Edito: Subsidies of schijnoplossingen?
Subsidies, overheidsingrepen, steunmaatregelen... ze stonden in verschillende sectoren recent in de aandacht. Er valt hier soms een lans voor te breken. Anderzijds kan men zich de vraag stellen of het geen schijnoplossingen zijn.
In de suikersector is er een heel ‘mechanisme’ in werking getreden om de druk van goedkope suikerimporten op de Europese markt te verminderen. Er wordt hierbij niet echt met subsidies gewerkt, maar wel met overheidsmaatregelen. An sich kosten die amper of niets voor de belastingbetaler.
De Europese Commissie hoopt dat hiermee de suikerbietenteelt rendabel blijft. De achterliggende oorzaak van de malaise in de suikersector is de import van goedkope ruwe rietsuiker, die in Europa wordt verwerkt en dan terug wordt uitgevoerd. Zit de oplossing voor de malaise niet deels bij de oorzaak? Werkt dit systeem van in- en uitvoer wel? Is het niet beter om de oorzaak ten gronde aan te pakken in plaats van om voornoemde (schijn-) oplossing uit te werken?
De Europese Commissie kwam recent ook tussen om de hoge brandstof- en kunstmeststofprijzen te ondervangen. Ze doet dit via financiële staatssteun of subsidies. Hier stellen we ons opnieuw de vraag of we niet de oorzaak van de spreekwoordelijke brand moeten aanpakken, dan wel de brand blussen? Elektrificatie, waterstof en andere energiedragers kunnen een deel van de oplossing betekenen om de hoge brandstofprijzen te omzeilen. Kunnen Europese middelen echter bijvoorbeeld niet beter aangewend worden om strategische brandstofreserves aan te leggen en om zo extreme prijzen (door oorlogen) te temperen?
Zeker voor de grote vermogensvraag in land- en tuinbouw blijft een dieselmotor momenteel het meest aangewezen. Kan de Europese Commissie alstublieft zijn tijd, energie, financiën... eindelijk eens steken in HVO-diesel (Hydrotreated Vegetable Oil)? Dit is een volledig synthetische biobrandstof die schoner, zuiverder en beter voor het milieu is. Het botst vandaag echter op een hogere kostprijs dan de klassieke, fossiele diesel. Als de Europese Commissie werk maakt van onder andere een betere fiscaliteit rond deze HVO-diesel, kan er een oplossing uitgewerkt worden, die geen schijnoplossing is en die geen zware subsidies vergt, enkel politieke moed.
Politieke moed is tevens nodig om het subsidiereglement aan te passen of om net te handhaven waarmee natuurorganisaties geconfronteerd worden. Bij het huidige systeem is er mogelijk sprake van concurrentievervalsing, discriminatie en monopolies. We begrijpen dat subsidies nodig zijn voor natuurbeheer, maar moet dit naar natuurlijke personen, private rechtspersonen, verenigingen... gaan? Is natuurbeheer niet sowieso een kerntaak van een overheid? Vooralsnog lijkt ook hier een schijnoplossing uitgewerkt en net geen degelijk subsidiesysteem...
