject

Elia krijgt volgens de minister wel strikte voorwaarden opgelegd om het project te realiseren met respect voor de omgeving.

Het veelbesproken Ventilus-project gaat over de nieuwe hoogspanningslijn van Zeebrugge tot Avelgem (82 km) die de elektriciteit van de nieuwe windmolenparken op zee naar het binnenland moet brengen. Deze zal deels ondergronds lopen, maar over een traject van 21 km zal een nieuwe bovengrondse hoogspanningslijn worden gebouwd. Vooral deze bovengrondse lijn ligt gevoelig in West-Vlaanderen.

Eerder, in 2023, verleende de Vlaamse regering al groen licht voor het Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan (GRUP) dat de basis vormt voor de vergunningsaanvraag.

Lokaal protest

Tegen de plannen is er al jaren lokaal protest in West-Vlaanderen. Die bezorgdheden gaan dan vooral om de ruimtelijke impact en om de mogelijke gezondheidsrisico's.

Eind 2025 liepen er meer dan 2.500 reacties binnen na een eerste openbaar onderzoek. Op basis daarvan voerde Elia al een aantal aanpassingen door. De burgers konden zich opnieuw uitspreken over die aanpassingen, waarna er nog een 500-tal reacties volgden.

Volgens minister Brouns zijn die opmerkingen en bezwaren zorgvuldig geanalyseerd en is het project ook aangepast. Zo zijn er extra voorwaarden opgenomen, die gaan van het aanleggen van groenbuffers tot het herstel van terreinen na werken. Bedoeling is ook om de hinder tijdens de werken zowel voor omwonenden als voor de landbouw en het verkeer zoveel mogelijk te beperken. Er komt ook een klachtenregister.

Uitgebreid compensatiebeleid

Er is volgens de minister ook een uitgebreid compensatiebeleid voorzien. Voor de omwonenden waren die compensaties al eerder bekend. Voor bedrijven is het de bedoeling om deze zomer een compensatiekader uit te werken in overleg met de ondernemersorganisaties. "Mensen die hinder ondervinden van Ventilus moeten hier op een eerlijke en correcte manier worden gecompenseerd, ook daar zijn duidelijke engagementen genomen", zegt minister Brouns. "Met deze beslissing bieden we duidelijkheid en maken we vooruitgang mogelijk. De geopolitieke situatie toont vandaag eens te meer aan hoe belangrijk dergelijke strategische investeringen in het elektriciteitsnet zijn. We leggen Elia strikte voorwaarden op om dit project te realiseren met respect voor de omgeving. We zullen zeer nauw opvolgend dat al deze verplichtingen ook worden nageleefd."

In beroep

Verscheidene burgemeesters van West-Vlaamse gemeenten waar de nieuwe hoogspanningslijn Ventilus zal passeren, hebben al aangegeven in beroep te zullen gaan tegen de pas verleende omgevingsvergunning. Bij de Raad van State loopt overigens al procedures tegen het GRUP van Ventilus.

Het gaat om gemeenten waar een nieuwe bovengrondse lijn zal worden gebouwd. Dat is onder meer het geval in Ardooie. Burgemeester Véronique Buyck (Anders) zegt de toekenning door Brouns te betreuren. Er is vooral ongerustheid over de impact op de gezondheid door de nieuwe hoogspanningslijn. "We gaan kijken hoe we de omgevingsvergunning kunnen schorsen in afwachting van een definitieve uitspraak door de Raad van State", zegt de burgemeester. Zo'n beroepsprocedure gebeurt in principe bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen.

Ook Lendelede zal de omgevingsvergunning aanvechten, zegt burgemeester Carine Dewaele (cd&v). "We hebben altijd gezegd in beroep te zullen gaan als de omgevingsvergunning er komt, en dat zullen we ook doen. De elektriciteit van de windparken op zee is inderdaad broodnodig, maar we zijn het niet eens met de wijze waarop dat zal gebeuren. Wij willen een ondergrondse lijn. Dat is mogelijk via gelijkstroom. Lendelede is de meest getroffen gemeente door Ventilus. Dat baart ons grote zorgen."

Slag in het gezicht

De beslissing is ook niet naar de zin van Vlaams Belang-parlementslid Carmen Ryheul. Zij en haar partij staan al jaren kritisch tegenover het project. "Al jaren uiten omwonenden en lokale besturen ernstige bezorgdheden over de impact op de leefomgeving en mogelijke gezondheidsrisico's", merkt Ryheul op. Volgens haar schuift minister Brouns die bezorgdheden nu aan de kent, terwijl er nog steeds ernstige vragen rijzen over de gezondheidsrisico's voor mens en dier. Ryheul heeft het over ‘onverantwoord bestuur’.

