Startpagina Tuin

Fruit uit eigen tuin (deel 1): van abrikoos tot kweepeer

Het najaar is het ideale moment om bomen en struiken te planten. De bodemtemperatuur is nog voldoende hoog, waardoor de planten nog voor de winter kunnen inwortelen. Zo kunnen ze in het voorjaar, op het ritme van de ontluikende lente, langzaam aan de groei gaan. Nu de natuur eindelijk in winterrust gaat, kunnen ook planten met blote wortels worden aangeplant.

Leestijd : 5 min

Het is dus het ideale moment om nog eens in het uitgebreide aanbod van fruitbomen en -struiken te duiken. Hieronder geven we een overzicht van de letter a tot k. Volgende week volgt het tweede deel.

Van abrikoos tot druif

Abrikoos (Prunus armeniaca) Verse abrikozen smaken verfijnd, zoet en aromatisch. Je kan ze ook in de Vlaamse tuinen oogsten, al vraagt de teelt wat extra aandacht. Vanwege zijn vroege bloei en dus het risico op vorstschade aan de bloesems, vraagt hij een zonnige, beschutte standplaats, bij voorkeur tegen een warme muur. Het ras ‘Bergeron’ is omwille van zijn lekkere, sappige vruchten en zijn relatief late bloei een goede keuze.

Tip: bescherm de bloesems met vliesdoek tegen nachtvorst.

Blauwe bes (Vaccinium corymbosum) De blauwe bes is een dankbare fruitstruik die niet alleen lekkere vruchten oplevert, maar ook in de herfst opvalt door zijn vaak adembenemende herfstkleuren. De struiken kunnen ook in ruime potten op het terras worden gehouden. ‘Bluecrop’ is een zelfbestuivend, productief ras met grote, smaakvolle bessen. De opbrengst ligt hoger als er meerdere rassen bij elkaar staan.

Tip: blauwe bessen zijn zuurminnende planten. Geef ze een plekje in zure, humusrijke grond of gebruik potgrond voor zuurminnende planten. Een mulchlaag met dennenschors helpt de grond vochtig en zuur te houden.

Calamondin (Citrus x microcarpa) Deze compacte citrusplant is een echte blikvanger op het terras. De heerlijk geurende witte bloemen verschijnen vaak tegelijk met de kleine, oranje vruchten. De plant is zelfbestuivend, simpel te telen en daardoor ideaal voor de beginnende citrusteler. Het is een dankbare kuipplant die, mits een goede verzorging, rijkelijk vruchten draagt. De verse vruchtjes smaken zuur en wat bitter, maar zijn lekker in jam of ingelegd in brandewijn.

Tip: zet de plant ’s zomers op een zonnige plek buiten en laat hem vorstvrij overwinteren op een lichte, koele plaats.

Druif (Vitis vinifera) Een druivelaar is niet alleen een dankbare fruitplant, maar kan ook een zonnige muur of pergola mooi begroenen. Wie graag druiven uit eigen tuin eet, kiest bij voorkeur voor een smakelijke, pitloze tafeldruif, zoals ‘Suffolk Red’, een ras met rozerode, heerlijk zoete en aromatische vruchten. Ook op een terras kan je druiven kweken, op voorwaarde dat je een voldoende grote pot en een stevig klimrek voorziet.

Tip: snoei de druivelaar in december of januari, vóór de sapstroom opnieuw op gang komt, om overmatig bloeden te voorkomen.

Van de Europese vlier

tot de hazelnoot

Europese vlier (Sambucus nigra) De gewone vlier is een snelgroeiende, inheemse struik die zowel in een natuurlijke tuin als in een fruit- of siertuin thuishoort. In het voorjaar verschijnen de geurige, roomwitte bloemschermen, gevolgd door trossen kleine, zwarte bessen. De struik groeit het best in voedzame, voldoende vochtige grond. Het ras ‘Sampo’ is speciaal geselecteerd voor zijn rijke productie van grote bessentrossen. Omdat ook vogels verzot zijn op de bessen, is een vogelnet aan te raden wanneer de bessen afrijpen.

Tip: ook verschillende sierrassen van de vlier, zoals de donkerbladige ‘Black Lace’, dragen bessen. Zo combineer je sierwaarde met een oogst uit eigen tuin.

Framboos (Rubus idaeus) Frambozen zijn gemakkelijk te kweken fruitstruiken die weinig ruimte vragen en ook in grote potten op het terras kunnen groeien. Er bestaan zomerframbozen, zoals ‘Glen Ample’, en herfstframbozen, zoals ‘Autumn Bliss’. Door beide te combineren kan je van juni tot oktober verse frambozen oogsten. Plant ze bij voorkeur in humusrijke, goed doorlatende grond en voorzie een steunconstructie voor de lange scheuten.

