“We willen onze melkveehouders behouden en het vertrouwen herstellen”

Er is goed nieuws voor melkveehouders: volgens de Laiterie des Ardennes (LDA) is de trend eindelijk stijgend. Zal het met deze langverwachte prijsverhoging mogelijk zijn om de aangekondigde 36 cent per liter te halen? "Zes maanden geleden zeiden we al dat we, zodra de grondstofprijzen zouden stijgen, tot de eersten zouden behoren die de melkprijs zouden verhogen", benadrukt Benoît Hoscheit, directeur van de Laiterie des Ardennes. Volgens hem is die belofte nagekomen, aangezien de impact al sinds januari voelbaar is in de portemonnee van de melkleveranciers... Van 32 cent per liter in januari, 32,50 in februari, steeg de prijs naar 32,75 in maart, 34 in april en uiteindelijk naar 34,75 in mei. Kortom, de prijs stijgt.

Desondanks blijft de LDA uiterst voorzichtig te werk gaan. Hoewel de markt voor mageremelkpoeder goed presteert, met prijzen rond de 3.000 euro per ton (vergeleken met 2.000 euro per ton in december-januari vorig jaar), blijft er onzekerheid bestaan over boter. De boterprijs is teruggevallen naar ongeveer 4.000 euro per ton en zou verder kunnen dalen. Het valt nog te bezien hoe de situatie zich de komende weken zal ontwikkelen…

Aan de top

De coöperatie geeft toe dat ze een aantal moeilijke maanden achter de rug heeft, maar beweert dat ze dit jaar weer aan de top zal staan. “We blijven hetzelfde prijsniveau halen als de concurrentie als we de basisprijs plus bonussen in ogenschouw nemen.” Maar hoe valt deze negatieve connotatie te verklaren die aan de LDA kleeft? In ieder geval ontkent ze de laagste prijzen in België, of zelfs in Europa, te hanteren. “LDA heeft niet de laagste prijs! Deze informatie is onjuist”, verklaart de directeur stellig. Hij geeft echter toe dat deze situatie in het recente verleden wel degelijk de realiteit weerspiegelde. Dat was in de periode van augustus tot november 2025, waarin ze te maken kreeg met een dalende marktvraag en dalende grondstofprijzen. “Nu trekken mensen generalisaties over deze 4 maanden”, stelt hij.

Een verandering in het bedrijfsmodel

Om deze melkcrisis en de prijsverschillen tussen verschillende zuivelbedrijven beter te begrijpen, moeten verschillende factoren in overweging worden genomen. "Het probleem komt niet specifiek voort uit de export, als je ziet dat melkpoeder daar nu bijvoorbeeld hoog gewaardeerd wordt. Dit segment maakt een aanzienlijke prijsstijging van melk mogelijk", legt Geoffrey Paulus, directeur van Solarec, uit. Hij wijst ook op de impact van de aanzienlijke melkproductie in ons land. "Als we kijken naar juli tot en met maart 2024-2025, dan naar juli tot en met maart 2025-2026, ligt de Europese gemiddelde productiestijging rond de 5%, terwijl het in België eerder 7% tot 8% is." In een bedrijfsmodel dat sterk gericht is op grondstoffen, verergert deze productiestijging uiteraard de prijsdaling, omdat het aanbod de vraag overtreft.

Grondstoffen verwijzen naar grote volumes en verpakkingen die op de markt worden verhandeld: boter, industrieel melkpoeder, enzovoort. Om de afhankelijkheid van grondstoffen, waarvan 80% van de waarde van het bedrijfsmodel van LDA afhangt, te verminderen, wil de zuivelonderneming de overgang naar producten met een hogere toegevoegde waarde versnellen, met name voor de horeca- en detailhandel. Dit geldt bijvoorbeeld voor roomverpakkingen die bestemd zijn voor de horeca. Deze zullen in het derde kwartaal van dit jaar beschikbaar komen voor distributeurs. "We ontwikkelen dit type product voor een verschuiving in ons bedrijfsmodel. Het is een transitie die jaren zal duren. We versnellen deze momenteel net om onze gevoeligheid voor al deze grondstofgerelateerde verschuivingen te verminderen." Na een aantal jaren waarin de focus meer op volumegroei lag, geeft het bedrijf aan dat het de afgelopen 6 tot 8 maanden is begonnen met een verschuiving naar waardegroei.