Vlaams Belang wijst er ook op dat de Raad van State zich nog moet uitspreken over het GRUP. "De minister loopt vooruit op een cruciale juridische uitspraak", zegt Vlaams volksvertegenwoordiger Immanuel De Reuse. "Als het GRUP vernietigd wordt, dreigt dit dossier volledig te ontsporen. Dit is een schoolvoorbeeld van hoe men politieke snelheid verkiest boven rechtszekerheid."

Totaal respectloze beslissing

De actiegroep Leefbaar E403 reageert scherp op de beslissing om de omgevingsvergunningen toe te kennen. "Ik vind wat nu gebeurt totaal respectloos", zegt Francky Snaet van de groep op Radio 1. "Minister Brouns houdt totaal geen rekening met 3.000 bezwaren. Dat is een trieste zaak."

Snaet heeft een landbouwbedrijf dat rechtstreeks op het Ventilus-traject ligt. "Er komen 26 kabels boven mijn woning en boven mijn landbouwbedrijf. Ik heb 2 palen op mijn eigendom en een stuk ondergronds traject dat door mijn grond loopt."

Verkopen is voor hem geen optie. "Iedereen weet dat die lijn er komt, dus niemand is nog geïnteresseerd. Aan wie moet ik verkopen als ik tegen elke koper moet zeggen dat er waarschijnlijk een hoogspanningslijn boven zijn hoofd komt?"

Het bedrijf Skyline Communications in Izegem zegt niet verbaasd te zijn over de beslissing van Brouns. Het Ventilus-tracé loopt dwars over het gebouw van het bedrijf. Frederik Vandenberghe, Skyline Communications reageert op Radio 1: "Tijdens de tracébepaling werd dit 3 keer aangepast in ons nadeel. We beseffen zeer goed dat de lijn nodig is en we investeren zelf in groene energie en ecologische gebouwen. Alleen heeft men ons tegen zich in het harnas gejaagd door een gebrek aan overleg."

Skyline vraagt nu voor bedrijven dezelfde regeling als voor omwonenden, zoals een vrijwillige opkoopregeling waarbij de minwaarde bij Elia ligt. "Dan hebben mensen de vrije keuze om te blijven of niet." Zijn eigen bedrijf zou alvast vertrekken.

Milieubeweging en Groen verwelkomen vergunning

Bond Beter Leefmilieu (BBL) verwelkomt de omgevingsvergunning die is toegekend voor de nieuwe hoogspanningslijn. "De vergunning voor Ventilus is een belangrijke en noodzakelijke stap om offshore windenergie van de Noordzee tot bij gezinnen en bedrijven te brengen. Zonder deze verbinding, blijft ons enorm potentieel aan hernieuwbare energie steken op zee", klinkt het in een reactie. De milieubeweging wijst er ook op dat het tracé voor de lijn maximaal kiest voor bundeling met autostrades. "Dat is beter dan dwars door de open ruimte te gaan", aldus BBL.

Vlaams Parlementslid Jeremie Vaneeckhout (Groen) is opgelucht dat de omgevingsvergunning voor Ventilus is goedgekeurd. "Vijf jaar lang heeft cd&v politieke spelletjes gespeeld met valse argumenten, op de kap van de energiezekerheid en de oprechte bezorgdheden van de West-Vlamingen. Vandaag heeft het gezond verstand eindelijk gezegevierd." Vaneeckhout, zelf West-Vlaming en gemeenteraadslid in Anzegem waar Ventilus passeert, heeft zich al langer uitgesproken als voorstander van de bovengrondse Ventilus-lijn, ook al was dat voor de Groen-politicus geen gemakkelijke beslissing. "Verantwoorde politiek betekent ook de mensen de waarheid durven te vertellen. Een ondergrondse verbinding was geen haalbare piste, dat hebben de experts keer op keer aangetoond. Wie dat ontkende, deed aan politiek geknoei ten koste van onze energietoekomst", legt Vaneeckhout uit.

Nu de vergunning er ligt, wil Groen dat de focus verschuift naar de uitvoering en de omwonenden. Zo hamert Vaneeckhout op de naleving van de opgelegde voorwaarden. "De ingebouwde garanties rond gezondheid, natuur en leefomgeving zijn niet vrijblijvend. Groen zal er nauwlettend op toezien dat Elia en de Vlaamse overheid die voorwaarden naleven en dat mensen die naast de lijn wonen of werken ernstig genomen blijven worden."

Belga/vrt