Edito: Ondanks de blinde vlek moeten we anders naar mest kijken
Het was vorige week weeral herrie in het Vlaams parlement over het mestbeleid. De aanleiding was ditmaal de oplopende dwangsom voor het falende mestbeleid.
Milieu- en natuurorganisaties hekelen het Vlaamse mestbeleid en trokken in dat kader enkele jaren geleden al naar de rechtbank. Ze nemen het de overheid kwalijk dat er onvoldoende inspanningen gebeuren om de waterkwaliteit in landbouwgebied te verbeteren.
Dat is misschien toch wat kort door de bocht. We zijn immers al van in de jaren 90, via ondertussen al 7 opeenvolgende mestactieplannen, bezig om de waterkwaliteit te verbeteren. Er is vooruitgang geboekt, maar onvoldoende. Wordt het dan niet eens tijd om de doelen, meetmethodes, genomen maatregelen, normen... te evalueren in plaats van steevast met een beschuldigende vinger richting de landbouwer te wijzen?
Het leeuwendeel, maar duidelijk niet alles, van het nitraat dat gemeten wordt in oppervlaktewater komt van de landbouw. Daar wringt het schoentje: er is geen zicht op andere invloeden, we zitten met een ‘blinde vlek’. De landbouwsector neemt al wél meer dan 30 jaar maatregelen. Welke maatregelen hebben ‘andere bijdragers van de waterverontreiniging’ al genomen? Precies... geen, of toch niet veel. De grachten in Vlaanderen zijn een open riool, zeker op het platteland, met een te lage rioleringsgraad.
We trekken de wetenschappers hun werk in labo’s niet in vraag, maar wat zeggen de staalnames eigenlijk? Dat er nitraat gevonden wordt. De analyse van het staal zegt niets over de afkomst, met andere woorden wie dus de bron is. Moesten we die ‘blinde vlek’ kunnen oplichten, dan zouden we veel verder staan én eindelijk eens gericht maatregelen nemen en afkunnen van dat beschuldigende vingertje richting de landbouw.
We horen deze tijd veel over kunstmest, dierlijke mest en Renure. Sommigen vinden dit laatste de ‘heilige graal’. We willen hieromtrent niet negatief zijn, maar zijn eerder gematigd. Bemesten is een en-enverhaal, waarbij vooralsnog iedere bemestingsvorm zijn plaats heeft. We hebben erkenning voor kunstmest, staan open voor Renure en durven een lans breken voor meer dierlijke mest. Dit laatste moeten we echter oordeelkundig weten toe te passen met eerlijke feiten, zonder te botsen op oneerlijke verwijten.
Hiervoor zal iedereen anders naar mest moeten kijken dan vandaag het geval is. Mest is geen bijproduct van de veehouderij dat we op het land brengen. Neen het is een voedingsstof waarmee we een vruchtbare bodem bewerkstelligen. Wie niet met deze blik naar mest kan kijken, zal zijn toevlucht zoeken richting rechter en dwangsom. Maar dan wordt de eigen ideologie gediend...