Meer waarde creëren door investeringen

Deze strategie komt duidelijk tot uiting in de door de coöperatie aangekondigde investeringen. Een aanzienlijk deel daarvan betreft de verschillende kazen die in Baudour worden geproduceerd. Hoewel deze activiteit nog steeds aan grondstoffen is gekoppeld, streeft de coöperatie er naar meer flexibiliteit om meer waarde te creëren. Ook in Baudour is de eiwitsector een belangrijk ontwikkelingsgebied. Dit product wordt bijvoorbeeld gebruikt in sportvoeding en in eiwitrijke producten. Andere investeringen betreffen de fabriek in Recogne, met een directere focus op toegevoegde waarde. "Het grootste deel van de investeringen in Baudour is gericht op de lange termijn. Al het andere is voor de nabije toekomst, op zeer korte termijn. De eerste investeringen beginnen nu al resultaten op te leveren.

“Desinformatie van de concurrentie”

Ondanks deze situatie blijft LDA op zoek naar nieuwe melkveehouders. Dit is essentieel om het natuurlijke verloop, pensioneringen en enkele opzeggingen te compenseren. “We zijn altijd op zoek naar nieuwe producenten. De Nederlandse concurrentie is momenteel behoorlijk agressief in België”, merkt Benoît Hoscheit op. En ook hier pakt de coöperatie het probleem direct aan. Elk jaar overlegt ze 2 keer met de aangesloten melkveehouders. 2026 is daarop geen uitzondering, hoewel deze bijeenkomsten waarschijnlijk extra belangrijk zullen zijn. De zuivelcoöperatie wil namelijk onwaarheden rechtzetten! “We waren bij een van de bijeenkomsten waar aanvankelijk 4 opzeggende leden aanwezig waren. Na onze uitleg wilden ze zich terugtrekken. Het probleem is dat de concurrentie naar onze bedrijven gaat en helaas veel desinformatie verspreidt.” Ze nemen bijvoorbeeld de prijs van LDA-melk voor de 4 maanden in 2025 die niet goed waren en extrapoleren die naar hun eigen zuivelbedrijf. Als je de prijzen van de afgelopen 4 volle jaren vergelijkt, zie je dat we bovenaan de ranglijst staan. Zo gaat dat nu eenmaal in de zakenwereld.”

Aan de verwachtingen voldoen

Tijdens deze bijeenkomsten kan de zuivelonderneming onder andere haar boodschap delen, haar standpunt herhalen, haar nieuwe investeringsplan presenteren en de verwachte voordelen voor de komende maanden toelichten. Dit alles culmineert in de volgende belangrijke datum: de algemene vergadering op 11 juni. Bovendien wordt gekeken naar het ledenkapitaal en naar de terugbetaling daarvan. De directie herinnert ons eraan dat er een kapitaal van 9 euro per 100 l is. Producenten kunnen dit kapitaal terugkrijgen bij pensionering of vanaf 55 jaar, met een korting van 5% per jaar. Als ze de zuivelonderneming eerder verlaten, kunnen ze hun kapitaal in de coöperatie laten staan en het volledig terugkrijgen bij pensionering, of kunnen ze een directe terugbetaling aanvragen. In dat geval krijgen ze slechts 50% terug. Er is ook een opzegtermijn: wie wil uittreden, moet dit vóór 30 juni doen. Daarna kunnen ze de coöperatie op 1 januari verlaten. "Deze statuten zijn ingevoerd om te voorkomen dat de overgebleven producenten worden benadeeld."

Sommigen stellen dit mechanisme echter ter discussie. Ook hier bevestigt de zuivelcoöperatie dat zij deze zorgen heeft gehoord en dat zij een oplossing wil voorstellen. In de toekomst is zij van plan om het coöperatiemodel aan te passen met een optie voor de wederverkoop van aandelen, zoals aangegeven in een brief aan de producenten. "Het doel is duidelijk: een transparant model creëren dat beter aansluit bij de langetermijnbelangen van de coöperatie en haar leden. Dit model is gebaseerd op verschillende elementen: een vooraf bekende melkprijs die in lijn is met de marktprijzen; een eenvoudigere instap- en uitstapmogelijkheid; een dividenduitkering gebaseerd op de prestaties en waardecreatie van het bedrijf; en ondersteuningsmechanismen voor jonge producenten", aldus de brief aan de producenten. Deze communicatie is in lijn met een langetermijnvisie om te voldoen aan de behoeften en verwachtingen van haar producenten... en om daarbij ook de desinformatie recht te zetten.

Déborah Toussaint