Intendant Frank Smeets bezoekt landbouwers in Kalmthout
Landelijke Toekomst, de vereniging van landbouwers, ondernemers en grootgrondbezitters uit de Noorderkempen, ontving eind juli de intendant van de maatwerkgebieden stikstof, Frank Smeets op het melkveebedrijf van de familie Deckers in Kalmthout, samen met een grote groep jonge landbouwers.
Het kernbestuur van Landelijke Toekomst bracht aansluitend een privébezoek aan het Landschappelijk Arboretum Hemelrijk in Essen, waar de familie De Belder een toelichting gaf over biodiversiteit.
Sterke landbouwregio met veel jonge boeren
Rond de Kalmthoutse Heide liggen meer dan 65 actieve landbouwbedrijven, waaronder een opvallend groot aantal jonge landbouwers. Deze nieuwe generatie investeert in innovatie, verduurzaming en modern bedrijfsbeheer, maar voelt tegelijk de druk van onzekere vergunningen, strenge stikstofkaders en maatwerkgebieden die hun toekomst kunnen beperken. Hun boodschap was duidelijk: wij willen blijven boeren, maar hebben nood aan rechtszekerheid, realistische natuurdoelen en beleid dat rekening houdt met lokale ecologische omstandigheden.
Habitattype 3130 en vernatting
Een centraal gespreksonderwerp was het Instandhoudingsdoel (IHD) habitattype 3130, een heel stikstofgevoelig ven dat specifieke bodem- en watercondities vereist. In de Kalmthoutse Heide is hiervoor 0,9 ha als doelstelling opgenomen in het stikstofakkoord. De definitieve allocatie van dit doel kan een rem zetten op landbouw, industrie, bouw en andere sectoren. Daarnaast kunnen vernattingsmaatregelen in het natuurgebied, bedoeld om habitatdoelen te halen, leiden tot ongewenste vernatting van landbouwgronden en woonpercelen buiten het gebied. Ten slotte zijn bomen rondom het ven 3130 niet toegestaan terwijl deze momenteel hard nodig zijn vanwege de opwarming van het klimaat.
Industrie en vergunningen onder druk
Ook industrie en woningen worden geconfronteerd met strengere stikstofkaders wanneer het habitattype 3130 definitief wordt vastgelegd. De nabijheid van de Antwerpse haven en de aanwezigheid van industriële bedrijven in Essen en Kalmthout tonen dat onhaalbare natuurdoelen de regionale economie kunnen afremmen, investeringen kunnen vertragen en vergunningstrajecten aanzienlijk kunnen verlengen door vertragende en dure milieustudies. Dit kan zelfs leiden tot het niet meer verlenen van vergunningen. Voor de industriesector vormt dit een directe en ernstige bedreiging.
Landbouw en natuur kunnen samen
Op het Landschappelijk Arboretum Hemelrijk werd getoond hoe landbouw, erfgoed en natuur elkaar kunnen versterken. Het domein combineert oude lanen, bosstructuren, waterpartijen, natte zones en open landschappen, wat zorgt voor hoge biodiversiteit. De afwisseling tussen natuur en landbouwactiviteiten illustreert dat gebiedsgericht beheer werkt. De familie De Belder combineert landbouw met natuurbeheer en stemt bomen, gewassen en planten af op actuele ecologische en klimatologische omstandigheden, zonder star vast te houden aan historische doelstellingen zoals een habitattype 3130.
Oplossing: natuurdoelen op ecologisch geschikte locaties
Landelijke Toekomst pleit voor natuurdoelen die aansluiten bij de lokale ecologische realiteit. Wanneer een habitattype door klimaat- of wateromstandigheden niet haalbaar is, moet Vlaanderen de Europese procedure volgen om een herziening, verplaatsing, schrapping of aanpassing van het instandhoudingsdoel te vragen. Zo kan Vlaanderen investeren in effectieve natuurkwaliteit, terwijl landbouw, industrie, woningbouw en lokale economie voldoende ontwikkelingsruimte behouden. De intendant gaf aan dat tegen eind 2026 de ontwerp-inrichtingsnota’s worden verwacht, gevolgd door publieke consultatie en politieke besluitvorming in 2027. Dan wordt beslist of en waar stikstofgevoelige natuur definitief wordt gevestigd.
