België bij de top voor graanopbrengsten
Het is niet verwonderlijk dat de hittegolf van eind mei de graanopbrengsten in sommige Europese regio's zal beïnvloeden. De impact van de hittegolf in juni zal echter waarschijnlijk veel groter zijn wegens de grotere ‘waterstress’ die de gewassen ondervonden.
Op basis van prognoses lijkt België relatief gespaard te blijven van een rampscenario qua opbrengsten. Pas aan het eind van deze maand zal echter blijken of de in dit artikel gepresenteerde cijfers al dan niet bevestigd worden.
In zijn meest recente maandelijkse rapport ( ondertussen daterende van 22 juni) verwacht de ‘gewas-observatie-afdeling’ van de Europese Commissie dat de opbrengsten over het algemeen boven het vijfjarige gemiddelde zullen liggen, maar lager dan de cijfers van vorig jaar. Ze uiten echter hun bezorgdheid vanwege de weersomstandigheden in juni.
Hoewel wintergranen rijp of bijna rijp zijn, hebben de droge lente en de hittegolf in mei de opbrengstverwachtingen in delen van West-, Centraal- en Oost-Europa verminderd. Ook de zomergewassen hebben zich in de meeste gebieden goed ontwikkeld, maar het weer van de afgelopen weken geeft reden tot bezorgdheid. Met name de bodemvochtreserves zijn op veel plaatsen uitgeput, terwijl de watervraag toeneemt. De hoge temperaturen en de beperkte regenval tot eind juni in grote delen van West- en Centraal-Europa hebben de waterstress bij de gewassen verergerd en kunnen de opbrengst doen dalen.
De Europese Commissie heeft haar prognoses voor de tarweopbrengst (gemiddelde berekend voor zachte en harde tarwe en voor spelt) slechts licht aangepast. De opbrengst wordt nu geschat op 5,79 ton/ha, vergeleken met een gemiddelde van 5,65 ton/ha over de afgelopen 5 jaar. Voor gerst (winter- en zomergerst) wordt een opbrengst van 5,09 ton/ha verwacht, vergeleken met een gemiddelde van 5 ton/ha over de afgelopen 5 jaar.
Een nobele derde plaats
Voor tarwe is de prognose voor de gehele Europese Unie 6 ton/ha (6,33 ton/ha in 2025, gemiddeld 5,87 ton/ha over de periode 2021-2025). Voor wintergerst is de prognose vastgesteld op 5,17 ton/ha (4,72 ton/ha in 2025, en gemiddeld 5,11 ton/ha over de afgelopen 5 jaar).
In ons land is de gerstoogst ver gevorderd en rijpt de tarwe verder af. In buurland Frankrijk is de graanoogst nog verder gevorderd dan bij ons. Hoe zit het met de inschattingen van de oogstrendementen?
Voor ons land schat de Europese Unie de opbrengst van wintergerst op 8,14 ton/ha (8,51 t/ha in 2025, gemiddeld 7,89 ton/ha over 2021-2025). In Frankrijk wordt de opbrengst geschat op 6,60 ton/ha, vergeleken met 7 ton/ha vorig jaar (gemiddeld 6,62 ton/ha over 2021-2025).
In Duitsland en Nederland zijn de schattingen respectievelijk 7,67 ton/ha (7,86 ton/ha in 2025, gemiddeld 7,35 ton/ha over 2021-2025) en 8,42 ton/ha (8,61 ton/ha in 2025, gemiddeld 8,21 ton/ha over 2021-2025). Voor Groothertogdom Luxemburg zijn er geen prognoses beschikbaar.
Vergeleken met alle EU-landen (met uitzondering van Finland, Malta en het Groothertogdom Luxemburg, waarvoor geen prognose beschikbaar zijn vanwege onvoldoende areaal), doet België het erg goed. We behalen namelijk de op 2 na beste opbrengst per hectare. We worden enkel overtroffen door Ierland (met een prognose van 9,15 ton/ha) en Nederland.
Ook plaats 3 voor tarweopbrengst
Voor tarwe wordt een opbrengst van 8,64 ton/ha in ons land verwacht (9,13 ton/ha in 2025, gemiddeld 8,28 ton/ha over 2021-2025). In Frankrijk geven de schattingen een rendement aan van 7,05 ton/ha (7,42 ton/ha in 2025, gemiddeld 7,05 ton/ha over 2021-2025).
In Duitsland voorspelt de Europese Commissie 7,79 on/ha (7,85 ton/ha in 2025, gemiddeld 7,48 ton/ha over 2021-2025), terwijl Nederland naar verwachting 9,07 ton/ha zal bereiken (9,25 ton/ha in 2025, gemiddeld 8,57 ton/ha over 2021-2025).
Tot slot zouden de opbrengsten van onze Luxemburgse buren 6,10 ton/ha bedragen (6,81 ton/ha in 2025, 5,99 ton/ha gemiddeld over 2021-2025).
Ook voor de inschattingen van de tarweopbrengsten staat België dus in het bovenste deel van de ranglijst. Qua opbrengst per hectare zouden we opnieuw de derde plaats innemen. Ierland (9,94 ton/ha) en Nederland staan wederom voor ons land op het podium.
Aan het andere uiteinde van het spectrum bevindt zich Portugal, met een verwachte opbrengst van 2,17 ton/ha (2,20 ton/ha vorig jaar, 2,44 ton/ha gemiddeld over de afgelopen 5 jaar). De bodem- en klimaatomstandigheden daar verschillen aanzienlijk van de omstandigheden bij ons. Onder meer tijdens de voorbije hittegolf kenden ze er recordtemperaturen.
Voorzichtigheid bij voorjaarsgewassen
Voor koolzaad is de Europese schatting bescheidener, met 3,18 ton/ha (3,34 ton/ha in 2025, gemiddeld 3,20 ton/ha over 2021-2025). Er is geen prognose voor dit gewas op Belgisch niveau.
Wat betreft voorjaarsgewassen is de verwachte productiviteit van maïs voor de EU vastgelegd op 7,38 ton/ha (7,08 ton/ha in 2025). Voor België wordt een prognose van 11 ton/ha gegeven (10,08 ton/ha in 2025).
De opbrengst van suikerbieten in Europa zal naar verwachting 77,7 ton/ha bedragen (76,2 ton/ha vorig jaar). België zal naar verwachting bovenaan staan met een prognose van 90,2 ton/ha (tegenover 85,6 ton/ha in 2025).
Tot slot, wat aardappelen betreft, zijn de Europese en Belgische prognoses respectievelijk 37,7 ton/ha en 42,8 ton/ha (37 ton/ha en 41,8 ton/ha in 2025).
Deze meest recente cijfers moeten echter met de nodige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd. Ten eerste zal de oogst pas over enkele weken beginnen en houdt deze nog maanden aan. Ten tweede kan het zomerweer deze voorspellingen zowel naar boven als naar beneden bijstellen, met name als er een nieuwe hittegolf in Europa zou komen.
