Natuurpunt vraagt minister Brouns met symbolische actie om natuur niet op te sluiten
Natuurpunt heeft op 24 augustus met een symbolische actie in meerdere natuurgebieden een campagne gelanceerd voor meer natuur. De natuurorganisatie roept Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (cd&v) op om de natuur niet op te sluiten. Ze verwijst daarbij naar een voorkooprecht voor landbouwers dat natuur in bepaalde gebieden onmogelijk maakt, een gebrekkige financiering en het ondermaatse natuurherstelplan dat Vlaanderen straks indient bij Europa.
Met borden van dieren in kooien en posters en stickers van dieren met handboeien roept Natuurpunt minister Brouns op om de dieren de nodige ruimte te geven.
De nood aan meer natuur is deze zomer enkel maar duidelijker geworden, onderlijnt de natuurorganisatie. Zo zorgt natuur voor verkoeling tijdens hitte, verkleint het de kans op overstromingen en extreme droogte, en zuivert het de lucht en het water.
Nieuwe regelgeving maakt natuurherstel echter een pak moeilijker. Natuurpunt is vooral ongerust omtrent het voorkooprecht voor landbouwers. Daardoor wordt natuuruitbreiding namelijk niet meer mogelijk op heel wat geschikte plaatsen, klinkt het.
“Jonge landbouwers steunen is op zich een goede zaak. Maar hoe de maatregel nu in de steigers staat, zal dat vooral natuuruitbreiding onmogelijk maken, zonder dat de jonge landbouwer noodzakelijk toegang krijgt tot betere landbouwgronden. Kortom, symboolpolitiek waar niemand iets mee wint. Sluit je ideale locaties voor natuurherstel uit, dan mis je een kans om Vlaanderen weerbaarder te maken voor droogte, hitte en wateroverlast”, aldus algemeen directeur van Natuurpunt Noah Janssen.
Daarnaast laakt de natuurorganisatie het gebrek aan middelen. Dat terwijl uit onderzoek van VITO bleek dat elke euro die in natuur wordt geïnvesteerd het achtvoudige oplevert. Tot slot is Natuurpunt ook verontrust over het natuurherstelplan dat Vlaanderen bij de Europese Unie moet indienen. Dat blijft namelijk uit en toont weinig ambitie, terwijl Vlaanderen al over het laagste aandeel natuur beschikt.
Landbouwers niet wegconcurreren
Minister Brouns toont begrip voor de actie van Natuurpunt, maar wijst erop dat de Vlaamse regering verschillende maatschappelijke belangen dient te verzoenen. Bovendien moeten de maatregelen ook betaalbaar, uitvoerbaar en juridisch houdbaar zijn, klinkt het.
Wat het voorkooprecht voor jonge landbouwers betreft, is de minister duidelijk. “Ik vind het moeilijk te verantwoorden dat de Vlaamse overheid met belastinggeld jonge of actieve landbouwers zou wegconcurreren voor grond die vandaag voor landbouw bestemd is. Daarom geven we hen in die gevallen eerst een kans”, klinkt het.
Indien er geen geïnteresseerde landbouwer is, kan de grond wel degelijk nog worden aangekocht als natuurgrond. “Het gaat dus niet om een verbod op natuurontwikkeling, maar om een evenwichtige manier om met publieke middelen om te gaan. Natuurorganisaties kunnen bovendien nog altijd met eigen middelen gronden aankopen, daar geldt het voorkooprecht niet. Tegelijk geven we natuurbeheerders een uitgebreid voorkooprecht in groene bestemmingen en het Vlaams Ecologisch Netwerk.” Sowieso volgen er ook nog gesprekken omtrent de concrete regeling met zowel landbouw- als natuurorganisaties.
Ook het gebrek aan middelen wordt door de minister gecounterd. “Vlaanderen heeft de voorbije jaren zijn investeringen in natuur verhoogd”, aldus Brouns. “De cijfers tonen aan dat Vlaanderen de natuur niet financieel op slot zet. De uitgaven voor natuurbeheer, natuurherstel, grondaankopen en bosuitbreiding stegen van 119 miljoen euro in 2020 naar ruim 175 miljoen euro in 2025, bijna 47% meer. Over die 6 jaar investeerden we zo bijna 1 miljard euro. Daarbovenop is richting 2030 binnen de stikstofaanpak bijna 750 miljoen euro voorzien voor onder meer natuurherstel en stikstofsanering. Mijn lijn is duidelijk: we blijven investeren in meer en sterkere natuur.”
Het Vlaamse luik van het natuurherstelplan is op ambtelijk vlak afgerond. Dit najaar zal de regering zich erover buigen. Sowieso moet België een gezamenlijk plan indienen bij de Europese Unie. “Vlaanderen zal zijn verantwoordelijkheid opnemen en de weg van meer natuurherstel voortzetten. Dat plan moet ambitieus zijn, maar ook gefinancierd, uitvoerbaar en juridisch robuust. We willen natuur herstellen zonder nieuwe juridische blokkeringen te creëren. Ambitie en haalbaarheid moeten samen vooruitgaan”, besluit de minister.
Besparen is oerdom
Groen-fractieleider Mieke Schauvliege wijst er in een reactie op dat 8 op de 10 Vlamingen meer natuur willen. “Toch weigert Brouns om dringend werk te maken van een ambitieus Vlaams natuurherstelplan. Na een zomer vol extreme hittegolven, ligt het belangrijkste klimaatdossier van deze regering al maanden stil op het bureau van minister Brouns”, klinkt het.
Schauvliege stelt voorts dat de oppervlakte die onder passend natuurbeheer wordt gebracht, is gekrompen van 6.598 ha in 2024 naar 1.077 ha in 2025. “Besparen op natuur in tijden van klimaatcrisis is gewoon oerdom”, aldus de fractieleider. “Minister Brouns verschuilt zich achter een krappe begroting, maar er is geld genoeg, het ligt klaar in de budgetten van het stikstofdecreet. Brouns kiest er gewoon voor om het niet in te zetten.”