Tip: zomerframbozen dragen vruchten op tweejarige stengels, herfstframbozen op eenjarige scheuten. Daarom snoei je bij zomerframbozen alleen de afgedragen stengels weg, terwijl je herfstframbozen in de winter volledig tot bij de grond mag terugsnoeien.

Gojibes (Lycium barbarum) De gojibes, ook wel boksdoorn genoemd, is een sterk groeiende, winterharde struik. De kleine, oranjerode bessen verschijnen vanaf de nazomer, na de bloei met tere, paarse bloemen. De vruchten zijn rijk aan antioxidanten, vitaminen en mineralen. De struik verdraagt uiteenlopende groeiomstandigheden, waaronder droogte en zeewind, maar groeit het best op een zonnige standplaats in goed doorlatende grond. Het ras ‘Sweet Lifeberry’ is interessant vanwege zijn relatief zoete bessen en goede vruchtproductie.

Tip: snoei de lange, overhangende takken regelmatig terug. Zo blijft de struik compact en wordt de vorming van nieuwe, vruchtdragende scheuten gestimuleerd.

Hazelnoot (Corylus avellana) De hazelaar is een inheemse, forse struik die al vroeg in het jaar opvalt door zijn lange, gele katjes. In het najaar levert hij een oogst van smakelijke, voedzame noten. De struik groeit zowel in de zon als in halfschaduw, maar vraagt wel voldoende ruimte. ‘Cosford’ is een interessant ras met langwerpige, smaakvolle noten. Tip: plant minstens 2 verschillende, onderling bestuivingsgeschikte hazelaars in elkaars nabijheid. Hazelnoten worden door de wind bestoven en kruisbestuiving bevordert een goede vruchtzetting.

Van de Inca-bes tot de kweepeer

Inca-bes (Physalis peruviana) De Inca-bes, ook wel goudbes of Kaapse kruisbes genoemd, behoort tot de nachtschadefamilie en is dus verwant aan de tomaat. De kleine, goudgele vruchten zitten verborgen in papierachtige lampionnetjes en smaken aangenaam zoetzuur, met een exotisch aroma. Deze vorstgevoelige plant wordt bij ons als eenjarige geteeld en kan zowel in een ruime pot op het terras als in de moestuin worden gekweekt, bij voorkeur op een warme, zonnige standplaats.

Tip: zaai al in maart binnenshuis voor. Zo hebben de planten voldoende tijd om vóór de eerste herfstvorst rijpe vruchten te produceren.

Japanse wijnbes (Rubus phoenicolasius) Deze bijzondere verwant van de braam en framboos is niet alleen een lekkere fruitplant, maar ook een opvallende verschijning in de tuin. De lange, rood behaarde takken dragen in de zomer kleine, glanzende, robijnrode vruchten met een heerlijk zoete, lichtzure smaak. De struik groeit krachtig en kan het best langs een draadconstructie worden geleid. Tip: snoei na de oogst de takken die vruchten hebben gedragen volledig weg. De jonge scheuten zorgen het volgende jaar voor een nieuwe oogst.

Kweepeer (Cydonia oblonga) De kweepeer is een wat vergeten fruitboom die opnieuw een plaatsje in onze tuinen verdient. In het voorjaar verschijnen grote, witroze bloemen, gevolgd door goudgele, heerlijk geurende vruchten die pas in het najaar afrijpen. De vruchten zijn hard en wrang en worden daarom meestal verwerkt tot gelei, confituur of compote. ‘Vranja’ is een interessant ras met opvallend grote, peervormige vruchten. De boom blijft relatief compact en is daardoor ook geschikt voor kleinere tuinen.

Tip: Laat de vruchten zo lang mogelijk aan de boom rijpen, maar oogst ze voor de eerste nachtvorst. Bewaar ze daarna nog enkele weken op een koele plaats om hun typische aroma verder te laten ontwikkelen.

Geert Brantegem

Lees ook in Tuin

Tuin belangrijk voor welzijn, maar onderhoud veroorzaakt stress

Tuin De tuin is voor de Belg een belangrijke plek om tot rust te komen, maar het onderhoud veroorzaakt stress. Dat blijkt uit de jaarlijkse Tuintracking van VLAM bij 1.000 Belgische tuinbezitters. Meer dan 6 op de 10 (62  %) zeggen dat een slecht onderhouden tuin weegt op hun mentale rust.
Meer artikelen bekijken